I ACa 858/13

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt: I ACa 858/13</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 23 grudnia 2013r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="173"/> <col width="438"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Wincenty Ślawski</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Małgorzata Stanek (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSA Krystyna Golinowska</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st.sekr.sądowy Jacek Raciborski</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2013r. w Łodzi</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">P. C.</span> i <span class="anon-block">M. C.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> Towarzystwu (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p>o odszkodowanie</p> <p>na skutek apelacji strony pozwanej</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku</p> <p>z dnia 25 marca 2013r. sygn. akt I C 742/12</p> <p>1.  <strong> <!-- -->oddala apelację; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->zasądza od pozwanego <span class="anon-block"> Towarzystwa (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz powodów <span class="anon-block">P. C.</span> i <span class="anon-block">M. C.</span> kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->I ACa 858/13</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Pozwem z dnia 17 kwietnia 2012 r. <span class="anon-block">P. C.</span> i <span class="anon-block">M. C.</span> wystąpili do Sądu Okręgowego w Płocku przeciwko <span class="anon-block"> Towarzystwu (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> o zapłatę kwoty 170.247,49 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 15 grudnia 2011 r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu wskazali, iż prowadzą w miejscu zamieszkania w <span class="anon-block">N.</span> gmina <span class="anon-block">G.</span> działalność rolniczą, z działów specjalnych produkcji rolnej. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykorzystywane są trzy kurniki. W dniu 19 sierpnia 2011 r. w wyniku zaistnienia silnych wiatrów doszło do powstania szkody w trzech kurnikach wykorzystywanych do produkcji drobiu. Powodów z pozwanym łączyła umowa ubezpieczenia, kurnik nr 1 był ubezpieczony do sumy ubezpieczenia 294.000 zł, kurnik nr 2 do sumy ubezpieczenia 163.000 zł, kurnik nr 3 do sumy ubezpieczenia 180.000 zł. W dniu 22 sierpnia 2011 r. powód <span class="anon-block">P. C.</span> zgłosił pozwanemu ubezpieczycielowi powstanie szkody. W ramach postępowania likwidacyjnego powód oświadczył ubezpieczycielowi podczas przeprowadzanych oględzin, iż będzie odbudowywał i remontował zniszczone obiekty. <span class="anon-block"> (...)</span> uznało swoją odpowiedzialność za szkodę, przyznało początkowo odszkodowanie w kwocie 50.086 zł. Pismem z dnia 5 marca 2012 r. <span class="anon-block"> (...)</span> ostatecznie przyznało kwotę odszkodowania w wysokości 59.568 zł, którą, przekazało na rachunek powoda.</p> <p>Pozwany nie uznał powództwa i wniósł o jego oddalenie. Przyznał, iż strony łączyła umowa ubezpieczenia obowiązkowego ubezpieczenia budynków rolnych na podstawie ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">polisa nr (...)</span>. Przedmiotem ubezpieczenia były trzy kurniki, budynek mieszkalny i budynek gospodarczy. Wskazał, że wypłacił powodom kwotę 59.568 zł. Powodowie przedstawili własny kosztorys, z którego wynika, że szkoda jest wyższa. W ocenie pozwanego kosztorys ten nie może stanowić podstawy do wyliczenia wysokości szkody bowiem został on sporządzony w oderwaniu od ustalonego w oku oględzin zakresu szkody, nie uwzględniał faktycznych zniszczeń ujętych w protokole likwidacji szkody.</p> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 marca 2013 r. Sąd Okręgowy w Płocku zasądził od <span class="anon-block"> Towarzystwa (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">P. C.</span> i <span class="anon-block">M. C.</span> solidarnie kwotę 154.411,80 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 15 grudnia 2011 r. do dnia zapłaty oraz oddalił powództwo w pozostałej części.</p> <p>Sąd I instancji ustalił, że powodowie zawarli z pozwanym umowę ubezpieczenia na okres od 20 listopada 2010 r. do 19 listopada 2011 r., określając kwotę przedmiotu ubezpieczenia na łączną kwotę 865.000 zł, w tym kurnik I na kwotę 294.000 zł, kurnik II na kwotę 163.000 zł, kurnik III na kwotę 180.000 zł. Umową tą objęto szkody spowodowane warunkami atmosferycznymi. Powodowie posiadają - na zasadzie wspólności majątkowej wynikającej z zawarcia małżeństwa – trzy kurniki przeznaczone do hodowli drobiu. W dniu 19 sierpnia 2011 przeszły w <span class="anon-block">miejscowości N.</span>, gmina <span class="anon-block">G.</span> silne wiatry. Podczas tych wiatrów doszło do uszkodzenia tych trzech kurników. W kurniku nr 1 uszkodzeniu uległy pokrycia połaci dachu i więźby dachowej drewnianej, system wentylacji mechaniczno – grawitacyjnej, wieniec betonowy, dźwigary stalowe, wrota stalowe, tynki wewnętrzne i zewnętrzne, instalacja elektryczna i odgromowa. W kurniku nr 2 uszkodzeniu uległ dach z blachy trapezowej w połaci zachodniej i wschodniej, 4 gąsiory kalenicowe i jedna nasada wentylatora, a także elewacja budynku, przęsła międzyokienne. W kurniku nr 3 uszkodzeniu uległy pokrycia połaci dachu od stron zachodniej, 4 nasady wentylatora, 3 wywiewki dachowe, zachodnia elewacja budynku, przęsła międzyokienne, oszklenia. W dniu 23 sierpnia 2011 r. powodowie zgłosili szkody ubezpieczycielowi. W dniu 6 października 2011 r. pozwany ubezpieczyciel przyznał powodom odszkodowanie w łącznej wysokości 50.086 zł, w tym za uszkodzenia w budynku kurnika 1 w kwocie 10.498 zł, za uszkodzenia kurnika 2 w kwocie 36.515 zł i za uszkodzenia kurnika 3 w kwocie 3.073 zł. W marcu 2012 r. pozwany dopłacił powodom kwotę 9.482 zł, w tym za kurnik nr 1 przyznano kwotę 3.773 zł, za kurnik nr 2 kwotę 4.064 zł i za kurnik nr 3 kwotę 1.643 zł. Wartość kosztorysowa naprawczych robot netto poszczególnych elementów nie podlegających umorzeniu z tytułu zużycia technicznego wynosi kurnik nr 2 – 74.630,14 zł, kurnik nr 1- 8.379,39 zł, kurnik nr 3 – 5.834,66 zł. Razem 88.844,19 zł. Wartość kosztorysowa naprawczych robot netto poszczególnych elementów podlegających umorzeniu z tytułu zużycia technicznego według kosztorysu wynosi: kurnik nr 2 – 161.841,36 zł, kurnik nr 1 – 12 875, 50 zł, kurnik nr 3 – 3 287, 33 zł. Razem – 178 004, 19 zł. Łącznie wartości kosztorysowe z tytułu naprawy wszystkich kurników wynoszą 266.848,38 zł. Stopień zużycia poszczególnych kurników wynosił: kurnik nr 1 – 32%, kurnik nr 2 – 2%, kurnik nr 3 - 25%. Wysokość szkody po uwzględnieniu zużycia technicznego poszczególnych kurników wynosi: kurnik nr 2 – 74.630,14 zł + 161.841,36 zł x (100 – 32) = 184.682,26 zł, kurnik nr 1 - 8.379,39 zł + 12.875,50 zł x (100 -2) = 20.997,38 zł, kurnik nr 3 – 5.834,66 zł + 3.287,33 zł x (100 – 25) = 8.300,16 zł. Do wyeliminowania całej szkody wymagana jest kwota 213.979,80 zł netto, 263.195,15 zł brutto.</p> <p>Ustalając rodzaj i wysokość szkody Sąd I instancji oparł się na opinii biegłego sądowego <span class="anon-block">H. B.</span>. Sąd Okręgowy uznał, iż wskazane w niej ustalenia i wyliczenia są prawidłowe. Pozwany kwestionował rodzaj i wysokość ustalonej przez biegłego sądowego szkody. Biegły na rozprawie w dniu 11 marca 2013 r. ustosunkował się do wszystkich zarzutów pozwanego. Zdaniem Sądu I instancji jego opinia jest jasna, fachowa, w pełni uzasadniona. Biegły ten odniósł się też do kosztorysu sporządzonego przez <span class="anon-block">W. K.</span> i wskazał na czym polegała różnica w ich wyliczeniach. W pozostałym zakresie kosztorys i jego opinia były zbieżne.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego powództwo zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805)">art. 805 k.c.</a> przez umowę ubezpieczenia zakład ubezpieczeń zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.</p> <p>Sąd Okręgowy podniósł, że w przedmiotowej sprawie spór między stronami ogniskował się wokół kwestii wysokości należnego powodom odszkodowania. Zdaniem powodów kwota przyznanego przez <span class="anon-block"> (...)</span> odszkodowania została znacznie zaniżona. Powodowie przedstawili pozwanemu kosztorys sporządzony przez <span class="anon-block">W. K.</span>, który wyliczył wartość szkody na kwotę 377.463,01 zł. Ustalając wysokość należnego powodom odszkodowania Sąd I instancji uznał za miarodajną opinię biegłego sądowego <span class="anon-block">H. B.</span>. Dokonując wyliczeń przysługującego powodom odszkodowania Sąd Okręgowy pomniejszył je o kwotę wypłaconej przez pozwanego części odszkodowania w wysokości 59.568 zł od wartości wyliczonej szkody 213.979,80 zł netto, różnica wynosi 154.411,80 zł.</p> <p>W apelacji od tego wyroku strona pozwana zaskarżyła orzeczenie Sądu I instancji w części, to jest w punkcie1, 3 i 4 zarzucając sprzeczność istotnych ustaleń sądu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym poprzez przyjęcie wyliczeń biegłego, pomimo, że są one sprzeczne z przedstawionym przez pozwanego materiałem dowodowym przedstawiającym rozmiary ubezpieczonych budynków i zakres uszkodzeń.</p> <p>Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania a także powtórzenie oględzin miejsca szkody i dokonanie ponownego obmiaru budynku po zawiadomieniu o tych czynnościach pozwanego oraz sporządzenie na tej podstawie wyliczeń wysokości szkody.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Sąd Apelacyjny rozważył na nowo cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i dokonał własnej oceny. Ustalenia poczynione przez Sąd Okręgowy są prawidłowe, stąd Sąd Apelacyjny przyjął je za własne.</p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.</strong> </p> <p>W rozpoznawanej sprawie nie ma podstaw do przyjęcia, że rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji jest sprzeczne z tymi okolicznościami, które zostały ustalone w toku postępowania. Nie można zarzucić temu Sądowi, iż wyprowadził logicznie błędny wniosek z ustalonych przez siebie okoliczności, czy też przyjął fakty za ustalone bez dostatecznej podstawy (fakty nie potwierdzone materiałem),bądź przeciwnie - uznał za nieudowodnione pewne fakty mimo istnienia ku temu dostatecznej podstawy w zebranym materiale.</p> <p>Skuteczne postawienie zarzutu sprzeczności istotnych ustaleń Sądu I instancji ze zebranym w sprawie materiałem nie może polegać na stwierdzeniu, że Sąd winien oprzeć się na „przedstawionym przez pozwanego materiałem dowodowym przedstawiającym rozmiary ubezpieczonych budynków i zakres uszkodzeń”.</p> <p>W części motywacyjnej apelacji skarżący zarzucił Sądowi Okręgowemu, że biegły przeprowadził oględziny miejsca szkody bez zlecenia Sądu, co zdaniem apelującego narusza przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 248)">art. 248 k.p.c.</a> </p> <p>Biegły sądowy, którego zadaniem jest dokonanie wyceny szkody, powinien dokonać oględzin miejsca zdarzenia niezależnie od dokumentacji zawartej w aktach likwidacji szkody strony pozwanej. Tylko taka opinia może być uznana za rzetelną. Nie sposób się zgodzić z apelującym, że biegły winien sporządzić opinię na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, a więc na podstawie protokołu oględzin miejsca szkody i „obmiarów sprawy” wykonanych przez pozwanego.</p> <p>Warto zauważyć, że wycena dokonana przez ubezpieczyciela została przez powodów zakwestionowana (jak również wysokość wypłaconego przez ubezpieczyciela odszkodowania) i ocena zasadności dalszych roszczeń odszkodowawczych powodów jest przedmiotem rozpoznawanej sprawy.</p> <p>Podnieść należy, że sąd może powierzyć biegłemu obejrzenie przedmiotu sporu (w określonym miejscu) dla poczynienia spostrzeżeń faktycznych jako przesłanki opinii, rozstrzygając zarazem, czy i o jakich czynnościach biegły powinien zawiadomić strony. Nie ulega wątpliwości, że strona pozwana nie uczestniczyła w oględzinach dokonanych przez biegłego. Po wydaniu opinii przez biegłego pozwany zgłosił zarzuty do tej opinii. Ponadto pozwany wnosił o powtórzenie czynności oględzin przy udziale pozwanego Towarzystwa.</p> <p>Sąd I instancji wyznaczył rozprawę, na której biegły ustosunkował się szczegółowo do zarzutów pozwanego. Strona pozwana – pomimo powiadomienia o terminie – nie stawiła się na rozprawie, do daty wyrokowania nie zaprezentowała również swojego stanowiska na piśmie. W szczególności nie zgłosiła dalszych wniosków dowodowych.</p> <p>Sąd Okręgowy nie uwzględnił wniosku o powtórzenie oględzin z udziałem strony pozwanej. Godzi się jednak zauważyć, że skarżący nie może w apelacji kwestionować nieuwzględnienia przez Sąd I instancji tego wniosku o powtórzenie oględzin miejsca zdarzenia z udziałem strony pozwanej, skoro nie złożyli zastrzeżenia w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 162)">art. 162 k.p.c.</a> Strona nie może skutecznie zarzucać w apelacji, uchybienia przez sąd przepisom postępowania, dotyczącego wydania postanowienia oddalającego wnioski o przeprowadzenie dowodów, jeżeli w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 162)">art. 162 k.p.c.</a> nie zwróciła uwagi sądu na to uchybienie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 2013 r. - I CSK 713/12 – LEX nr 1391108).</p> <p>Chybiony jest zarzut niewłaściwego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia. Sąd I instancji trafnie ocenił, że zastrzeżenia strony pozwanej do opinii biegłego zostały przez biegłego wyjaśnione i dlatego były podstawy do skonstruowania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia na tej właśnie opinii. Skarżący pomija, że nie zgłosił wniosku o powołanie innego biegłego sądowego, takiego wniosku nie zgłosili również powodowie. Skoro więc Sąd Okręgowy uznał, że w sprawie istnieje konieczność skorzystania z wiadomości specjalnych, nie może swoich ustaleń faktycznych oprzeć na innym dowodzie. Z istoty i celu dowodu z opinii biegłego wynika, że jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych, dowód z opinii biegłego jest koniecznością. W takim przypadku sąd nie może poczynić ustaleń sprzecznych z opinią biegłego, jeżeli jest ona prawidłowa i jeżeli odmienne ustalenia nie mają oparcia w pozostałym materiale dowodowym (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 23 lipca 2013 r. I ACa 316/13 - LEX nr 1363289).</p> <p>Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację.</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391)">art. 391 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 6;§ 6 pkt. 6;§ 13;§ 13 pkt. 2)">§ 6 pkt. 6 oraz § 13 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a> (Dz.U.02.163.1348).</p> </div>