II Ca 928/13

<p>Sygn. akt II Ca 928/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 10 grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: <strong> <!-- -->SSO Magdalena Bajor-Nadolska (spr.)</strong> </p> <p>Sędziowie: <strong> <!-- -->SO Teresa Kołbuc </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> SO Beata Piwko</strong> </p> <p>Protokolant: protokolant sądowy Agnieszka Baran</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. w Kielcach</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span> w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">T. C.</span> i <span class="anon-block">Z. C.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w Sandomierzu</p> <p>z dnia 24 maja 2013 r., sygn. I C 25/13</p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację i zasądza od <span class="anon-block">T. C.</span>i <span class="anon-block">Z. C.</span>solidarnie na rzecz <span class="anon-block">(...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span>w <span class="anon-block">S.</span> 90 (dziewięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.</strong> </p> <p>II Ca 928/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z 24 maja 2013 roku Sąd Rejonowy w Sandomierzu zasądził od małżonków <span class="anon-block">T. C.</span>i <span class="anon-block">Z. C.</span>solidarnie na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">S.</span>900 złotych z odsetkami od 16 listopada 2012 roku oraz 227 złotych tytułem kosztów procesu.</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił stan faktyczny, z którego wynika, że pozwani, będący członkami powodowej Spółdzielni, nabyli od <span class="anon-block">M. S.</span> spółdzielcze własnościowe prawo do garażu pozostającego w zasobach tej Spółdzielni. Sąd Rejonowy uznał, że zgodnie z postanowieniami statutu Spółdzielni, do której pozwani należą, winni oni uiścić równowartość trzech udziałów w związku z nabyciem garażu, gdyż jako członkowie maja obowiązek przestrzegać postanowień statutu. Sąd Rejonowy uznał za nietrafny zarzut pozwanych dotyczący sprzeczności postanowień statutu z prawem w związku ze stwierdzeniem przez Trybunał Konstytucyjny sprzeczności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> art. 17^{<!-- -->2} ust.2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.</p> <p>Od tego wyroku pozwani wywiedli apelację. Zarzucili naruszenie prawa materialnego: 1) §14 ust.5 statutu <span class="anon-block">(...)</span>, który stanowi, ze wpisowe i zadeklarowane udziały członek jest zobowiązany wpłacić do Spółdzielni w ciągu 30 dni od zawiadomienia o uzyskaniu członkostwa poprzez uznanie, iż pozwani mimo, iż są już członkami spółdzielni nadal mają obowiązek ubiegać się o uzyskanie członkostwa i uiszczanie z tego tytułu udziałów, mimo że nie otrzymali zawiadomienia o uzyskaniu „nowego” członkostwa z tytułu nabycia własnościowego prawa do garażu; 2) naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 (art. 19)">art.19 ustawy prawo spółdzielcze</a> przez uznanie obowiązku uiszczania udziałów w sytuacji gdy norma tego przepisu nie odnosi się do pozwanych będących już członkami spółdzielni; 3) wykazanie uzasadnienia dla stosowania uchylonego przepisu art.17^{<!-- --> 2} ust.2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w wyniku stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> tego przepisu. Ponadto zarzucili naruszenie prawa procesowego 1) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art.328 §2 k.p.c.</a> przez niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem odpowiednich przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ()">ustawy prawo spółdzielcze</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010040027" title="Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 ()">ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych</a>; 2) oparcie wyroku na sprzecznym z ustawą statucie <span class="anon-block">(...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span>w zakresie uznania obowiązku wpłacania udziałów mimo braku obowiązku przystąpienia do Spółdzielni po raz kolejny z tytułu nabycia własnościowego prawa do lokalu.</p> <p>Skarżący wnieśli o zmianę wyroku i oddalenie powództwa.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Obowiązek uiszczenia przez pozwanych równowartości trzech udziałów na rzecz <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span> nie jest sprzeczny ani ze statutem tej Spółdzielni ani z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ()">ustawą z 16 września 1982 roku prawo spółdzielcze</a>.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 (art. 5;art. 5 § 1;art. 5 § 1 pkt. 3)">art. 5§1 pkt 3 ustawy prawo spółdzielcze</a> statut spółdzielni powinien określać wysokość wpisowego oraz wysokość i ilość udziałów, które członek jest zobowiązany zadeklarować, terminy wnoszenia i zwrotu oraz skutki niewniesienia udziałów w terminie, jeżeli statut przewiduje obowiązek wnoszenia więcej niż jednego udziału, może określać ich górną granicę.</p> <p>Statut <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni mieszkaniowej</span> w §14 przewiduje obwiązek wnoszenia wskazanej tam ilości udziałów, która jest uzależniona od nabywanego prawa. W wypadku nabywania prawa do lokalu mieszkalnego członek spółdzielni –osoba fizyczna, ma obowiązek wnieść co najmniej jeden udział, a w przypadku nabywania lokalu użytkowego lub garażu, co najmniej trzy udziały. Dalej statut stanowi, że udziały te nie podlegają kumulacji i są liczone oddzielnie dla każdego prawa (§14 ust.4). Z treści tych postanowień statutu wynika, że przewiduje on – co w świetle cytowanego przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ()">prawa spółdzielczego</a> jest dopuszczalne – wniesienie więcej niż jednego udziału. Obowiązkiem członka spółdzielni posiadającego prawo do lokalu mieszkalnego i prawo do garażu jest zatem wniesienie łącznie co najmniej czterech udziałów. Pozwani, przystępując do spółdzielni w związku z nabyciem prawa do lokalu mieszkalnego, zadeklarowali jeden udział, a zatem mają obowiązek uiścić jeszcze trzy udziały w związku z nabyciem garażu, skoro są one liczone dla każdego prawa oddzielnie. Obowiązek ten wynika z postanowień statutu oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ()">prawa spółdzielczego</a>, które stanowi, że członek spółdzielni ma przestrzegać prawa i postanowień statutu oraz regulaminów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 (art. 18;art. 18 § 5;art. 18 § 5 pkt. 1)">art. 18 §5 pkt1 prawa spółdzielczego</a>).</p> <p>Pozwani negując swój obwiązek wynikający z żądania pozwu opierają się na treści §14 ust.5 statutu, który wskazuje, że zapłata wpisowego i udziałów ma nastąpić w określonym terminie liczonym od dnia otrzymania zawiadomienia o uzyskaniu członkostwa. Treść tego przepisu nie jest adekwatna do sytuacji pozwanych, którzy już są członkami spółdzielni. Istotnie to postanowienie statutu pozostaje w związku z sytuacją kiedy osoba przystępuje do spółdzielni. Nie można jednak na tej podstawie wykluczyć obowiązku uiszczenia udziałów, jeżeli powstanie on w czasie późniejszym niż chwila przystąpienia do spółdzielni. Niewątpliwie nie taki zamiar wynika z całej treści §14 statutu a w szczególności z ust.4. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przyjmuje się, że statut spółdzielni jest szczególnym rodzajem umowy, a zatem do interpretacji jego postanowień zastosowanie znajdują przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 56)">art.56 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art.65 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">58 k.c.</a> (por. wyrok SN z 30.09.2009r., V CSK 86/09, Lex 627242). Biorąc zatem pod uwagę cel regulacji §14. statutu oraz zasady wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ()">ustawy prawo spółdzielcze</a>, uznać należy za prawidłową taką jego interpretację, z której wynika, że obowiązek uiszczenia udziałów w związku z nabyciem lokalu istnieje nie tylko w chwili przystąpienia do spółdzielni ale także w późniejszym czasie, w chwili nabycia przez członka spółdzielni kolejnego lokalu. Dodać należy, że zadeklarowanie udziału i uiszczenie wpisowego jest warunkiem przyjęcia w poczet członków (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 (art. 16)">art.16 prawa spółdzielczego</a>), zaś z przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ()">prawa spółdzielczego</a> nie wynika, aby zadeklarowane w tym momencie udziały były jedynymi wymaganymi od członka spółdzielni. Jest to tylko deklaracja co do udziałów w momencie przystąpienia do spółdzielni. W doktrynie dominuje pogląd, że w razie zmiany statutu członek spółdzielni ma obowiązek uiścić takie udziały jakie przewiduje statut nawet mimo odrębnej deklaracji. Tym bardziej zasadne jest przyjęcie powstania obowiązku uiszczenia udziałów w związku z nabyciem nowego lokalu. Ponadto skoro prawa i obowiązki wszystkich członków spółdzielni są równe to niezgodne z prawem byłoby wymaganie od przystępującej do spółdzielni osoby, której przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego i garażu, wniesienia czterech udziałów a poprzestanie na jednym udziale w przypadku członka spółdzielni, któremu przysługują analogiczne prawa, tylko dlatego, że nabył garaż w czasie trwania członkowska.</p> <p>Słusznie Sąd Rejonowy wskazał w uzasadnieniu, że statut powodowej spółdzielni nie jest sprzeczny z treścią prawa o spółdzielniach mieszkaniowych i z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 30 marca 2004 roku, który odnosił się do kwestii braku podstaw do uzależniania skuteczności nabycia prawa do lokalu od uzyskania członkostwa w spółdzielni. Problematyka tego wyroku nie dotyczy rozpoznawanej sprawy. Pozwani są członkami spółdzielni, a zatem nabywając lokal z zasobów powodowej spółdzielni nabywali go jako jej członkowie, powódka natomiast nie uzależnia skuteczności nabycia tego prawa od uiszczenia dodatkowych udziałów.</p> <p>Po części zasadny jest zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd Rejonowy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 1)">art. 328§1 k.p.c.</a> Sąd Rejonowy nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia, oparł się tylko na treści §14 ust.1 i 3 statutu Spółdzielni, nie odnosząc się do wszystkich podnoszonych przez pozwanych zarzutów związanych z kwestią zgodności statutu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ()">prawem spółdzielczym</a>, ale to uchybienie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, które odpowiada prawu.</p> <p>Sąd Okręgowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98§1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art.391§1 k.p.c.</a> i § 6 ust.2, §12 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).</p> <p>SSO T.Kołbuc SSO M.Bajor - Nadolska SSO B.Piwko</p> </div>