I ACa 1193/13

<p>Sygn. akt I ACa 1193/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 29 listopada 2013 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>Wiceprezes SA Jacek Gołaczyński</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Małgorzata Bohun (spr.)</p> <p>SSA Sławomir Jurkowicz</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Teresa Wróbel - Płatek</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 r. we Wrocławiu na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">E. G.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji strony pozwanej</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu</p> <p>z dnia 17 czerwca 2013 r. sygn. akt I C 209/12</p> <p>1.  <strong> <!-- -->oddala apelację; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka domagała się zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku śmierci matki w wypadku drogowym dnia 20.09.2009 r., a także odszkodowania, które odpowiada kosztom podroży do Polski w celu wzięcia udziale w pogrzebie matki.</p> <p>Zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji zasądził od pozwanego na rzecz powódki 89.817,39 zł. z ustawowymi odsetkami od kwoty 70.000 zł. od dnia 1.03.2011 r. i od kwoty 19.817,39 zł;. od dnia 1.04.2012 r., oddalając dalej idące powództwo. Na kwotę tę składa się 70.000 zł. tytułem zadośćuczynienia oraz 19.817,39 zł tytułem zwrotu kosztów przelotu ze Stanów Zjednoczonych na uroczystości pogrzebowe matki.</p> <p>Z wyrokiem tym nie zgodziła się strona pozwana składając apelację, w której zarzuciła:</p> <p>I.  naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:</p> <dl> <dt>−</dt> <dd> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 435;art. 435 § 1)">art. 435 § 1 KC</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 436;art. 436 § 1)">art. 436 § 1 KC</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> poprzez uznanie<br/>iż udowodniona i w związku z tym bezsporna jest kwestia charakteru odpowiedzialności posiadacza pojazdu i w związku z tym przyjęcie,<br/>że odpowiedzialność za zdarzenie z dnia 20 czerwca 2009 r. ponosi podmiot ubezpieczony u strony pozwanej, a w konsekwencji i strona pozwana, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie odpowiedzialności strony pozwanej za skutki zdarzenia;</p> </dd> <dt>−</dt> <dd> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 436;art. 436 § 2)">art. 436 § 2 k.c.</a> poprzez jego niezastosowanie, tj. uznanie, że nie istnieją podstawy do uznania przewozu <span class="anon-block">J. J.</span> za przewóz grzecznościowy,<br/>a także uznanie, że przepis ten nie ma zastosowania do powódki, ponieważ ta nie była pasażerem przewożonym z grzeczności;</p> </dd> </dl> <dl> <dt>−</dt> <dd> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 1)">art. 363 § 1 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> poprzez przyjęcie, iż powódce należy<br/>się odszkodowanie, w wysokości zasądzonego świadczenia, za skutki przedmiotowego zdarzenia, podczas gdy nie udowodniła ona faktu, iż<br/>za zaistnienie przedmiotowego zdarzenia drogowego odpowiedzialna jest strona pozwana;</p> </dd> <dt>−</dt> <dd> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 1)">art. 446 § 1 k.c.</a> poprzez błędną jego wykładnię, tj. zaliczenie przez<br/>Sąd kosztów dojazdu na pogrzeb do niezbędnych kosztów pogrzebu.</p> </dd> </dl> <p>II.  naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie, tj.:</p> <dl> <dt>−</dt> <dd> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegająca na uznaniu, że strona pozwana odpowiada za skutki zdarzenia z dnia 20.03.2009r. na zasadzie ryzyka oraz, że zobowiązana jest do zapłaty na rzecz powódki kosztów dojazdu powódki i jej rodziny na pogrzeb zmarłej <span class="anon-block">J. J.</span>.</p> </dd> </dl> <p>Wskazując na te zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez zasądzenie na rzecz powódki kwoty 70.000 zł tytułem zadośćuczynienia<br/>z ustawowymi odsetkami od 01.03.2013 r. oraz odpowiednią zmianę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania przed Sądem I instancji i zasądzenie od powoda na rzecz strony pozwanej zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p>Z ustaleń dokonanych przez Sąd I instancji, które Sąd Apelacyjny przyjął<br/>za własne wynika, że w dniu 20 czerwca 2009 r. miał miejsce wypadek komunikacyjny. Samochód kierowany przez <span class="anon-block">B. J.</span> zjechał na lewy pas ruchu i zderzył się z samochodem kierowanym przez <span class="anon-block">M. M.</span>. <span class="anon-block">J. J.</span> matka powódki jechała samochodem kierowanym przez <span class="anon-block">B. J.</span>.<br/>Jechała z <span class="anon-block">K.</span> nad morze na wakacje wraz z innymi członkami rodziny.<br/>W wyniku wypadku doznała licznych obrażeń ciała, które spowodowały śmierć<br/>na miejscu. Powódka córka <span class="anon-block">J. J.</span> mieszka w Stanach Zjednoczonych razem z mężem, synem i córką. <span class="anon-block">J. J.</span> od wielu już lat, z krótkimi przerwami, kiedy wracała do Polski, mieszkała z córką w Stanach Zjednoczonych, zajmowała<br/>się wnukami prowadzeniem domu. W dniu 22 czerwca 2009 r. powódka przyleciała samolotem na pogrzeb matki razem z mężem i dziećmi. Bilety na dzień przylotu <br/>i powrotu kosztowały 6.116 USD.</p> <p>Po dokonaniu tych ustaleń Sąd Okręgowy uznał, że powództwo zasługuje<br/>na uwzględnienie, co do zasady. Wskazał w motywach wyroku, odnosząc się<br/>do zarzutów strony pozwanej, że w sprawie nie można mówić o zastosowaniu<br/>art. 436 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 2)">§ 2 k.c.</a>, albowiem przepis ten dotyczy naprawienia szkód doznanych przez jednego posiadacza pojazdu mechanicznego w stosunku do drugiego. Wynika to wprost z brzmienia tego przepisu, który stanowi, że w razie zderzenia<br/>się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody wymienione osoby mogą wzajemnie żądać naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych.</p> <p>Wskazał też Sąd I instancji, że zmarła <span class="anon-block">J. J.</span> nie była osobą przewożoną z grzeczności, bowiem przewóz z grzeczności oznacza udzielenie innej osobie pomocy w transporcie w sytuacji nagłej, gdy kierujący pojazdem wyświadcza innej osobie pomoc, kierując się chęcią wsparcia, uprzejmością. Taka sytuacja nie obejmuje, jak wyjaśnia Sąd Okręgowy, zabrania osoby z rodziny w ramach zorganizowanego wyjazdu, w szerszym gronie osób z rodziny.</p> <p>Za stosowny wymiar należnego powódce zadośćuczynienia uznał<br/>Sąd I instancji sumę 80.000 zł, a ponieważ powódce została już wypłacona przez stronę pozwaną kwota 10.000 zł. zasądził na rzecz powódki dalszą kwotę 70.000 zł. zadośćuczynienia,.</p> <p>W ocenie Sądu I instancji zasadne było również żądanie zasądzenia kwoty 19.817,39 zł,. tytułem zwrotu kosztów przelotu ze Stanów Zjednoczonych do Polski powódki i jej rodziny na pogrzeb <span class="anon-block">J. J.</span>. Koszty te, jak wskazał to<br/>Sąd I instancji, należą się powódce na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 1)">art. 446 § 1 k.c.</a> </p> <p>Sąd Apelacyjny odnosząc się do apelacji strony pozwanej nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia.</p> <p>W pierwszej kolejności należy wskazać, że zarzuty podniesione w apelacji strony pozwanej nie korespondują z zakresem zaskarżenia i wnioskiem apelacyjnym.</p> <p>Strona pozwana, bowiem zarzucając naruszenie prawa materialnego<br/>art. 436 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 2)">§ 2 k.c.</a> przez jego niezastosowanie, a także zarzut naruszenia<br/>art. 436 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 1)">§ 1 k.c.</a> kwestionując tymi zarzutami samą zasadę odpowiedzialności<br/>strony pozwanej, w istocie apelacją zaskarżyła tylko kwotę 19.818 zł. Stanowiącą<br/>koszt dolotu powódki z rodziną na pogrzeb matki. Z wniosku apelacyjnego również jednoznacznie wynika, że apelacja zmierza do zmiany rozstrzygnięcia<br/>Sądu I instancji tylko w tej części. Wskazać, zatem należy na brzmienie<br/>art. 378 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1)">§ 1 k.p.c.</a>, zgodnie, z którym Sąd II instancji rozpoznaje sprawę<br/>w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Strona pozwana w swojej apelacji popada w pewną sprzeczność, skoro formułuje zarzuty zmierzające do zakwestionowania w dalszym ciągu zasady odpowiedzialności, przy jednoczesnym nie zaskarżeniu rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie przyznanego powódce zadośćuczynienia z tytułu śmierci matki w kwocie 70.000 zł. Zresztą, co również wskazuje na pewną niekonsekwencję, strona pozwana wypłaciła w trakcie likwidacji szkody powódce i jej bratu kwoty<br/>po 10.000 zł. tytułem zadośćuczynienia nie mając wobec tego wówczas wątpliwości, co do swojej odpowiedzialności.</p> <p>Odnosząc się jednak do tych zarzutów, w szczególności przepisu<br/>art. 436 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 2)">§ 2 k.c.</a> przez jego niezastosowanie i uznanie, że nie istnieją podstawy<br/>do uznania przewozu <span class="anon-block">J. J.</span> za przewóz grzecznościowy Sąd Apelacyjny<br/>w pełni podziela argumentację Sądu I instancji zawartą w motywach<br/>zaskarżonego wyroku. Należy przede wszystkim podkreślić, że ani w doktrynie, ani w orzecznictwie nie wskazuje się na jakiś katalog sytuacji, w których mamy do czynienia z przewozem z grzeczności, a wyczerpujące wyliczenie takich sytuacji<br/>jest niemożliwe. Generalnie jednak przyjmuje się, że przewóz z grzeczności<br/>nie jest identyczny z pojęciem przewozu nieodpłatnego, a także, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 436;art. 436 § 2;art. 436 § 2 zd. 2)">art. 436 § 2 zd. 2 k.c.</a> nie znajduje zastosowania w tych wszystkich przypadkach, gdy po stronie przewoźnika istnieją jakieś obowiązki. Ma rację zatem Sąd Okręgowy wskazując,<br/>że w sytuacji gdy matka powódki podróżowała wspólnie z rodziną w ramach zorganizowanego wyjazdu na wypoczynek nie można mówić o „przewozie<br/>z grzeczności”.</p> <p>Przechodząc do omówienia zarzutu apelacji naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 1)">art. 446 § 1 k.c.</a> <br/>to z tym zarzutem również nie można się zgodzić. Na pełną akceptację zasługuje stanowisko Sądu I instancji, iż koszty przelotu powódki, jej męża i dzieci ze Stanów Zjednoczonych na pogrzeb matki powódki stanowiły celowe i usprawiedliwione wydatki i pozostawały w związku przyczynowym ze śmiercią <span class="anon-block">J. J.</span> w wypadku komunikacyjnym, za który, jak wyżej wskazano, odpowiedzialność ponosi strona pozwana. Powódka wykazała też wysokość tych wydatków, których strona pozwana nie zakwestionowała. Przytoczone w uzasadnieniu apelacji orzeczenie<br/>Sądu Najwyższego, w którym sąd ten próbuje wskazać, w miarę precyzyjnie,<br/>co należy zaliczać do kosztów pogrzebu w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 1)">art. 446 § 1 k.c.</a>, w żadnym razie nie może mieć wpływu na ocenę zaskarżonego wyroku. Przeciwnie z treści przytoczonego wyroku z dnia 6 stycznia 1982 r. wynika, że ten katalog jest dość szeroki ale nie zamknięty. Jeśli zgodnie z tezą tego orzeczenia do kosztów<br/>pogrzebu w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 446;art. 446 § 1)">art. 446 § 1 k.c.</a> zaliczyć można zakup odzieży żałobnej<br/>czy zwrot kosztów poniesionych na poczęstunek osób biorących udział w pogrzebie<br/>to wydaje się, że tym bardziej za takie koszty uznać należy koszt związany<br/>z dojazdem na pogrzeb przez osoby najbliższe.</p> <p>Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia apelacji strony pozwanej i orzekł jak na wstępie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>),<br/>o kosztach postępowania apelacyjnego orzekając na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> <br/>w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 k.p.c.</a> </p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">KP</a> </p> </div>