VI ACa 749/13

<p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sygn. akt VI A Ca 749/13 </em> </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- -->Dnia 20 grudnia 2013 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny w składzie:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący - Sędzia SA – Małgorzata Manowska</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sędzia SA – Krzysztof Tucharz (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sędzia SO del. – Zenobia Buchalska-Sobczak</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Kędzierska</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. w Warszawie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na rozprawie </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z powództwa Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> przeciwko Towarzystwu <span class="anon-block">(...)</span> S.A. w <span class="anon-block">S.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji pozwanego </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt XVII AmC 3034/12</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->I. oddala apelację,</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> II. zasądza od Towarzystwa <span class="anon-block">(...)</span> S.A. w <span class="anon-block">S.</span> na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->U Z A S A N I E N I E</strong> </p> <p>Wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uwzględnił powództwo Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów skierowane przeciwko Towarzystwu <span class="anon-block">(...)</span> S.A. z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> w ten sposób, iż uznał za niedozwolone i zakazał stronie pozwanej wykorzystywania w obrocie z konsumentami wzorca umowy o treści:</p> <p>„Pobranie Składki Ochronnej po zakończeniu okresu prolongaty, powoduje przywrócenie odpowiedzialności ubezpieczeniowej Towarzystwa na okres kolejnych 12 miesięcy, począwszy od pierwszego dnia następnego miesiąca po pobraniu Składki Ochronnej, z tym, że przez pierwsze 3 miesiące od przywrócenia odpowiedzialności ubezpieczeniowej Towarzystwa, zastosowania ma Karencja”.</p> <p>„W okresie Karencji, o której mowa w § 11 ust. 6, oprócz sytuacji wskazanych w ust. 1, Towarzystwo ogranicza odpowiedzialność do kwoty równej Wartości Polisy, w przypadku śmierci Oszczędzającego w następstwie Nieszczęśliwego Wypadku będącego wynikiem:</p> <p>1. uprawiania przez Oszczędzającego amatorsko lub wyczynowo niebezpiecznych sportów, takich jak: rafting lub inne sporty wodne uprawiane na rzekach górskich, nurkowanie przy użyciu aparatów gazowych, surfing, windsurfing, kitesurfing, sporty spadochronowe i balonowe, paralotniarstwo, szybownictwo oraz pilotowanie jakichkolwiek samolotów silnikowych, skoki bungee, sztuki walki i wszelkiego rodzaju sporty obronne, wspinaczka wysokogórska i skałkowa, speleologia, myślistwo, jazda konna, jazda na nartach wodnych, narciarstwo zjazdowe, snowboard, bobsleje, saneczkarstwo, skoki narciarskie oraz inne sporty, w których wykorzystywane są pojazdy poruszające się po śniegu lub lodzie; za sporty wysokiego ryzyka uważane są również wyprawy do miejsc charakteryzujących się ekstremalnymi warunkami klimatycznymi lub przyrodniczymi albo udział w ekspedycjach (...)”,</p> <p>2.  samookaleczenia się Oszczędzającego,</p> <p>3.  działania Oszczędzającego pod wpływem, w stanie lub w warunkach choroby psychicznej, zaburzeń psychicznych lub choroby układu nerwowego,</p> <p>4.  zatrucia się Oszczędzającego spowodowanego spożywaniem alkoholu lub środków odurzających bądź działania Oszczędzającego w stanie po użyciu alkoholu lub pod wpływem innych środków odurzających, wyłączając przypadki ich zażycia zgodnie z zaleceniami lekarza</p> <p>5.  przewozu lotniczego wykonywanego przez przewoźnika nie należącego do <span class="anon-block"> (...)</span> (Międzynarodowego <span class="anon-block"> Zrzeszenia (...)</span>),</p> <p>6.  poddania się Oszczędzającego zabiegom o charakterze medycznym lub paramedycznym poza kontrolą lekarzy lub innych osób uprawnionych,</p> <p>7.  prowadzenia pojazdu mechanicznego lub innego pojazdu przez Oszczędzającego, jeżeli Oszczędzający nie posiadał odpowiedniego dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu wymaganego odrębnymi przepisami”.</p> <p>Ponadto Sąd obciążył pozwaną obowiązkiem zwrotu powodowi kosztów zastępstwa prawnego, nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa nieuiszczoną opłatę od pozwu i zarządził publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt tej strony.</p> <p>Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:</p> <p>Pozwane Towarzystwo prowadzi działalność gospodarczą w ramach której zawiera z konsumentami umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, prowadzonym jako Indywidualne Konto Emerytalne (<span class="anon-block"> (...)</span>). Umowy te mają na celu zapewnienie ochrony ubezpieczeniowej na wypadek śmierci ubezpieczonego.</p> <p>W obrocie z konsumentami strona pozwana posługuje się wzorcem umownym p.n. „Ogólne Warunki Indywidualnego <span class="anon-block"> (...)</span> z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym – Indywidualne Konto Emerytalne”, który zawiera m.in. zakwestionowane przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowienie o przytoczonej wyżej treści.</p> <p>Pozwany ubezpieczyciela wnosił o oddalenie powództwa zgłaszając wnioski dowodowe:</p> <p>a)  z zeznań świadka <span class="anon-block">T. K.</span> na okoliczność w okresie karencji oraz w okresie trzech miesięcy następujących po upływie pierwszego 12-to miesięcznego okresu za jaki jest zapłacona składka, ryzyka ubezpieczeniowego ponoszonego w okresie 3 miesięcy warunkowej ochrony ubezpieczeniowej oraz warunkach karencji i sposobu obliczania składki za okres karencji a także za cały okres udzielania ochrony ubezpieczeniowej;</p> <p>b)  z opinii biegłego sądowego posiadającego uprawnienia aktuariusza na okoliczność prawidłowego obliczenia składki za okres 3-miesiecznej ochrony warunkowej oraz za okres dwunastu miesięcy następujący po okresie owej ochrony w stosunku do udzielanej przez pozwanego ochrony ubezpieczeniowej.</p> <p>Sąd Okręgowy oddalił te wnioski uznając, iż nie mają one w niniejszej sprawie istotnego znaczenia.</p> <p>Jako nie budzący wątpliwości Sąd przyjął fakt, że po upływie 12 miesięcy pierwszego okresu ubezpieczenia ochrona ubezpieczeniowa jest przedłużana o dalsze 3 miesiące (tzw. okres prolongaty) a jeżeli w tym czasie nie zostanie uiszczona składka dochodzi do zawieszenia ochrony ubezpieczeniowej a jej przywrócenie następuje począwszy od pierwszego dnia następnego miesiąca po pobraniu składki ochronnej na kolejne 12 miesięcy z tym, że przez pierwsze 3 miesiące od przywrócenia odpowiedzialności ubezpieczyciela zastosowanie ma tzw. <em> <!-- -->„karencja”.</em> </p> <p>Uznając powyższe postanowienie jako niedozwolone, w rozumieniu przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385^{<!-- -->1} § 1 k.c.</a> Sąd Okręgowy nie podzielił w pierwszej kolejności stanowiska pozwanego, że dotyczyły one głównych świadczeń stron.</p> <p>W ocenie Sądu, takim świadczeniem ze strony ubezpieczyciela jest zapłata określonej sumy w razie zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego a ze strony ubezpieczonego – zapłata umówionej składki.</p> <p>Sad Okręgowy powołał się na pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w uchwale z dnia 29 czerwca 2007 r. sygn. III CZP 62/07, w myśl którego – przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1))">art. 385^{<!-- -->1} k.c.</a> nie pozwala na szeroką interpretację formuły <em> <!-- -->„stanowień określających główne świadczenie stron”.</em> </p> <p>Wobec abstrakcyjnego charakteru kontroli postanowień wzorca umownego bez znaczenia jest – czy jakaś konkretna umowa była negocjowana między stronami danego stosunku zobowiązaniowego.</p> <p>Stosowane przez pozwane Towarzystwo przepisy rażąco naruszają interesy konsumentów w sferze ekonomicznej, związane z uzyskaniem niepełnowartościowego świadczenia, pomimo opłacania składki w pełnej wysokości a ponadto wywołują one u konsumentów stan poczucia niepewności, czy braku satysfakcji w związku ze sposobem realizacji umowy przez ubezpieczyciela.</p> <p>Strona pozwana postępuje też w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami gdyż wykorzystując swoją uprzywilejowaną pozycję oferując konsumentom warunki umowy naruszające zasadę ekwiwalentności świadczeń stron oraz wskutek przerzucenia na konsumenta ryzyka związanego z prowadzeniem przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej.</p> <p>Sąd Okręgowy nie podzielił argumentacji pozwanego, że zapewnienie ubezpieczonemu ochrony za łączny okres 15 miesięcy przy pobraniu składki ubezpieczeniowej obliczonej jedynie za 12 miesięcy kształtuję sytuację prawną konsumenta korzystnej niż w przypadku standardowych warunków ubezpieczenia.</p> <p>Z faktu, że pozwany sam zdecydował się wprowadzić do wzorca umownego tzw. okresu prolongaty, którego to obowiązku nie przewiduje przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 814;art. 814 ust. 3)">art. 814 ust. 3 k.c.</a> nie sposób wyprowadzić wniosku, że dopuszczone jest ograniczenie świadczeń ubezpieczyciela przez okres tzw. „<em> <!-- -->karencji”</em>, wynoszący aż 3 miesiące po przywróceniu ochrony ubezpieczeniowej, mimo że konsument opłaca za ten okres czasu składkę w pełnym wymiarze.</p> <p>Ponadto, zdaniem Sądu, przedmiotowe klauzule wypełniają hipotezę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(3);art. 385(3) pkt. 22)">art. 385^{<!-- -->3} pkt 22 k.c.</a>, zgodnie z którym, w razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które przewidują obowiązek wykonania zobowiązania przez konsumenta, mimo niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez jego kontrahenta.</p> <p>O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> </p> <p>W złożonej o tego wyroku apelacji strona pozwana zarzuciła:</p> <p>1)  naruszenie prawa materialnego tj.:</p> <p>a)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805)">art. 805 k.c.</a> poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, iż głównym świadczeniem ubezpieczyciela z zawartej umowy ubezpieczenia jest wypłata świadczenia ubezpieczeniowego i przyjęcie, że ochrona ubezpieczeniowa nie jest głównym świadczeniem ubezpieczyciela wynikającym z zawartej umowy ubezpieczenia,</p> <p>b)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(3);art. 385(3) pkt. 22)">art. 385^{<!-- -->3} pkt 22 k.c.</a> poprzez uznanie, iż postanowienia umowne będące przedmiotem zaskarżonego orzeczenia ustanawiają obowiązek wykonania zobowiązania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez jego kontrahenta,</p> <p>c)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385^{<!-- -->1} § 1 k.c.</a> wobec uznania, że przedmiotowe klauzule nie dotyczą głównego świadczenia stron i przez to mają abuzywny charakter,</p> <p>d)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241151" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1151 (art. 18)">art. 18 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej</a> poprzez przyjęcie, że skalkulowana przez pozwanego składka jest zawyżona w stosunku do ryzyka ubezpieczeniowego ponoszonego przez pozwanego, na podstawie zawartych umów ubezpieczenia.</p> <p>2)  naruszenie przepisów prawa procesowego tj.:</p> <p>a)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> wskutek przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny i nieuwzględniający wniosków dowodowych zgłoszonych przez pozwaną pomimo, że przedmiotem postępowania były postanowienia umowne dotyczące m.in. ochrony ubezpieczeniowej oraz ustalania składki,</p> <p>b)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> wobec oddalenia wniosków dowodowych zgłoszonych w odpowiedzi na pozew,</p> <p>c)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278)">art. 278 k.p.c.</a> poprzez oddalenie wniosku pozwanego o powołanie biegłego z uprawnieniami aktuariusza celem ustalenia, czy składka pobrana przez pozwanego odpowiada zakresowi udzielonej ochrony ubezpieczeniowej.</p> <p>Wskazując na powyższe zarzuty pozwane Towarzystwo wnosiło o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania za obie instancje, ewentualnie o uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p>Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wnosił o oddalenie apelacji w całości i zasądzenie od strony pozwanej, na jego rzecz, kosztów postępowania w instancji odwoławczej.</p> <p> <strong> <!-- -->Sad Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja pozwanego nie może odnieść zamierzonych skutków prawnych. </strong> </p> <p>Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 805 § 1)">art. 805 § 1 k.c.</a> przez błędne przyjęcie, że w przypadku umowy ubezpieczenia głównym świadczeniem ze strony ubezpieczyciela jest wypłata określonej sumy pieniężnej a nie udzielenie ochrony ubezpieczeniowej rozumianej jako ponoszenie ryzyka zapłaty danej kwoty w razie zajścia wypadku ubezpieczeniowego to Sąd Apelacyjny nie podziela w tym względzie argumentacji skarżącego.</p> <p>W doktrynie istotnie zarysowały się dwie odmienne koncepcje odnośnie zagadnienia – na czym polega świadczenie zakładu ubezpieczeń. Według pierwszej teorii (tzw. świadczenia pieniężnego) świadczeniem ubezpieczyciela jest zapłata określonej kwoty pieniężnej, jeżeli zajdzie wypadek ubezpieczeniowy.</p> <p>Według drugiej teorii (tzw. ryzyka) zakład ubezpieczeń społecznych zobowiązuje się do ponoszenia ryzyka zapłaty określonej sumy pieniężnej w razie zajścia wypadku, co oznacza, że przedmiotem świadczenia jest udzielenie ochrony ubezpieczeniowej.</p> <p>Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 października 2006 r. IV CSK 125/06 (publ. OSN 2008/1/7) należy opowiedzieć się za pierwszą z przytoczonych wyżej teorii, znajdujących oparcie w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 805 § 1)">art. 805 § 1 k.c.</a> </p> <p>Posłużenie się tam przez ustawodawcę zwrotem <em> <!-- -->„w szczególności” </em>nie stanowi wystarczającego argumentu na rzecz tezy, że głównym świadczeniem ubezpieczyciela może być również zapewnienie samej ochrony ubezpieczeniowej skoro takie zobowiązanie nie zostało wyraźnie ujęte w tym przepisie, który precyzuje pojęcie świadczenia głównego zakładu ubezpieczeń. Tym samym zakres udzielonej ochrony nie może być traktowany jako element świadczenia głównego ze strony ubezpieczyciela.</p> <p>Niezależnie jednak od tego należy zauważyć, że w odniesieniu do pierwszej z zakwestionowanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów klauzul jej treść została sformułowana w niejednoznaczny sposób.</p> <p>I tak – powołane w § 11 ust. 6 o.w.u.t. określenie <em> <!-- -->„karencja”</em> zostało zdefiniowane w § 2 ust. 2 o.w.u. jako „okres liczony od pierwszego dnia przywrócenia odpowiedzialności ubezpieczeniowej Towarzystwa w odniesieniu do oszczędzającego, w sytuacji wskazanej w § 11 ust. 6 w trakcie którego świadczenie z tytułu śmierci ubezpieczającego wypłacane jest wyłącznie w przypadku śmierci oszczędzającego w następstwie <span class="underline"> <!-- -->nieszczęśliwego wypadku</span> (k. 9 a.s.).</p> <p>Z kolei wyjaśnienie – co należy rozumieć przez <em> <!-- -->„nieszczęśliwy wypadek” </em>oraz jakie zdarzenia nie mogą być za taki wypadek uznane zawiera § 2 ust. 12 o.w.u.</p> <p>Wobec użycia tam w pozycji „d” sformułowania <em> <!-- -->„innych chorób, w tym występujących nagle”</em> oznacza to, że w razie zajścia w okresie tzw. „<em> <!-- -->karencji”</em> wypadku ubezpieczeniowego w następstwie nieszczęśliwego wypadku ubezpieczyciel przyznaje sobie uprawnienie do dokonywanie wiążącej interpretacji umowy, co stanowi niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(3);art. 385(3) pkt. 8)">art. 385^{<!-- -->3} pkt 8 k.c.</a> </p> <p>Można natomiast podzielić zarzut pozwanej, że wprowadzenie do ogólnych warunków ubezpieczenia instytucji tzw. <em> <!-- -->„karencji”</em> nie odpowiada sytuacji przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(3);art. 385(3) pkt. 22)">art. 385^{<!-- -->3} pkt 22 k.c.</a> tj. zastrzeżenie obowiązku wykonania przez konsumenta swojego zobowiązania mimo niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez jego kontrahenta (przedsiębiorcę).</p> <p>W rozpoznawanej sprawie trudno mówić o nienależytym wykonaniu zobowiązania przez pozwane Towarzystwo skoro sprecyzowano w o.w.u. zasady na jakich jest udzielana ochronna ubezpieczeniowa w danej sytuacji.</p> <p>Natomiast nie ma racji skarżący podnosząc zarzut obrazy przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385^{<!-- -->1} § 1 k.c.</a> z powołaniem się na rzekomy brak rażącego naruszenia interesów konsumenta.</p> <p>Zasadnie Sąd Okręgowy podniósł, że przyjęte przez pozwanego rozwiązania, polegające na wydłużeniu, w wyniku zapłaty przez konsumenta pierwszej składki za 12 miesięcy, okresu ochrony ubezpieczeniowej o dalsze 3 miesiące (okres prolongaty) nie oznacza bynajmniej, iż konsument uzyskuje w ten sposób korzyść a wręcz przeciwnie znajduje się w znaczeniu gorszej sytuacji niż wówczas gdyby nie otrzymał takiej <em> <!-- -->„promocji”</em> gdyż po pierwsze: istnieje znacznie większe prawdopodobieństwo że w razie śmierci oszczędzającego w okresie tzw. <em> <!-- -->„karencji”</em> uposażony w ogóle nie otrzyma od ubezpieczyciela jakiegokolwiek świadczenia, (w przypadku zajścia wówczas zdarzenia nie będącego w myśl § 2 ust. 12 o.w.u. nieszczęśliwym wypadkiem) a po drugie: nastąpi znaczne ograniczenie świadczenia w razie gdy śmierć ubezpieczonego jest następstwem jednego z wielu przypadków przytoczonych w § 12 ust. 2 pkt 1-7 o.w.u.</p> <p>Zważywszy na istotę abstrakcyjnej kontroli wzorca umownego słusznie Sąd Okręgowy uznał, że nie zachodziła konieczność badania – czy według kryteriów przewidzianych w art. 18 tej ustawy o działalności ubezpieczeniowej wysokość składek została skalkulowana na poziomie udzielonej konsumentowi ochrony.</p> <p>Oferując ubezpieczonemu zmienny zakres ochrony ubezpieczeniowej pozwana niewątpliwie uwzględniała tu własne interesy ekonomiczne, związane z prowadzeniem zyskownej działalności gospodarczej, co wcale nie oznacza że taki model ochrony staje się również korzystny dla drugiej strony (ubezpieczonego).</p> <p>Zapłata składki po zakończeniu tzw. okresu prolongaty powoduje przywrócenie odpowiedzialności pozwanego począwszy od pierwszego dnia następnego miesiąca po pobraniu całej składki na okres kolejnych 12 miesięcy, z których tylko przez 9 miesięcy konsument ma zapewnioną pełną ochronę ubezpieczeniową.</p> <p>Stawia go to w nierównorzędnej sytuacji z przedsiębiorcą gdy chodzi o zakres praw i obowiązków każdej ze stron, a takiego stanu rzeczy nie może usprawiedliwiać okoliczność, że w okresie wcześniejszym (tj. przed zawieszeniem odpowiedzialności ubezpieczeniowej) ubezpieczony miał zapewnioną ochronę przez łączny okres 15 miesięcy, płacąc składkę należną za 12 miesięcy.</p> <p>Z przytoczonych wyżej względów nie może się ostać zarzut naruszenia przepisu art. 18 ustawy o działalności ubezpieczonej oraz powołanych w apelacji przepisów procedury cywilnej.</p> <p> <strong> <!-- -->Orzeczono zatem jak w sentencji, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </strong> </p> <p>Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego zapadło zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 99)">art. 98 i 99 k.p.c.</a> zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> </p> <p>bk</p> </div>