VI Ga 270/13

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VI Ga 270/13</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- --> Dnia 18 grudnia 2013 r. </strong> </p> <p>Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSO Michalina Sanecka</p> <p>Protokolant: st. sekr. sądowy Halina Ramska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r. w Rzeszowie</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa: <span class="anon-block"> (...) Spółki z o.o.</span> w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>przeciwko : <span class="anon-block">Z. Z.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Krośnie V Wydziału Gospodarczego z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt V GC 214/13 upr.</p> <p>oddala apelację.</p> <p>Sygn. akt <strong> <!-- -->VI Ga 270/13</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->wyroku z dnia 18 grudnia 2013 roku. </strong> </p> <p> <span class="anon-block"> (...) Spółka z o.o.</span> w <span class="anon-block">K.</span> wniósł <br/>o zasądzenie od <span class="anon-block">Z. Z.</span> kwoty 2.110,85 złotych wraz z odsetkami umownymi w wysokości 0,15 % za każdy dzień oraz o zasądzenie kosztów procesu.</p> <p>Na uzasadnienie swojego żądania podał, iż pozwany nie zwrócił towaru, którego dystrybucją się zajmował. Powód wskazał, iż na dzień wezwania do zwrotu nierozliczone saldo dostaw wynosiło 2.110,85 złotych.</p> <p>Pozwany w zakreślonym terminie nie udzielił odpowiedzi na pozew ani nie stawił się na rozprawę w dniu 9 sierpnia 2013 r.</p> <p>Wobec powyższego, w sprawie został wydany wyrok zaoczny, którym to Sąd I instancji zasądził od pozwanego na rzecz powoda <span class="anon-block"> (...) Spółka z o.o.</span> w <span class="anon-block">K.</span>, kwotę 2.110,85 złotych wraz z odsetkami w wysokości maksymalnej od dnia 10 marca 2009 r. do dnia zapłaty, w pozostałej części oddalił powództwo oraz zasądził o kosztach procesu.</p> <p>Apelację od ww. wyroku Sądu Rejonowego wniósł powód zaskarżając go w części tj. w pkt I w zakresie jakim nie zostało uwzględnione powództwo co do odsetek umownych przenoszących wysokość odsetek maksymalnych oraz w pkt II, w którym oddalono powództwo.</p> <p>Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w zaskarżonej części poprzez zasądzenie odsetek umownych w wysokości 0,15% za każdy dzień od dnia 10 marca 2009 r. do dnia zapłaty od kwoty 2.110,85 zł oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje: </strong> </p> <p>W rozpatrywanej sprawie Sąd Odwoławczy stwierdza, iż mimo występujących błędów w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, odpowiada on prawu. Dlatego też, apelacja podlega oddaleniu. W literaturze podkreśla się, iż orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zmianie.</p> <p>Błędne jest w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku między innymi powołanie, przez sąd meriti jako podstawy ustalenia wysokości odsetek -<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 359;art. 359 § 2(1);art. 359;art. 359 § 2(2))">art. 359 § 2^{<!-- -->1}oraz art. 359 § 2^{<!-- -->2}k.c.</a> Zgodzić zatem należy się z autorem apelacji, iż dochodzone roszczenie wynikające z umowy dotyczącej dystrybucji – sprzedaży opon zostało zawarta w dniu 19 kwietnia 2002 roku, czyli przed wejściem w życie ww. przepisów. Do dnia wejścia w życie nowelizacji powyższych przepisów (tj. do 20.2.2006 r.) ustawa nie określała maksymalnej stopy odsetek. Postanowienia przewidujące nadmierne odsetki uznawano za nieważne ze względu na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego (na podstawie art. 353^{<!-- -->1} w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1;art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 § 1 lub art. 58 § 2 k.c.</a>). W ten sposób tylko można oceniać umowy zawarte przed 20.2.2005 r., bowiem nowelizacja nie ma mocy wstecznej.</p> <p>Przypomnieć należy, iż <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353^{<!-- -->1} k.c.</a>, będący podstawą zasady swobody umów jednocześnie wprowadza granice tej zasady, wśród których obok właściwości (natury) stosunku prawnego oraz przepisów prawa ustawa wymienia zasady współżycia społecznego. Zatem nie mieści się w granicach zasady swobody kontraktowania między innymi taka umowa, której treść lub cel pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. W orzecznictwie wskazuje się, że klauzula zasad współżycia społecznego użyta w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353^{<!-- -->1} k.c.</a> wyznacza ustawowe granice kontraktowania, zaś w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 § 2 k.c.</a> - granice treści czynności prawnej Nie budzi wątpliwości w nauce i orzecznictwie, że norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353^{<!-- -->1} k.c.</a> należy do kategorii iuris cogentis, a naruszenie któregokolwiek z wymienionych w nim kryteriów swobody kontraktowej wywołuje sankcję nieważności na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">art. 58 k.c.</a> </p> <p>Należy jednak zwrócić uwagę, iż w przypadku postanowienia o wysokości odsetek umownych, w wykładni <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 3)">art. 58§3 k.c.</a> nie sposób pominąć, że kryterium oceny w postaci zasad współżycia społecznego jest wysoce niejednoznaczne. Z przyczyn zrozumiałych może podlegać ono subiektywnemu wartościowaniu. Odrębną natomiast kwestią od zastosowania jako podstawy rozstrzygnięcia przepisu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 359;art. 359 § 2)">art.359§2</a> ze zn.1 i ze <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. z;art. 2)">z.2 k.c.</a>, jest sięgnięcie pomocnicze do kryteriów w nim wskazanych przy ocenie wysokości odsetek umownych, zgodnej z zasadami współżycia społecznego.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd II instancji doszedł do przekonania, że kontrola prawidłowości postanowień umownych o wysokości odsetek dokonana przez Sąd Rejonowy został oparta na słusznym założeniu, - chociaż w czasie zawierania umowy nie obowiązywały przepisy ograniczające maksymalną stopę odsetkową, a przepis przejściowy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051571316" title="Ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2005 r. Nr 157, poz. 1316 (art. 5)">art. 5</a>) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051571316" title="Ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2005 r. Nr 157, poz. 1316 ()">ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz zmianie niektórych innych ustaw</a> (Dz. U. Nr 157, poz. 1316) nakazywał stosować nowe przepisy do czynności prawnych dokonanych po wejściu w życie ustawy – to treść nowego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 359;art. 359 § 2(1))">art. 359 § 2^{<!-- -->1} k.c.</a> może stanowić przesłankę dokonywanej w toku procesu oceny, czy konkretne odsetki umowne mieściły się w dozwolonej stronom swobodzie kształtowania treści stosunku prawnego, czy też nie. Taki kierunek interpretacji wskazał także Sąd Najwyższy w niepublikowanym wyroku z dnia 4 listopada 2005 r. (V CK 162/05). Oczywiste jest, że będzie to jedynie jedna ze wskazówek, podlegająca ocenie na tle całokształtu postanowień umownych (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 czerwca 2005 r., II CK 742/04, LEX nr 180873).</p> <p>W konsekwencji należało stwierdzić, iż dokonana przez Sąd meriti korekta wysokości odsetek umownych była zasadna.</p> <p>Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu II instancji, apelacja okazała się niezasadna, a zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Dlatego też Sąd Okręgowy na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p. c.</a> orzekł jak w sentencji<strong> <!-- -->.</strong> </p> <p>Zarządzenie:</p> <p>odpis uzasadnienia doręczyć wnioskodawcy.</p> </div>