IV Ka 574/13

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IV Ka 574/13</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- --> Dnia 29 listopada 2013 roku.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Przewodniczący SSO Sławomir Gosławski (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Sędziowie SO Krzysztof Gąsior</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> SO Tomasz Ignaczak</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Protokolant </strong>Dagmara Szczepanik</p> <p>przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Piotrkowie Trybunalskim Janusza Omyły</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2013 roku</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">S. W.</span> </strong> </p> <p>oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190;art. 190 § 1)">art.190§1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12)">art.12 kk</a> </p> <p>z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim</p> <p>z dnia 25 lipca 2013 roku sygn. akt VII K 183/13</p> <p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1;art. 437 § 2)">art.437§1 i 2 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 4)">art.438 pkt 4 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 635)">art.635 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 627)">art.627 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art.624§1 kpk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19730270152" title="Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych - Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152 (art. 10;art. 10 ust. 1)">art.10 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych</a> (tekst jednolity: Dz. U. Nr 49 poz. 223 z 1983 roku z późniejszymi zmianami)</p> <p> <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że w miejsce orzeczonej kary grzywny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190;art. 190 § 1)">art.190§1 kk</a> wymierza <span class="anon-block">S. W.</span> karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 69;art. 69 § 1;art. 69 § 2)">art.69§1 i 2 kk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 70;art. 70 § 1;art. 70 § 1 pkt. 1)">art.70§1 pkt 1 kk</a> wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza oskarżonemu na okres próby 3 (trzech) lat;</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 71;art. 71 § 1)">art.71§1 kk</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 72;art. 72 § 1;art. 72 § 1 pkt. 7 a)">art.72§1 pkt 7a kk</a>:</strong> </p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->orzeka od oskarżonego 50 (pięćdziesiąt) stawek dziennych grzywny określając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 (dwadzieścia) złotych; </strong> </p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <strong> <!-- -->zobowiązuje oskarżonego do powstrzymania się od kontaktowania się z pokrzywdzoną <span class="anon-block">B. J. (1)</span> oraz zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 10 (dziesięć) metrów;</strong> </p> </dd> </dl> <p> <strong> <!-- -->w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;</strong> </p> <p>zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata <span class="anon-block">W. P.</span> – Kancelaria Adwokacka w <span class="anon-block">P.</span>kwotę 516,60 (pięćset szesnaście 60/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym;</p> <p>zasądza od oskarżonego <span class="anon-block">S. W.</span> kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych opłaty za obie instancje i zwalnia oskarżonego od wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IV Ka 574/13</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">S. W.</span> został oskarżony o to, że:</strong> </p> <p>w okresie czasu od października 2011 roku do października 2012 roku w <span class="anon-block">P.</span> w okolicy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, działając w krótkich odstępach czasu, groził pozbawieniem życia i dokonaniem uszczerbku na zdrowiu <span class="anon-block">B. J. (2)</span>, przy czym groźby te wzbudziły u pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że będą spełnione,</p> <p>tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190;art. 190 § 1)">art. 190 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12)">art. 12 kk</a>.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim w VII Wydziale Karnym wyrokiem z dnia 25 lipca 2013 roku:</strong> </p> <p>1.uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190;art. 190 § 1)">art. 190 § 1 kk</a> wymierzył mu karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych, przyjmując wartość jednej stawki na kwotę 30 złotych;</p> <p>2.zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 90 złotych tytułem zwrotu poniesionych wydatków oraz kwotę 150 złotych tytułem opłaty.</p> <p> <strong> <!-- -->Wyrok ten - w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonego – zaskarżył prokurator.</strong> </p> <p>Wyrokowi zarzucił:</p> <p>- rażącą niewspółmierność orzeczonej kary polegającą na orzeczeniu kary grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych przy przyjęciu wysokości jednej stawki na kwotę 30 złotych wynikającą z niedostatecznego uwzględnienia okoliczności obciążających oskarżonego, takich jak: uprzedniej wielokrotnej karalności oskarżonego, rocznego czasokresu zarzucanego oskarżonemu przestępstwa, co skutkuje uznaniem, iż orzeczona kara grzywny w zaskarżonym wyroku, nie spełni dyrektyw prewencji indywidualnej i generalnej, określonych normami prawa karnego materialnego.</p> <p>W konkluzji wniósł o zmianę wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego kary 3 miesięcy pozbawienia wolności.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>apelacja zasługuje na częściowe uwzględnienie.</p> <p>Na wstępie należy podnieść, iż sąd I instancji prawidłowo ustalił sprawstwo oskarżonego, które w skardze apelacyjnej nie jest kwestionowane; nie musi być więc przedmiotem szczegółowych rozważań sądu okręgowego. Ponadto do czynu przypisanego oskarżonemu sąd ten zastosował właściwą kwalifikację prawną.</p> <p>Zarzut rażącej niewspółmierności kary jako zarzut z kategorii ocen można zasadnie podnosić, gdy kara ( zastosowana reakcja karna ), jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy – innymi słowy, gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą.</p> <p>Zaostrzenie rodzaju ( wysokości ) orzeczonej kary ( reakcji karnej ) mogłaby w wyniku postępowania odwoławczego nastąpić jedynie wówczas, gdyby kara ta jawiła się jako „rażąco niewspółmierna". Owa niewspółmierność w ustawie została poprzedzona określeniem „rażąca", co wyraźnie zaostrza kryterium zmiany wyroku z powodu czwartej podstawy odwoławczej. Określenie „rażąca" należy bowiem odczytywać dosłownie i jednoznacznie jako cechę kary, która istotnie przez swą niewspółmierność razi (oślepia).</p> <p>Rażąca niewspółmierność kary zachodzić może tylko wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności mających zasadniczy wpływ na jego wymiar można by przyjąć, że zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej a karą wymierzoną w I instancji.</p> <p>Ma rację prokurator podnosząc, iż z uwagi na okoliczności przedmiotowego czynu i osobę sprawcy orzeczona kara grzywny jest reakcją karną rażąco łagodną. Należy bowiem uwzględnić, iż:</p> <p>- oskarżony był już wielokrotnie karany, co wskazuje, iż jest osobą zdemoralizowaną, nie wyciągającą wniosków z poprzednich skazań dla korekty swojego zachowania w kierunku przestrzegania porządku prawnego;</p> <p>- okoliczności popełnienia przypisanego mu czynu ciągłego ( zachowania jawne, prowokacyjne, nieustępliwe, uporczywe, rozciągnięte w czasie, powtarzające się, nękające pokrzywdzoną i zakłócające jej normalne funkcjonowanie, zaniżające własną samoocenę ) świadczą o lekceważącym stosunku sprawcy do porządku prawnego, w szczególności do godności pokrzywdzonej, wyrażającym się w zadawaniu jej cierpień moralnych i zastraszaniu.</p> <p>Dlatego orzeczenie przez sąd rejonowy w zaskarżonym wyroku wobec oskarżonego tylko kary grzywny ( 50 stawek dziennych po 30 złotych stawka ) należy uznać – jak podniósł to skarżący – za rażąco łagodną reakcję karną; w sprawie bowiem przeważają zdecydowanie okoliczności obciążające, które jednoznacznie przemawiają za surowszym uksztaltowaniem kary. Pokrzywdzona ma prawo do życia w wolności, ochrony poczucia bezpieczeństwa, zabezpieczenia przed szykanami i napastliwością innych osób. Organy wymiaru sprawiedliwości nie mogą pobłażać tego typu zachowaniom i sprzyjać zuchwałości sprawcy poprzez swoją poprzez zbyt łagodną reakcję karną, która nie jest w stanie zapobiec powrotowi do tego rodzaju przestępstwa. Kara grzywny przez swoją jednorazowość i brak możliwości oddziaływania na postawy sprawcy w dłuższym przedziale czasu nie osiągnie wobec oskarżonego celów w zakresie prewencji indywidualnej; ponadto – jak słusznie zauważył skarżący – nie oddaje ona znacznego stopnia społecznej szkodliwości i wagi tego czynu. Dlatego sąd odwoławczy podzielił zarzuty prokuratora, iż sprawca wymaga zaostrzenia reakcji karnej, w tym poprzez wymierzenie mu kary surowszego rodzaju, to jest kary pozbawienia wolności; jednakże zdaniem sądu II instancji wyrazem łagodniejszego potraktowania oskarżonego - przy zmianie dokonanej na jego niekorzyść - będzie warunkowe zawieszeniu wykonania tej kary.</p> <p>W konsekwencji należy stwierdzić, iż prawidłowo ustalone przez sąd I instancji okoliczności obciążające mają takie znaczenie gatunkowe, których orzeczona kara grzywny nie uwzględnia w dostatecznym stopniu.</p> <p>Z tych względów sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:</p> <p>- w miejsce orzeczonej kary grzywny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190;art. 190 § 1)">art. 190 § 1 kk</a> wymierzył <span class="anon-block">S. W.</span> karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd uznał, iż dopiero tego rodzaju kara, orzeczona w tej wysokości jest adekwatna do wagi czynu, sylwetki sprawcy i będzie na niego oddziaływać wychowawczo i zapobiegawczo;</p> <p>- sąd okręgowy uznał ostatecznie, iż powyższe cele mogą być osiągnięte bez wykonania kary obecnie. Dlatego warunkowo zawiesił oskarżonemu wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby lat 3; jednakże warunkiem zastosowania środka probacyjnego było nałożenie na sprawcę dodatkowych obowiązków, które z jednej strony będą na niego wpływać wychowawczo, z drugiej -</p> <p>zapewnią realizację dodatkowego celu warunkowego zawieszenia wykonania kary – zapobieżenia popełnienia ponownie przestępstwa. W rezultacie zobowiązał oskarżonego w okresie próby do powstrzymania się od kontaktów z pokrzywdzoną <span class="anon-block">B. J. (1)</span> oraz zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 10 metrów. Inkryminowany czyn ciągły wynika z nieracjonalnie nieprzyjaznego nastawienia oskarżonego do pokrzywdzonej i ma charakter konfliktu personalnego. Zakazanie oskarżonemu styczności i kontaktów z pokrzywdzoną ( pod rygorem zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności ) może zapobiec kontynuowaniu tego rodzaju karygodnych zachowań w przyszłości;</p> <p>- wzmacniając realne dolegliwości kary z punktu widzenia konieczności osiągnięcia celów wychowawczych i zapobiegawczych – sąd okręgowy zawieszając wykonanie kary pozbawienia wolności orzekł w stosunku do oskarżonego 50 stawek dziennych grzywny określając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych. Oskarżony uzyskuje dochody z pracy dorywczej ( około 1200 złotych miesięcznie ) i ma realną możliwość spłaty tej kary ( chociażby ratalnie ), ewentualnie w razie pogorszenia warunków materialnych wykonania jej zastępczej postaci – pracy społecznie użytecznej.</p> <p>Sąd okręgowy uznał, iż nowe rozstrzygnięcia zawarte w wyroku tworzą spójną reakcję karną pozwalającą na osiągnięcie wobec oskarżonego celów w zakresie prewencji indywidualnej i generalnej. W tym przypadku nie tyle wysokość kary, a jej postać ma decydujące znaczenie, zwłaszcza dla realizacji funkcji wychowawczych i zapobiegawczych wobec sprawcy. Oskarżony musi zdawać sobie sprawę, iż za każde kolejne przestępstwo grozi mu adekwatna reakcja karna, a w realiach jego uprzedniej karalności nie może już liczyć na dalszą pobłażliwość. Jego zachowanie w okresie próby będzie podlegało kontroli; nieprzestrzeganie warunków probacyjnych, bądź inne rażące naruszenia porządku prawnego będzie świadczyło o braku trafności postawionej wobec niego prognozy kryminologicznej i skutkować zarządzeniem wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności.</p> <p>Na zakończenie trzeba zaznaczyć, iż powyższe oceny i wnioski sądu odwoławczego, oparte na ustaleniach sądu I instancji, zawartych w części dyspozytywnej i motywacyjnej wyroku, nie stanowią zmiany ustaleń faktycznych w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 454;art. 454 § 2)">art. 454 § 2 kpk</a>, co nie sprzeciwiało się zaostrzeniu kary pozbawienia wolności w instancji odwoławczej.</p> <p>Dlatego sąd okręgowy orzekł, jak w sentencji; na podstawie przepisów powołanych w wyroku zasądził od oskarżonego 220 złotych opłaty za obie instancji, w pozostałej części – mając na uwadze jego sytuację materialną i obciążenia finansowe już wynikające z tego postępowania – zwolnił go od wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym.</p> </div>