II Ca 376/13
Суди загальної юрисдикції2013-12-12
Номер справи
II Ca 376/13
Дата рішення
2013-12-12
Тип
SENTENCE
Судді
Marzenna ErnestSławomir Krajewski (PRESIDING_JUDGE)Tomasz Szaj
Правова підстава
Текст рішення
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt II Ca 376/13</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> II Cz 544/13</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 12 grudnia 2013 roku</p>
<p>Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="161"/>
<col width="549"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>SSO Sławomir Krajewski (spr.)</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie:</p>
</td>
<td>
<p>SSO Marzenna Ernest</p>
<p>SSR del. Tomasz Szaj</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>sekr. sądowy Małgorzata Idzikowska-Chrząszczewska</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 roku w <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>sprawy z powództwa <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">(...)</span> Uniwersytetu <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> </strong>
</p>
<p>przeciwko <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">M. G. (1)</span>, <span class="anon-block">M. G. (2)</span>, <span class="anon-block">T. G.</span>, <span class="anon-block">K. G.</span> i <span class="anon-block">M. C.</span>
</strong>
</p>
<p>o eksmisję</p>
<p>na skutek apelacji wniesionej przez pozwanych <span class="anon-block">M. G. (2)</span>, <span class="anon-block">K. G.</span> i <span class="anon-block">M. C.</span>
</p>
<p>od wyroku Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim</p>
<p>z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt I C 639/12</p>
<p>oraz na skutek zażalenia wniesionego przez pozwanych <span class="anon-block">M. G. (1)</span> i <span class="anon-block">T. G.</span>
</p>
<p>na postanowienie Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim</p>
<p>z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt I C 639/12</p>
<p>1.
<strong>
<!-- -->uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Stargardzie Szczecińskim do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej; </strong>
</p>
<p>2.
<strong>
<!-- -->uchyla punkt II. postanowienia Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim z dnia 28 stycznia 2013 r. i umarza postępowanie w tym zakresie.</strong>
</p>
<p>Sygn. akt II Ca 376/13</p>
<p>II Cz 544/13</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Powód <span class="anon-block">(...)</span> Uniwersytet <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> wniósł o nakazanie pozwanym <span class="anon-block">M. G. (1)</span>, <span class="anon-block">M. G. (2)</span>, <span class="anon-block">T. G.</span> i <span class="anon-block">K. G.</span>, aby wydali mu w stanie wolnym od osób i rzeczy lokal mieszkalny o łącznej powierzchni użytkowej 112,48 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>, położony na piętrze dworku w miejscowości <span class="anon-block"> (...)</span>, gmina <span class="anon-block">S.</span>, znajdującego się na <span class="anon-block">działce gruntu nr (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>, oznaczony na załączonej do pozwu mapce oraz zasądzenia od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p>
<p>W uzasadnieniu wskazał, iż jest właścicielem nieruchomości położonej w <span class="anon-block">L.</span>, gmina <span class="anon-block">S.</span>, powiat <span class="anon-block"> (...)</span>, województwo <span class="anon-block"> (...)</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działkę gruntu nr (...)</span>, obręb ewidencyjny <span class="anon-block">L.</span>, na której znajduje się budynek dworku. W dworku położonym na w/w nieruchomości gruntowej znajduje się m.in. lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 112,48 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>. Powód wskazał, iż z pozwaną <span class="anon-block">M. G. (1)</span> łączyła go umowa najmu z dnia 1 grudnia 2001 roku, której przedmiotem był lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 83,30 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>. Umowa została zawarta przez poprzednika prawnego powoda - Akademię Rolniczą w <span class="anon-block">S.</span>. W dniu 31 grudnia 2002 roku doszło do podpisania aneksu do umowy, na podstawie którego pozwanej zostały oddane w najem i wydane dwa dodatkowe pokoje o powierzchni użytkowej 15,68 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> i 13,50 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>. W przedmiotowym lokalu wraz z pozwaną <span class="anon-block">M. G. (1)</span> zamieszkują również jej mąż <span class="anon-block">M. G. (2)</span> oraz pełnoletnie dzieci, tj. <span class="anon-block">T. G.</span> i <span class="anon-block">K. G.</span>. Według powoda zgodnie z § 2 umowy z dnia 01 grudnia 2001 roku, została ona zawarta na czas określony - 10 lat. Z uwagi na zbliżający się koniec okresu obowiązywania ww. umowy, powód pismem z dnia 4 listopada 2011 roku wyznaczył termin komisyjnego odbioru lokalu na dzień 1 grudnia 2011 roku i wezwał do jego wydania w stanie wolnym od osób i rzeczy. Powyższe pismo pozwana odebrała w dniu 8 listopada 2011 roku. W wyznaczonym dniu pozwani nie wydali jednak dotychczasowego przedmiotu najmu. W świetle powyższego powód uznał, że pozwani korzystają z jego nieruchomości bez tytułu prawnego. Jako podstawę materialno-prawną roszczenia wskazał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222;art. 222 § 1)">art. 222 § 1 kc</a>, którego przesłanki uznał za spełnione. Podniósł, iż jest właścicielem działki gruntu, na którym znajduje się budynek wraz z lokalem zajmowanym przez pozwanych - pozwani zaś, wobec niewydania lokalu, są podmiotami faktycznie z niego korzystającymi. Wobec upływu okresu na jaki umowa najmu została zawarta, pozwanym nie przysługuje żadne, skuteczne względem powoda uprawnienie do władania zajętym lokalem. Powód nadmienił, iż z dniem 1 stycznia 2009 roku w wyniku połączenia Politechniki <span class="anon-block"> (...)</span> z Akademią Rolniczą w <span class="anon-block">S.</span> powstał <span class="anon-block">(...)</span> Uniwersytet <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, który w oparciu o zasady sukcesji uniwersalnej jest następcą prawnym Akademii Rolniczej w <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>W odpowiedzi na pozew pozwana <span class="anon-block">M. G. (1)</span> wniosła o oddalenie powództwa oraz o obciążenie powoda kosztami postępowania. Pozwana wskazała, że po upływie terminu na jaki zostały zawarte umowy strony uzgodniły, że <span class="anon-block">M. G. (1)</span> i pozostali pozwani mają prawo dalej korzystać z nieruchomości i zobowiązani są płacić czynsz według dotychczasowej wysokości, co oznacza, że do przedmiotowego lokalu, zastosowanie ma zatem ustawa o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a>. Pozwana podniosłą, iż katalog zamknięty przesłanek, w których może być rozwiązana umowa, określa art. 11 ust. 2 tej ustawy, zaś powód nawet nie próbuje wykazać, że któraś z tych przesłanek zaszła w niniejszym przypadku, chociaż do niego należy inicjatywa dowodowa w tym zakresie.</p>
<p>Pozwany <span class="anon-block">M. G. (2)</span> na rozprawie w dniu 11 czerwca 2011 roku wniósł o oddalenie powództwa i wniósł, aby powód przedłużył jemu i jego rodzinie prawo pobytu w spornej nieruchomości. Wskazał, że <span class="anon-block">M. G. (1)</span> otrzymała w listopadzie 2011 roku ustne zezwolenie na dalsze zamieszkiwanie w spornym lokalu. Zaznaczył, że syn <span class="anon-block">T. G.</span> już tam nie zamieszkuje, zaś pozwani będą w stanie opuścić lokal do końca 2012 roku.</p>
<p>Na rozprawie w dniu 26 listopada 2012 roku do sprawy w charakterze pozwanej wezwano <span class="anon-block">M. C.</span>, która nie kwestionowała żądania pozwu.</p>
<p>Wyrokiem - zaocznym w stosunku do <span class="anon-block">M. G. (1)</span> i <span class="anon-block">T. G.</span> – z dnia 19 grudnia 2012 roku, Sąd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim:</p>
<p>1.
nakazał pozwanym <span class="anon-block">M. G. (1)</span>, <span class="anon-block">M. G. (2)</span>, <span class="anon-block">T. G.</span>, <span class="anon-block">K. G.</span> i <span class="anon-block">M. C.</span>, aby opróżnili lokal mieszkalny położony w <span class="anon-block"> (...)</span> na piętrze dworku o powierzchni użytkowej 112,48 m<sup>
<!-- -->2</sup>, który znajduje się na <span class="anon-block">działce geodezyjnej numer (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę numer <span class="anon-block"> (...)</span> i wydali go powodowi <span class="anon-block"> (...)</span> Uniwersytetowi <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> w stanie wolnym od osób i rzeczy;</p>
<p>2.
ustalił, że pozwanym <span class="anon-block">M. G. (1)</span>, <span class="anon-block">M. G. (2)</span>, <span class="anon-block">T. G.</span>, <span class="anon-block">K. G.</span> i <span class="anon-block">M. C.</span> nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego;</p>
<p>3.
zasądził od pozwanych <span class="anon-block">M. G. (1)</span>, <span class="anon-block">M. G. (2)</span>, <span class="anon-block">T. G.</span>, <span class="anon-block">K. G.</span> i <span class="anon-block">M. C.</span> solidarnie na rzecz powoda kwotę 337 zł tytułem zwrotu koszów procesu;</p>
<p>4.
wyrokowi w pkt. I i III nadał rygor natychmiastowej wykonalności w stosunku do pozwanych <span class="anon-block">M. G. (1)</span> i <span class="anon-block">T. G.</span>.</p>
<p>Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na ustalonym w sposób następujący stanie faktycznym:</p>
<p>Z dniem 01 stycznia 2009 roku w wyniku połączenia Politechniki <span class="anon-block"> (...)</span> z Akademią Rolniczą w <span class="anon-block">S.</span> powstał <span class="anon-block">(...)</span> Uniwersytet <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, który w oparciu o zasady sukcesji uniwersalnej jest następcą prawnym Akademii Rolniczej w <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>Powód jest właścicielem nieruchomości położonej w <span class="anon-block">L.</span>, gmina <span class="anon-block">S.</span>, powiat <span class="anon-block"> (...)</span>, województwo <span class="anon-block"> (...)</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działkę gruntu nr (...)</span>, obręb ewidencyjny <span class="anon-block">L.</span>, na której znajduje się budynek dawnego dworku.</p>
<p>W budynku tym, położonym na w/w nieruchomości gruntowej znajduje się m.in. lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 112,48 m<sup>
<!-- -->2</sup>.</p>
<p>W dniu 01 grudnia 2001 roku pozwana <span class="anon-block">M. G. (1)</span> zawarła z Akademią Rolniczą w <span class="anon-block">S.</span> – Zakładem Rolnym w <span class="anon-block">L.</span> umowę najmu, której przedmiotem był lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 83,30 m<sup>
<!-- -->2</sup> znajdujący się w przedmiotowym budynku.</p>
<p>W dniu 31 grudnia 2002 roku doszło do podpisania aneksu do umowy, na podstawie którego pozwanej zostały oddane w najem i wydane dwa dodatkowe pokoje o powierzchni użytkowej 15,68 m<sup>
<!-- -->2</sup> i 13,50 m<sup>
<!-- -->2</sup>.</p>
<p>W przedmiotowym lokalu wraz z pozwaną <span class="anon-block">M. G. (1)</span> zamieszkują również jej mąż <span class="anon-block">M. G. (2)</span> oraz pełnoletnie dzieci <span class="anon-block">T. G.</span> i <span class="anon-block">K. G.</span>.</p>
<p>W chwili obecnej zajmują kuchnię, łazienkę, przedpokój oraz 6 pokoi.</p>
<p>Po spaleniu w wyniku pożaru stajni wynajmowanej od powoda w przedmiotowym lokalu zamieszkała również konkubina <span class="anon-block">K. M.</span> <span class="anon-block">C.</span>.</p>
<p>Zgodnie z § 2 umowy z dnia 01 grudnia 2001 r., została ona zawarta na czas określony - 10 lat. Z uwagi na zbliżający się koniec okresu obowiązywania przedmiotowej umowy, powód pismem z dnia 4 listopada 2011 roku wyznaczył pozwanym termin komisyjnego odbioru lokalu ma dzień 1 grudnia 2011 roku i wezwał do jego wydania w stanie wolnym od osób i rzeczy. Powyższe pismo pozwana <span class="anon-block">M. G. (1)</span> odebrała w dniu 08 listopada 2011 roku.</p>
<p>W wyznaczonym dniu pozwani nie wydali jednak dotychczasowego przedmiotu najmu.</p>
<p>Pozwani <span class="anon-block">M. G. (1)</span>, <span class="anon-block">M. G. (2)</span>, <span class="anon-block">T. G.</span>, <span class="anon-block">K. G.</span> oraz <span class="anon-block">M. C.</span> nie figurują w ewidencji osób korzystających z pomocy społecznej w Gminnym Ośrodku Pomocy <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>. Z wyjątkiem <span class="anon-block">M. C.</span> nie są zarejestrowani jako osoby bezrobotne. Nie są ubezwłasnowolnieni. Nie są osobami niepełnosprawnymi i nie korzystali z pomocy <span class="anon-block"> (...) Centrum Pomocy (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>. Nie korzystali ze świadczeń oferowanych przez Gminny Ośrodek Pomoc <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>Pozwany <span class="anon-block">K. G.</span> prowadzi działalność gospodarczą w zakresie hodowli i sprzedaży koni, osiągając miesięczne dochody w granicach 1500 zł. Jest właścicielem nieruchomości – pomieszczeń gospodarczych do remontu w <span class="anon-block">N.</span>, pracuje.</p>
<p>W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji uznał powództwo, oparte na przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222;art. 222 § 1)">art. 222 § 1 kc</a>, za zasadne.</p>
<p>Sąd Rejonowy podniósł, iż w niniejszej sprawie bezspornym było, że powodowi <span class="anon-block"> (...)</span> Uniwersytetowi <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> przysługuje prawo własności lokalu mieszkalnego o łącznej powierzchni użytkowej 112,48 m<sup>
<!-- -->2</sup> położonego na piętrze dawnego dworku w miejscowości <span class="anon-block"> (...)</span>, gmina <span class="anon-block">S.</span>, znajdującego się na <span class="anon-block">działce gruntu nr (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>.</p>
<p>Sąd dodał, iż w niniejszej sprawie ustalono również, że w nieruchomości należącej do powódki, w przedmiotowym lokalu zamieszkiwali pozwani <span class="anon-block">M. G. (1)</span>, <span class="anon-block">M. G. (2)</span>, <span class="anon-block">K. G.</span>, <span class="anon-block">M. C.</span> i <span class="anon-block">T. G.</span>. Z wyjątkiem <span class="anon-block">T. G.</span>, co do pozostałych pozwanych okoliczność ta była bezsporna i pozwani potwierdzali ją w toku procesu.</p>
<p>Odnośnie pozwanego <span class="anon-block">T. G.</span> pozwani wskazywali, że pozwany w nieruchomości tej nie zamieszkiwał, gdyż wynajmował mieszkanie w <span class="anon-block">S.</span>. Z zeznań świadków – w szczególności <span class="anon-block">T. J.</span>, a także samej pozwanej <span class="anon-block">M. C.</span> wynikało, że <span class="anon-block">T. G.</span> również zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, gdyż znajdują się tam jego rzeczy i co jakiś czas do lokalu tego przyjeżdżał , a ostatnio zaczął tam przebywać częściej, gdyż prowadzi w pobliżu działalność gospodarczą.</p>
<p>Sąd I instancji zwrócił także uwagę, iż w sprawie bezspornym było, że między powodem, do której nieruchomość należy, a zamieszkującymi tam pozwanymi brak było jakiegokolwiek stosunku prawnego uprawniającego do zamieszkiwania w tejże nieruchomości. Sąd wskazał, iż pierwotnie między pozwaną <span class="anon-block">M. G. (1)</span>, a poprzednikiem prawnym powoda istniała umowa najmu przedmiotowej nieruchomości, która przestała obowiązywać z upływem 10 – letniego terminu na jaki została zawarta. Również i ta okoliczność została potwierdzona przez pozwanych.</p>
<p>Sąd Rejonowy wskazał, iż w związku z powyższym oczywistym było, że nie posiadali oni żadnego tytułu prawnego do zamieszkiwania w przedmiotowej nieruchomości, wobec czego należało uznać, iż żądanie przez powoda aby wskazaniu pozwani opuścili jego nieruchomość i wydali ją w stanie wolnym od osób i rzeczy było uzasadnione.</p>
<p>Według Sądu I instancji, wobec faktu, że pozwani <span class="anon-block">M. G. (1)</span> i <span class="anon-block">T. G.</span> mimo prawidłowego zawiadomienia nie brali udziału w sprawie i nie składali żadnych oświadczeń, należało co do nich wydać wyrok zaoczny.</p>
<p>Rozstrzygając w przedmiocie lokalu socjalnego Sąd stwierdził, iż pozwani, z wyjątkiem <span class="anon-block">M. C.</span>, spełniają przesłankę bycia lokatorem, albowiem pozwana <span class="anon-block">M. G. (1)</span> miała z powodem zawartą umowę najmu na okres 10 lat, która to umowa obejmowała również członków najbliższej rodziny <span class="anon-block">M. G. (1)</span>, a zatem synów <span class="anon-block">T. G.</span> i <span class="anon-block">K. G.</span> oraz jej męża <span class="anon-block">M. G. (2)</span> - którzy również byli uprawnieni do zajmowania tego lokalu mieszkalnego.</p>
<p>Sąd Rejonowy podniósł, iż z przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego wynika, że żadna z wymienionych pozwanych osób – członków rodziny <span class="anon-block">M. G. (1)</span> nie spełnia warunków określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 14;art. 14 ust. 4)">art. 14 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów</a>, zaś możliwości mieszkaniowe – w szczególności możliwość zamieszkania w nieruchomości <span class="anon-block">T. G.</span> – na co wskazywał w toku procesu <span class="anon-block">M. G. (2)</span> powoduje, że brak jest dodatkowych przesłanek do ustalenia ich prawa do lokalu socjalnego.</p>
<p>Odnośnie pozwanej <span class="anon-block">M. C.</span> Sąd podkreślił, że w jego ocenie pozwana ta nie spełniała przesłanki bycia lokatorem, gdyż nigdy nie była stroną umowy z powodem i jako osoby obcej dla pozwanej <span class="anon-block">M. G. (1)</span>, wymieniona umowa najmu jej nie obejmowała. Pozwana ta korzystała ze spornego lokalu mieszkalnego bezprawnie – niezgodnie z wolą powódki, a nawet wyraźnie sprzecznie z jej wolą. Nie spełniała zatem kryteriów, które pozwalałyby na orzeczenie wobec niej uprawnień do lokalu socjalnego, w szczególności dlatego, że nie posiadała statusu lokatora.</p>
<p>O kosztach procesu Sąd I instancji orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 2)">art. 98 § 1 i 2 kpc</a>.</p>
<p>Z powyższym wyrokiem nie zgodzili się pozwani <span class="anon-block">M. G. (2)</span>, <span class="anon-block">K. G.</span> i <span class="anon-block">M. C.</span>, którzy w wywiedzionej apelacji zaskarżyli wyrok w całości i wnieśli o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji z uwagi na nieważność postępowania - pozbawienie stron możliwości obrony swoich praw, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na ich rzecz kosztów postępowania za obie instancje.</p>
<p>Apelujący zarzucili Sądowi pierwszej instancji pozbawienie ich możliwości obrony ich praw, na skutek nie odroczenia terminu rozprawy pomimo złożenia wniosku przez <span class="anon-block">M. G. (2)</span> z powołaniem się na pobyt w <span class="anon-block"> szpitalu (...)</span>, który to wniosek uzasadniał odroczenie rozprawy oraz wydania wyroku bez przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron, które nie stawiły się na rozprawę, gdyż w przypadku <span class="anon-block">M. G. (1)</span> przebywała ona w szpitalu, natomiast w odniesieniu do pozostałych osób, gdyż były one przeświadczone, iż w związku z pobytem w <span class="anon-block"> szpitalu (...)</span> i złożeniem wniosku o odroczenie rozprawy, rozprawa nie odbędzie się w związku z czym nie stawili się na nią.</p>
<p>W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż w dniu 17 grudnia 2012 roku pozwany <span class="anon-block">M. G. (2)</span> złożył w Sądzie Rejonowym pismo, w którym wskazał, że jego żona <span class="anon-block">M. G. (1)</span> przebywa w szpitalu i z oczywistych przyczyn nie może się stawić na rozprawie wyznaczonej na dzień 19 grudnia 2012 roku. Skarżący wskazali, iż dla pozwanego <span class="anon-block">M. G. (2)</span>, jak i dla pozostałych pozwanych oczywistym było, że rozprawa zostanie w takich okolicznościach odroczona, a zatem nikt nie stawił się na rozprawę. Tymczasem Sąd I instancji nie tylko rozprawy nie odroczył, ale bez przesłuchania stron zamknął rozprawę i wydał wyrok. Zdaniem skarżących stanowiło to pozbawienie ich możliwości obrony swoich praw, co stanowi przyczynę nieważności postępowania.</p>
<p>W odpowiedzi na apelację powód wniósł o oddalenie apelacji w całości i zasądzenie od pozwanych <span class="anon-block">M. G. (2)</span>, <span class="anon-block">K. G.</span> i <span class="anon-block">M. C.</span> na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2013 roku Sąd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim, odrzucił wniosek pozwanych <span class="anon-block">M. G. (1)</span> i <span class="anon-block">T. G.</span> o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim z dnia 19 grudnia 2012 roku (I) oraz odrzucił sprzeciw pozwanych <span class="anon-block">M. G. (1)</span> i <span class="anon-block">T. G.</span> od wyroku zaocznego wydanego przeciwko pozwanym Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim z dnia 19 grudnia 2012 roku.</p>
<p>W uzasadnieniu podniósł, iż z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 342)">art. 342 kpc</a> wynika, że legitymacja do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku zaocznego przysługuje wyłącznie powodowi, natomiast do złożenia takiego wniosku nie jest uprawniony pozwany w stosunku do którego został wydany wyrok zaoczny. Wiąże się to z tym, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 344;art. 344 § 1)">art. 344 § 1 kpc</a> pozwany, przeciwko któremu zapadł wyrok zaoczny, może złożyć sprzeciw w ciągu tygodnia od doręczenia mu wyroku. Z tych względów wniosek pozwanych <span class="anon-block">M. G. (1)</span> i <span class="anon-block">T. G.</span> o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku zaocznego należało odrzucić jako niedopuszczalny.</p>
<p>Jednocześnie Sąd Rejonowy wskazał, iż pozwanemu <span class="anon-block">T. G.</span> odpis wyroku zaocznego wraz z pouczeniem o sprzeciwie, tj., że może złożyć sprzeciw od wyroku zaocznego w ciągu tygodnia od doręczenia niniejszego wyroku został doręczony w dniu 2 stycznia 2013 roku, tym samym termin dla pozwanego <span class="anon-block">T. G.</span> do złożenia sprzeciwu upłynął z dniem 9 stycznia 2013 roku.</p>
<p>Natomiast pozwanej <span class="anon-block">M. G. (1)</span> odpis wyroku wraz z pouczeniem o sprzeciwie został doręczony w dniu 8 stycznia 2013 roku, tym samym termin do złożenia sprzeciwu upłynął z dniem 15 stycznia 2013 roku.</p>
<p>Sąd I instancji podkreślił, iż w niniejszej sprawie termin do wniesienia sprzeciwu jest tygodniowy zgodnie z brzmieniem przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 344;art. 344 § 1)">art. 344 § 1 kpc</a> sprzed zmiany jaka obowiązuje od 3 maja 2012 roku, albowiem pozew w niniejszej sprawie został złożony 26 marca 2012 roku przed zmianą przepisów. Wobec zatem złożenia przez pozwanych sprzeciwu po terminie, Sąd sprzeciw odrzucił jako spóźniony.</p>
<p>Na powyższe postanowienie pozwani <span class="anon-block">M. G. (1)</span> i <span class="anon-block">T. G.</span> złożyli zażalenie i zaskarżając postanowienie w części, tj. co do punktu II, wnieśli o jego uchylenie w zaskarżonej części.</p>
<p>Skarżący zarzucili postanowieniu pozbawienie ich możliwości obrony ich praw, na skutek załączenia do wyroku zaocznego pouczenia o terminie do wniesienia sprzeciwu w ciągu dwóch tygodni (czyli pouczenia opartego na przepisach w brzmieniu po 3 maja 2012 roku), a następnie po wniesieniu sprzeciwu przez pozwanych w terminie wskazanym w pouczeniu przez Sąd, odrzuceniu sprzeciwu stron ze wskazaniem, że termin ten jest tygodniowy, gdyż postępowanie zostało wszczęte przed dniem 3 maja 2012 roku.</p>
<p>W uzasadnieniu wskazali, iż Sąd Rejonowy doręczył im wydany w stosunku do nich wyrok zaoczny wraz z pouczeniem o przysługującym prawie do wniesienia sprzeciwu od wyroku zaocznego, przy czym w pouczeniu tym Sąd wskazał, że termin do wniesienia sprzeciwu wynosi dwa tygodnie.</p>
<p>Skarżący podnieśli, iż wnieśli sprzeciw od wyroku zaocznego w terminie wskazanym przez Sąd czyli dwutygodniowym, w dniu 18 stycznia 2013 roku, który jednak został odrzucony jako wniesiony po terminie. Skarżący podkreślili, iż sprzeciw ten wnieśli w terminie wskazanym przez Sąd I instancji i w zaufaniu do tego, że Sąd poucza osobę działającą bez profesjonalnego pełnomocnika w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami. Dodali, iż tymczasem Sąd odrzucił sprzeciw wskazując, że jest on spóźniony gdyż termin do wniesienia sprzeciwu wynosi 7 dni, a zatem zastosował sankcje dla stron za to, że zastosowały się do błędnego pouczenia Sądu i tym samym pozbawił stronę możności obrony swoich praw.</p>
<p>Skarżący nadmienili, iż gdyby Sąd właściwie i zgodnie z przepisami (czyli zgodnie z przepisami w brzmieniu sprzed 3 maja 2012 roku) pouczył ich o tym, że termin do wniesienia sprzeciwu jest tygodniowy, to wnieśliby sprzeciw w tym właśnie terminie.</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</span>
</p>
<p>Apelacja okazała się zasadną w tym znaczeniu, że wobec nierozpoznania istoty sprawy, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 kpc</a>, zaszła konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.</p>
<p>Jednocześnie, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 378;art. 378 § 2)">art. 378 § 2 kpc</a>, Sąd Okręgowy uznał za stosowne rozpoznać apelację również na rzecz pozwanych <span class="anon-block">M. G. (1)</span> i <span class="anon-block">T. G.</span>, którzy wyroku skutecznie nie zaskarżyli, o czym szerzej w dalszej części niniejszych rozważań.</p>
<p>Sąd Rejonowy bezzasadnie pominął dowód z przesłuchania pozwanej <span class="anon-block">M. G. (1)</span>, która nie stawiła się na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 roku.</p>
<p>Należy tu uwzględnić, że w piśmie z dnia 17 grudnia 2012 roku pozwany <span class="anon-block">M. G. (2)</span> zawiadomił Sąd, że ww. pozwana przebywa na leczeniu szpitalnym i nie będzie mogła uczestniczyć w rozprawie wyznaczonej na dzień 19 grudnia 2012 roku.</p>
<p>Powyższa okoliczność winna być uznana za co najmniej uprawdopodobnioną, jeśli się zważy, że już uprzednio, na rozprawach z dnia 11 czerwca 2012 roku i 26 września 2012 roku, przedkładane były zaświadczenia wystawione przez lekarza sądowego, potwierdzające niemożność stawiennictwa <span class="anon-block">M. G. (1)</span> na tych rozprawach, a nadto w piśmie z dnia 22 listopada 2012 roku ten sam pozwany <span class="anon-block">M. G. (2)</span> informował o leczeniu szpitalnym pozwanej. Ostatecznie okoliczność ta znalazła potwierdzenie z załączonej do apelacji karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 4 stycznia 2013 roku, z której jednoznacznie wynika, że <span class="anon-block">M. G. (1)</span> w okresie od dnia 19 listopada 2012 roku do dnia 4 stycznia 2013 roku była hospitalizowana w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block"> Klinika (...)</span>.</p>
<p>Z powyższego wynika, że nie sposób uznać, aby w dniu 19 grudnia 2012 roku pozwana <span class="anon-block">M. G. (1)</span> była w stanie stawić się przed sądem i złożyć zeznania.</p>
<p>Jakkolwiek nie zostało, więc przedłożone na rozprawę w tym ostatnim dniu zaświadczenie wystawione przez lekarza sądowego, stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 214(1);art. 214(1) § 1)">art. 214<sup>
<!-- -->1</sup> § 1 kpc</a>, to przyjąć należy, że zachodziła inna - opisana wyżej okoliczność, która nie pozwala na przyjęcie za uzasadnione pominięcia dowodu z przesłuchania tej pozwanej.</p>
<p>Miało ta znaczenie dla sprawy, w kontekście właśnie nierozpoznania jej istoty, skoro pozwana <span class="anon-block">M. G. (1)</span> podnosiła, że po zakończeniu czasu trwania umowy z dnia 1 grudnia 2001 roku, zawarta została przez nią w formie ustnej z powódką kolejna umowa, na mocy której zachowała prawo do zajmowania lokalu.</p>
<p>Dla właściwego rozpoznania tej kwestii koniecznym jest co najmniej przeprowadzenie dowodu z przesłuchania pozwanej.</p>
<p>Ma to istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia co do wszystkich pozostałych pozwanych, w tym tych, którzy wyroku z dnia 19 grudnia 2012 roku skutecznie nie zaskarżyli, gdyż swe uprawnienie do zajmowania spornego lokalu wywodzili właśnie z takiego uprawnienia <span class="anon-block">M. G. (1)</span>.</p>
<p>Powyższe stanowiło wystarczającą podstawę do wydania orzeczenia także w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 378;art. 378 § 2)">art. 378 § 2 kpc</a>.</p>
<p>Ponadto wskazania wymaga, że zaskarżonemu wyrokowi z dnia 19 grudnia 2012 roku Sąd pierwszej instancji bezpodstawnie nadał miano zaocznego w stosunku do pozwanych <span class="anon-block">M. G. (1)</span> i <span class="anon-block">T. G.</span>.</p>
<p>Jak wynika, bowiem z nagłówka pisma z dnia 30 maja 2012 roku, w którym zawarte zostało żądanie oddalenia powództwa, wniesione ono zostało przez pozwanych <span class="anon-block">M. G. (1)</span>, <span class="anon-block">M. G. (2)</span>, <span class="anon-block">T. G.</span> i <span class="anon-block">K. G.</span>. Zważenia wymaga, że pismo to zostało podpisane wyłącznie przez pozwaną <span class="anon-block">M. G. (1)</span>. W zakresie, zatem podpisów pozostałych ww. pozwanych dotknięte jest brakiem formalnym, do którego usunięcia pozwani powinni zostać wezwani, w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130;art. 130 § 1)">art. 130 § 1 kpc</a>. Przewodniczący zarządzenia w tym przedmiocie nie wydał. W takiej sytuacji, do czasu upływu terminu tygodniowego normowanego w powyższym przepisie od wezwania do usunięcia braków formalnych, nie można uznać, że pozwany <span class="anon-block">T. G.</span> nie ustosunkował się do żądania pozwu, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 340)">art. 340 kpc</a>.</p>
<p>Oczywistym jest i nie wymaga szerszego uzasadnienia, że brak było podstaw do wydania wyroku zaocznego w stosunku do pozwanej <span class="anon-block">M. G. (1)</span>.</p>
<p>Tym niemniej, skoro Sąd Rejonowy, nadał taki charakter swemu wyrokowi, to podlegał on zaskarżeniu przez dwoje ww. pozwanych, właściwemu dla wyroku zaocznego, to jest sprzeciwem.</p>
<p>Odnosząc się do zażalenia pozwanych <span class="anon-block">M. G. (1)</span> i <span class="anon-block">T. G.</span> na postanowienie z dnia 28 stycznia 2013 roku, wskazać należy, że co do zasady winno być ono uznane za bezzasadne i jako takie oddalone.</p>
<p>Zgodnie, bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 344;art. 344 § 1)">art. 344 § 1 kpc</a>, w brzmieniu sprzed dnia 3 maja 2012 roku, znajdującym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20112331381" title="Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2011 r. Nr 233, poz. 1381 (art. 9;art. 9 ust. 1)">art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 2011 roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw</a>, ze względu na to, że pozew w niej został wniesiony w dniu 26 marca 2012 roku, pozwany, przeciwko któremu zapadł wyrok zaoczny, może złożyć sprzeciw w ciągu tygodnia od doręczenia mu wyroku. Powyższy termin ma charakter ustawowy, co powoduje, że jego uchybienie, co miało miejsce w stosunku do obojga tych pozwanych, skutkuje koniecznością odrzucenia sprzeciwu.</p>
<p>Błędne pouczenie w zakresie długości tego terminu, gdzie pozwani zostali pouczeni, że wynosi on dwa tygodnie, może co najwyżej stanowić podstawę składania wniosku o przywrócenie terminu, w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 168)">art. 168</a> i dalszych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a>.</p>
<p>Zasadniczą i przesądzającą aktualnie analizowane rozstrzygnięcie jest jednak inna zupełnie okoliczność. Mianowicie wobec uchylenia zaskarżonego wyroku także w stosunku do pozwanych <span class="anon-block">M. G. (1)</span> i <span class="anon-block">T. G.</span>, przy zastosowaniu normy prawnej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 378;art. 378 § 2)">art. 378 § 2 kpc</a>, orzekanie w przedmiocie sprzeciwu pozwanych i jego odrzucenia stało się zbędnym, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355;art. 355 § 1)">art. 355 § 1 kpc</a>.</p>
<p>W tym stanie rzeczy należało, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 3)">art. 386 § 3 kpc</a>, uchylić zaskarżone postanowienie i w tym zakresie postępowanie umorzyć, o czym orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku.</p>
<p>Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego zapadło na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 2)">art. 108 § 2 kpc</a>.</p>
</div>