II AKz 856/13

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II AKz 856/13</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Dnia 19 grudnia 2013 r. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Warszawie w II Wydziale Karnym w składzie:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: Sędzia SA - Jerzy Leder</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Sędziowie: SA - Zbigniew Kapiński (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> SA - Rafał Kaniok</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant - sekr. sąd. Olaf Artymiuk </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przy udziale Prokuratora IPN Piotra Dąbrowskiego </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w sprawie <span class="anon-block">Z. L.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->zażalenia wniesionego przez pełnomocnika lustrowanego <span class="anon-block">Z. L.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 18 listopada 2013 r. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w przedmiocie odmowy ujawnienia jawności akt postępowania lustracyjnego w zakresie w jakim prowadzono postępowanie z wyłączeniem jawności </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437§2 k.p.k.</a> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->p o s t a n a w i a:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z dnia 18 listopada 2013r. Sąd Okręgowy w Warszawie odmówił ujawnienia jawności akt postępowania lustracyjnego w zakresie w jakim postępowanie prowadzono z wyłączeniem jawności tj. ustnych motywów orzeczenia oraz pisemnego uzasadnienia orzeczenia.</p> <p>Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez pełnomocnika lustrowanego, który zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:</p> <p>- obrazę przepisów prawa materialnego, a konkretnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20101821228" title="Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych - Dz. U. z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 (art. 168)">art. 168 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 roku o ochronie informacji niejawnych</a> w zw. z art. 6 ust. 3 tejże ustawy i art. 18 ust. 4 przywołanej wcześniej w niniejszej komparycji ustawy z dnia 18 października 2006 roku, polegającą na błędnej interpretacji przywołanych przepisów, a zwłaszcza art. 6 ust. 3 ustawy, poprzez przyjęcie, że przepis ten uchyla treść zdania drugiego art. 18 ust. 4 przywołanej ustawy z dnia 18 października 2006 roku, i to w sytuacji, gdy w przepisie przechodnim, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20101821228" title="Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych - Dz. U. z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 (art. 168)">art. 168 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 roku o ochronie informacji niejawnych</a>, odnoszącym się do art. 18 ustawy, zdanie drugiego ustępu 4 tegoż artykułu nie zostało zmienione – uchylone.</p> <p>Konkludując skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez ujawnienie akt postępowania lustracyjnego w całości.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Zażalenie jest zasadne i zasadnicza część argumentów podniesionych przez pełnomocnika lustrowanego jest trafna i zasługuje na uwzględnienie przez Sąd odwoławczy.</strong> </p> <p>Podkreślić należy zatem, że <strong> <!-- -->zasada jawności postępowania zawarta w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 45;art. 45 ust. 1)">art. 45 ust. 1 Konstytucji RP</a> jest jedną z zasad postępowania karnego, zaś podstawy do wyłączenia jawności są ściśle określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 45;art. 45 ust. 2)">art. 45 ust. 2 Konstytucji RP</a> i w żadnej z ustaw zwykłych ten katalog podstaw nie może być poszerzony</strong>. Dlatego też zdaniem Sadu Apelacyjnego budzi zdziwienie i sprzeciw postępowanie Sądu Okręgowego, który wyłączył jawność postępowania w całości w zakresie ustnych motywów wydanego orzeczenia oraz nadania klauzuli tajności w całości pisemnemu uzasadnieniu orzeczenia.</p> <p>Na akceptację zasługuje stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w postanowieniu z dnia 15 kwietnia 2008 roku II Kz 13/08, OSNwSK 2008/1/883 przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, ale dotyczy ono tych materiałów i dokumentów, którym inne osoby lub organy nadały klauzulę tajności a zatem Sąd orzekający w określonej sprawie nie może tej klauzuli zmienić lub znieść. Natomiast zasadnicza kwestia jaka występuje w niniejszej sprawie dotyczy suwerennej decyzji Sądu orzekającego w sprawie lustracyjnej <span class="anon-block">Z. L.</span>, który zdecydował, zdaniem Sądu Apelacyjnego zbyt pochopnie i błędnie o wyłączeniu jawności w zakresie ustnych motywów orzeczenia oraz pisemnego uzasadnienia w całości. Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, że wyłączenie jawności postępowania powinno w każdej sprawie być ograniczone do niezbędnego minimum i powinno dotyczyć tylko tej części ustnych motywów orzeczenia oraz pisemnego uzasadnienia, które ściśle odnoszą się do materiałów oznaczonych klauzulą tajności i tylko tam gdzie Sąd wprost odwołuje się do treści tych materiałów. Jest bowiem oczywiste, że każdy organ w tym Sąd ma obowiązek do takiego postępowania, aby nie doszło do ujawnienia tajemnicy państwowej.</p> <p>Powyższy obowiązek musi być jednak pogodzony z prawem strony do jawnego rozpoznania jej sprawy w takim zakresie w jakim jest to możliwe. Trafnie podnosi w tym zakresie pełnomocnik lustrowanego, że jawność zewnętrzna dotycząca pisemnych motywów wydanego przez Sąd orzeczenia jest istotna dla obywatela, który został niesłusznie obciążony podejrzeniem współpracy z organami bezpieczeństwa PRL i który powinien mieć prawo przedstawienia w swoim środowisku poglądów i ocen Sądu, który od tych podejrzeń i oskarżeń go uwolnił i że w określonych sytuacjach jest to jedyna satysfakcja za ostracyzm zawodowy i środowiskowy, którego doznał z pewnością również <span class="anon-block">Z. L.</span>.</p> <p>Dlatego też Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie w celu ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy zasadności nadania klauzuli „ściśle tajne” pisemnym motywom orzeczenia. Jeżeli Sąd meriti rozważając w sposób wnikliwy wszystkie podniesione wyżej argumenty i okoliczności w tym konstytucyjną zasadę jawności postępowania dojdzie jednak do wniosku, że wyłączenie jawności pisemnego uzasadnienia jest w określonym zakresie konieczne, to powinien określić zakres tego wyłączenia w taki sposób aby z jednej strony nie doszło do ujawnienia tajemnicy państwowej (wydaje się że taka obawa w niniejszej sprawie nie zachodzi), a jednocześnie aby respektowane było w możliwie najszerszym zakresie prawa strony do zapoznania się i udostępnienia innym osobom pisemnych motywów Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie.</p> <p> <strong> <!-- -->Z powyższych względów Sąd Apelacyjny orzekł jak w postanowieniu.</strong> </p> </div>