III AUa 484/13

<p>Sygn. akt III AUa 484/13</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 30 grudnia 2013 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="200"/> <col width="486"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Urszula Iwanowska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Barbara Białecka</p> <p>del. SO Beata Górska (spr.)</p> </td> </tr> </table> <p>Protokolant: st. sekretarz sądowy K. Kaźmierczak</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">D. Ł.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>o odsetki</p> <p>na skutek apelacji organu rentowego</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt VI U 1062/12</p> <p> <strong> <!-- -->p o s t a n a w i a :</strong> </p> <p>uchylić zaskarżony wyrok, odrzucić odwołanie i umorzyć postępowanie w sprawie.</p> <p>SSA Barbara Białecka SSA Urszula Iwanowska del. SSO Beata Górska</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sygn. akt III AUa 484/13</em> </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 12.09.2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział <br/>w <span class="anon-block">G.</span> odmówił ubezpieczonemu <span class="anon-block">D. Ł.</span> prawa <br/>do wypłaty odsetek od renty wypłacanej z opóźnieniem.</p> <p> <span class="anon-block">D. Ł.</span> w odwołaniu od decyzji organu rentowego podniósł, że odmowa wypłaty odsetek jest bezpodstawna, gdyż świadczenie rentowe nie było mu wypłacane w pierwotnych terminach.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podnosząc, iż ostatnią okolicznością niezbędną do przyznania świadczenia rentowego był dzień wpływu informacji z Powiatowego Urzędu Pracy, tj. 17.04.2012 roku, a zatem do tego czasu organ nie mógł pozostawać w opóźnieniu w wypłacie świadczenia, a poza tym przepisy ustawy z dnia 29 maja 1974 roku o zaopatrzeniu inwalidów wojennych <br/>i wojskowych nie przewidują prawa do odsetek.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 16.05.2013r. zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego i zasądził na rzecz ubezpieczonego od organu rentowego kwotę 1494,60 zł tytułem odsetek od niewypłaconego w terminie świadczenia rentowego.</p> <p>Sąd I Instancji ustalił, że <span class="anon-block">D. Ł.</span> pobierał rentę z tytułu niezdolności <br/>do pracy w związku ze służba wojskową do dnia 31.01.2011 roku . Decyzją z dnia 15.02. 2011 roku organ rentowy odmówił mu prawa do tego świadczenia. Od tej decyzji ubezpieczony wniósł odwołanie do Sądu, który wyrokiem z dnia 27.02.2012 roku przyznał ubezpieczonemu prawo do renty z tytułu z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku ze służbą wojskową od dnia 1.02.2011 roku na dwa lata. Prawomocny wyrok wpłynął do ZUS w dniu 27.03.2012 roku. Wykonując ten wyrok organ rentowy wystąpił do Powiatowego Urzędu Pracy o informację i po jej uzyskaniu w dniu 17.04.2012 roku wypłacił ubezpieczonemu wyrównanie renty <br/>w dniu 04.05.2012 roku, bez odsetek. Organ rentowy dokonał błędnego ustalenia dotyczącego poprawy w stanie zdrowia ubezpieczonego, opartej na nieuprawnionym orzeczeniu orzecznika ZUS, iż ubezpieczony odzyskał zdolność do pracy.</p> <p>Odsetki od niewypłaconego w terminie świadczenia rentowego wynosiły kwotę 1.494,60 złotych.</p> <p>W oparciu o tak poczynione ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy uznał, <br/>że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie w zakresie żądania odsetek za okres od 1.04. 2011 roku do 3.05.2012 roku ( dnia wypłaty świadczenia bez odsetek ) i wskazał za podstawę prawną rozstrzygnięcia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 118)">art. 118 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tekst jednolity opubl. w Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227, ze zmianami) w zakresie terminu wydania decyzji, oraz art. 56 ust. 4 ustawy z dnia 29 maja 1974 roku o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych odsyłający m.in. do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 85)">art. 85 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (tekst jednolity opublikowany w Dz. U. z 2009 roku, Nr 205, poz. 1585, ze zm.) – regulującego zasady wypłacania świadczeń, jednocześnie przytaczając ich treść, a nadto <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990120104" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 lutego 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad wypłacania odsetek za opóźnienie w ustaleniu lub wypłacie świadczeń z ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1999 r. Nr 12, poz. 104 ()">rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 01 lutego 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad wypłacania odsetek za opóźnienie w ustaleniu lub wypłacie świadczeń z ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. nr 12 poz. 104 ). W ocenie Sądu orzekającego w pierwszej instancji stanowisko organu rentowego było niezasadne, gdyż za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji uznaje się dzień wpływu prawomocnego orzeczenia tylko w sytuacji, gdy za nieustalenie tych okoliczności nie ponosi odpowiedzialności organ rentowy, a w sprawie organ rentowy mógł wydać decyzję zgodną z prawem, w terminie 30 dni, licząc od dnia 3.02.2011 roku tj. od dnia w którym komisja lekarska orzekała <br/>o zdolności ubezpieczonego do pracy. Jak podniósł Sąd meriti, analiza dokumentacji medycznej zawartej w aktach organu rentowego oraz opinii biegłych sądowych wskazywała bowiem na to, że wydanie decyzji przyznającej prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku ze służbą wojskową było możliwe, tym bardziej, że w aktach orzeczniczych ubezpieczonego znajdowały się wszystkie niezbędne dokumenty świadczące o jego dalszej częściowej niezdolności do pracy. Orzecznik ZUS i Komisja Lekarska ZUS niewłaściwie oceniała stan zdrowia ubezpieczonego uznając poprawę której w rzeczywistości nie było. Biegli sądowi jednoznacznie na ten błąd organu rentowego wskazali. Ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji przyznającej ubezpieczonemu prawo do dalszej renty z tytułu niezdolności <br/>do pracy w związku ze służbą wojskową nie mogło stanowić uzyskanie informacji <br/>z Powiatowego Urzędu Pracy, bowiem informacja dotycząca pobierania przez ubezpieczonego świadczeń dla osób bezrobotnych nie miała wpływu na jego prawo do renty. Sąd Okręgowy podniósł, że miała ona znaczenie jedynie w zakresie ewentualnych rozliczeń pomiędzy organem rentowym, a Powiatowym Urzędem Pracy. Dlatego nie można było terminu do wydania prawidłowej decyzji ustalającej prawo <br/>do renty <span class="anon-block">D. Ł.</span> liczyć od kwietnia 2012 roku. Nie ulegało też wątpliwości, <br/>że pozbawienie prawa do odsetek od niewypłaconych w terminie, z przyczyn leżących po stronie organu rentowego, świadczeń inwalidów wojennych i wojskowych stałoby w rażącej sprzeczności z zasadą równego traktowania ubezpieczonych.</p> <p>Z powyższych przyczyn, Sąd Okręgowy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477 ^{<!-- -->14} § 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego odsetki ustawowe w łącznej kwocie 1.494,60 zł.</p> <p>Rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji zaskarżył w całości Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:</p> <p>1/ przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740210117" title="Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1974 r. Nr 21, poz. 117 (art. 64)">art. 64 ustawy z dnia 29.05.1974r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin</a> przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na nie zastosowaniu przez Sąd Okręgowy przedmiotowej regulacji, skutkujące pominięciem, iż w sprawach nieuregulowanych ww. ustawie stosuje się odpowiednio: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 12;art. 13;art. 14;art. 70;art. 74;art. 83;art. 88;art. 89;art. 90;art. 91;art. 92;art. 93;art. 102;art. 103;art. 103 ust. 3;art. 107;art. 107 a;art. 114;art. 126;art. 127;art. 128;art. 129;art. 130;art. 131;art. 132;art. 133;art. 134;art. 135;art. 136;art. 137;art. 138;art. 139;art. 140;art. 141;art. 142;art. 143;art. 144)">art. 12-14, 70,74,83,88-93,102, art. 103 ust. 3, art. 107, art. 107a, 114 i 126-144 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> podczas, gdy zastosowanie przedmiotowej regulacji, wyłączającej sporne prawo ubezpieczonego do odsetek, winno skutkować oddaleniem odwołania od decyzji,</p> <p>2/ przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 118;art. 118 ust. 1;art. 118 ust. 2;art. 118 ust. 3;art. 118 ust. 4;art. 118 ust. 5;art. 118 ust. 6;art. 118 ust. 7)">art. 118 ust. 1-7 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740210117" title="Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1974 r. Nr 21, poz. 117 (art. 64)">art. 64 ustawy z dnia 29.05.1974r. <br/>o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin</a> przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na zastosowaniu wyżej wskazanych przepisów, choć przedmiotowa regulacja nie znajdowała zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi <br/>na brak jej wskazania w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740210117" title="Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1974 r. Nr 21, poz. 117 (art. 64)">art. 64 ustawy z dnia 29.05.1974r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin</a>.</p> <p>Mając na uwadze powyższe zarzuty apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego jej rozpoznania, ewentualnie jego zmianę poprzez oddalenie odwołania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: </strong> </p> <p>Apelacja organu rentowego spowodowała uchylenie zaskarżonego wyroku, lecz z innych przyczyn niż poniesione w tym środku zaskarżenia, ale nadto odrzucenie odwołania ubezpieczonego i umorzenie całego postępowania w sprawie.</p> <p>Po ponownej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd Apelacyjny ustalił bowiem, że sprawa o wypłatę odsetek od nieterminowo wypłaconej renty była przedmiotem innego obecnie prawomocnie zakończonego procesu, zawisłego najpierw przed Sądem Okręgowym w Gorzowie Wielkopolskim (sygn. VI U 1010/12), a następnie wskutek apelacji organu rentowego od wyroku tegoż Sądu <br/>z dnia 16.05.2013r., przed tutejszym Sądem Apelacyjnym (sprawa o sygn. III AUa 485/13). Zaistniał stan powagi rzeczy osądzonej (<em> <!-- -->res iudicata</em>). Podkreślić przy tym należy, że Sąd Odwoławczy rozpoznał niniejszą sprawę w granicach apelacji, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 378;art. 378 § 1)">art. 378 § 1 k.p.c.</a>, lecz jako instancja kontrolna i merytoryczna, był nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany, niezależnie od zarzutów apelacji, do rozważenia na nowo całego zebranego w sprawie materiału i dokonania jego własnej oceny prawnej. <br/>W prawomocnie rozstrzygniętej sprawie, jaka toczyła się pomiędzy ubezpieczonym, <br/>a organem rentowym, przesądzono już kwestię odpowiedzialności za zwłokę <br/>w wypłacie świadczenia rentowego, a w konsekwencji zasądzono na rzecz ubezpieczonego stosowną sumę odsetek ustawowych. Niniejsza zaś sprawa dotyczy zupełnie tożsamej materii. Należy wyjaśnić, iż o powadze rzeczy osądzonej decyduje zaś - poza identycznością stron podstawy sporu, także niezmieniony stan faktyczny (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 17.03.1950 r., WaC 339/49, OSN 1951 nr III, poz. 65, postanowienie z dnia 09.06.1971 r., II CZ 59/71, OSNCP 1971 nr 12, poz. 226). W niniejszej sprawie, niewątpliwie mamy zbieżny stan faktyczny oraz przedmiot sporu. Mimo kolejnego odwołania ubezpieczonego, tym razem od decyzji <br/>z dnia 12.09.2012r. (k. 197 akt rentowych), w istocie nadal mamy do czynienia z tym samym przedmiotem sporu, tym bardziej, że nie doszło do zmiany okoliczności stanowiących podstawę faktyczną żądania ubezpieczonego, wyznaczającego zakres <br/>oraz przedmiot rozpoznania sądów. Należy podnieść, iż zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 2)">art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.</a> Sąd odrzuci pozew jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo <span class="underline"> <!-- -->jeżeli została już prawomocnie osądzona.</span> Przepis ten znajduje zastosowanie także w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, choć rolę pozwu pełni odwołanie od decyzji. Oznacza to, że po wytoczeniu powództwa (wniesienia odwołania) nie można wystąpić z drugim pozwem (odwołaniem) o to samo roszczenie, nawet w innym trybie postępowania cywilnego. Stan sprawy w toku zachodzi wówczas, gdy występuje identyczność stron i roszczeń procesowych. Identyczność stron istnieje kiedy w obydwu sprawach uczestniczą te same strony, zaś z identycznością roszczeń mamy do czynienia kiedy żądania obydwu pozwów i ich podstawy faktyczne (okoliczności faktyczne uzasadniające żądanie) są takie same. Sąd bierze to pod rozwagę <span class="underline"> <!-- -->z urzędu </span>w każdym stanie sprawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 202)">art. 202 k.p.c.</a>). Dokonując zatem subsumcji wskazanych okoliczności z regulacją przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 2)">art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.</a> Sąd Apelacyjny doszedł do przekonania, że tożsamość żądań ubezpieczonego, <br/>a w efekcie tożsamość przedmiotów postępowań przesądza o zaistnieniu stanu litispendencji, co powoduje konieczność odrzucenia odwołania w niniejszej sprawie na zasadzie cytowanej regulacji. W tym stanie rzeczy należało odrzucić odwołanie <br/>i uchylić wyrok sądu pierwszej instancji. Należało też mieć na uwadze regulację <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355;art. 355 § 1)">art. 355 § 1 k.p.c.</a>, zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne. Z uwagi bowiem na prawomocne przesądzenie we wcześniejszej rozpatrywanej sprawie kwestii odsetek należnych ubezpieczonemu, w niniejszym postępowaniu niedopuszczalnym jest ponowne rozstrzyganie tej materii.</p> <p>Mając na uwadze przedstawioną argumentację Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 2)">art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 3)">art. 386 § 3 k.p.c.</a> uchylił zaskarżony wyrok <br/>i odrzucił odwołanie, oraz na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355)">art. 355 k.p.c.</a>, umorzył niniejsze postępowanie, o czym orzekł w sentencji.</p> <p>del. SSO Beata Górska SSA Urszula Iwanowska SSA Barbara Białecka</p> </div>