II Cz 510/13

<p>Sygn. akt II Cz 510/13</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 30 grudnia 2013 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Bydgoszczy Wydział II Cywilny - Odwoławczy </strong> </p> <p>w następującym składzie:</p> <p> <strong> <!-- --> Przewodniczący: SSO Maria Leszczyńska</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Sędziowie: SO Janusz Kasnowski </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> SO Aurelia Pietrzak (spr.) </strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2013 r. w Bydgoszczy</p> <p>na posiedzeniu niejawnym sprawy</p> <p>z wniosku <span class="anon-block">(...)</span>Funduszu<span class="anon-block">(...)</span>we <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">V. M.</span> </p> <p>o egzekucję świadczenia pieniężne</p> <p>na skutek skargi dłużniczki na postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy <span class="anon-block">M. B.</span> z dnia 28 marca 2013 r. w sprawie Km 11762/12 w przedmiocie obciążenia dłużniczki kosztami postępowania</p> <p>na skutek zażalenia dłużniczki na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 15 maja 2013 roku, sygn. akt XII Co 3530/13</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>oddalić zażalenie.</p> <p>sygn. akt II Cz 510/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z dnia 15 maja 2013 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy w sprawie egzekucyjnej z wniosku <span class="anon-block">(...)</span> Funduszu <span class="anon-block">(...)</span>we <span class="anon-block">W.</span> z udziałem dłużniczki <span class="anon-block">V.</span> <span class="anon-block">M.</span> oddalił skargę dłużniczki na postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy <span class="anon-block">M. B.</span> z dnia 28 marca 2013 r. w sprawie KM 11762/12 w przedmiocie obciążenia dłużniczki kosztami postępowania egzekucyjnego.</p> <p>W uzasadnieniu Sąd podał, iż dłużniczka w treści swojej skargi wskazała, że nakaz zapłaty Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt: VI Nc 1463827/12, na podstawie którego było prowadzone postępowanie egzekucyjne, nie został jej prawidłowo doręczony z uwagi na zmianę adresu zamieszkania i zameldowania jeszcze przed wszczęciem postępowania upominawczego. Powód konsekwentnie wskazywał w postępowaniu jej nieaktualny adres. Wobec tego jej sprzeciw od powyższego nakazu doprowadził do stwierdzenia utraty jego mocy obowiązującej. Tym samym wszczęcie postępowania egzekucyjnego, w jej ocenie, było niecelowe, a wierzyciel powinien ponieść koszty powstałe na skutek prowadzenia egzekucji, podczas gdy obciążono nimi dłużniczkę zaskarżonym postanowieniem. Ponadto dłużniczka zakwestionowała procedurę doręczania pism komorniczych.</p> <p>Komornik ustosunkowując się do treści skargi, nie przychylił się do stanowiska dłużniczki wskazując, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone było zgodnie z wnioskiem wierzyciela i na podstawie prawidłowego pod względem formalnym tytułu wykonawczego. Zatem wszczęcie egzekucji nie było niecelowe.</p> <p>Rozpoczynając rozważania w sprawie Sąd Rejonowy podał, że postępowanie egzekucyjne w sprawie KM 11762/12 zostało wszczęte na wniosek wierzyciela złożony w dniu 19 grudnia 2012 r. Podstawę egzekucji stanowił tytuł wykonawczy w postaci powyższego nakazu zapłaty opatrzonego w klauzulę wykonalności. Postanowieniem z dnia 28 marca 2013 r. komornik, na wniosek wierzyciela, umorzył postępowanie egzekucyjne, a ponadto ustalił koszty postępowania w kwocie 429,92 zł, wskazując iż do zapłaty przez dłużnika na rzecz komornika pozostaje kwota 297,47 zł tytułem opłaty stosunkowej ustalonej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971330882" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - Dz. U. z 1997 r. Nr 133, poz. 882 (art. 49;art. 49 ust. 2)">art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji</a>. Sąd podkreślił, że przedmiotowy nakaz zapłaty utracił moc w całości, zaś sprawa została przekazana do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy. Zatem, w ocenie Sądu, w sprawie wyjaśnienia wymaga kwestia, czy wobec następczej utraty mocy przez nakaz zapłaty, stanowiący podstawę egzekucji, można mówić o jej niecelowości w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971330882" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - Dz. U. z 1997 r. Nr 133, poz. 882 (art. 49;art. 49 ust. 4)">art. 49 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji</a>.</p> <p>W oparciu o treść powyższego przepisu i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 770)">art. 770 kpc</a> Sąd Rejonowy wskazał, iż niecelowość egzekucji wystąpi wówczas, gdy dłużnik nie dał powodu do wszczęcia przeciwko niemu egzekucji ze względu na dobrowolną realizację obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym. O niecelowości przeprowadzenia egzekucji można mówić także wtedy, gdy wystąpi brak podstaw do złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji, z uwagi na to wierzyciel wykorzystał tytuł wykonawczy już wcześniej zrealizowany, tytuł egzekucyjny w wyniku rozstrzygnięcia sprawy z powództwa opozycyjnego pozbawiony został wykonalności, albo jeżeli wierzyciel wszczął egzekucję z majątku dłużnika, chociaż posiadał zastaw zabezpieczający pełne zaspokojenie roszczenia, chyba że egzekucja była skierowana do przedmiotu zastawu. O celowości wszczęcia egzekucji – co do zasady – decydują więc okoliczności istniejące w dacie złożenia wniosku egzekucyjnego. Tymczasem, w rozpatrywanym przypadku, w tej dacie komornik dysponował poprawnym tytułem egzekucyjnym stanowiącym podstawę egzekucji. Dopiero utrata mocy nakazu zapłaty w toku postępowania egzekucyjnego uczyniła niedopuszczalnym jego kontynuowanie.</p> <p>Wobec tego Sąd skonstatował, iż komornik prawidłowo na podstawie art. 49 ust. 2 ustawy obciążył dłużnikami kosztami egzekucyjnymi, w tym opłatą stosunkową w wysokości 297,47 zł. W tym zakresie wsparł się stanowiskiem zaprezentowanym w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2013 r. III CZP 109/12, zgodnie z którym powyższy przepis ma zastosowanie także w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela w sytuacji, gdy będący podstawą egzekucji nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym utracił moc po wszczęciu egzekucji.</p> <p>Tym samym komornik prawidłowo ustalił opłatę stosunkową w wysokości minimalnej w myśl art. 49 ust. 1 ustawy. Wysokość również została prawidłowo określona przez komornika w zaskarżonym postanowieniu stosownie do art. 39 ustawy.</p> <p>Odnośnie zarzutu nieprawidłowego doręczenia odpisu postanowienia, Sąd Rejonowy zaznaczył, że nie miał możliwości zweryfikowania tej okoliczności, albowiem w nadesłanych aktach komorniczych nie było dołączonego dowodu doręczenia postanowienia o umorzeniu postępowania. Jednakże okoliczność ta nie ma wpływu na treść orzeczenia.</p> <p>Wobec powyższego Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 767)">art. 767 kpc</a> oddalił skargę jako bezzasadną.</p> <p>Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu Rejonowego wniosła dłużniczka zarzucając temu rozstrzygnięciu:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>zaniechanie wykonania przez Sąd Rejonowy funkcji kontrolnej, polegające na nieodniesieniu się do zarzutu dłużniczki odnośnie posługiwania się przez wierzyciela jej nieaktualnym adresem, co przesądza o niecelowym wszczęciu postępowania egzekucyjnego,</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 361)">art. 361 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a> poprzez zaniechanie wskazania dlaczego ustalony stan faktyczny nie mieści się w hipotezie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971330882" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - Dz. U. z 1997 r. Nr 133, poz. 882 (art. 49;art. 49 ust. 4)">art. 49 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji</a>,</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971330882" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - Dz. U. z 1997 r. Nr 133, poz. 882 (art. 49;art. 49 ust. 4)">art. 49 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji</a> przez błędną jego wykładnię, a także przez jego niezastosowanie.</p> </dd> </dl> <p>Z powołaniem na powyższe dłużniczka wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości poprzez obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego KM 11762/12 oraz o zasądzenie od wierzyciela na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.</p> <p>Wierzyciel nie zajął stanowiska w przedmiocie zażalenia dłużniczki.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie nie jest zasadne. Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Rejonowego zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Stwierdzić należy, że dla oceny niniejszej sprawy kluczowy był fakt umorzenia przedmiotowej egzekucji na wniosek wierzyciela oraz treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971330882" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - Dz. U. z 1997 r. Nr 133, poz. 882 (art. 49;art. 49 ust. 2)">art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji</a> (tekst jednolity – Dz. U. 2011 r. Nr 231, poz. 1376 ze zm. dalej: „ukse”), nie zaś kwestia znaczenia pojęcia „niecelowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego” zawartego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971330882" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - Dz. U. z 1997 r. Nr 133, poz. 882 (art. 49;art. 49 ust. 4)">art. 49 ust. 4</a> ukse, który nie miał w niniejszej sprawie zastosowania.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 49;art. 49 ust. 2)">art. 49 ust. 2</a> ukse w sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela oraz na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 823)">art. 823 kpc</a> komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, jednak nie niższej niż 1/20 i nie wyższej niż dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. W razie złożenia wniosku o umorzenie postępowania przez wierzyciela, wskazany przepis traktuje tak samo dłużnika, który po wszczęciu egzekucji zaspokoił wierzyciela, jak i dłużnika, w stosunku do którego wydany tytuł egzekucyjny okazał się wadliwy. Powyższa regulacja bowiem nie pozwala komornikowi na dokonanie rozróżnienia pomiędzy konkretnymi stanami faktycznymi, tylko nakazuje pobranie w każdy wypadku opłaty od dłużnika.</p> <p>Wobec tego, skoro postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nastąpiło na wniosek wierzyciela /k.30 akt KM 11762/12/, Sąd Rejonowy słusznie oddalił skargę dłużniczki dotyczącą obciążenia jej przez komornika opłatą egzekucyjną ustaloną na mocy omawianego przepisu.</p> <p>Odnosząc się do zarzutów skarżącej, wskazać należy, iż nawet gdyby były podstawy do przyjęcia innego rozumienia art. 49 ust. 2 ukse, bardziej elastycznego względem art. 49 ust. 4 ukse, to i tak jej skarga nie mogłaby zostać uwzględniona. Sąd Okręgowy podziela stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji dotyczące braku podstaw do stwierdzenia, że w chwili złożenia wniosku egzekucyjnego, popartego prawidłowym pod względem formalnym tytułem wykonawczym, istniały okoliczności przesądzające o niecelowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego w myśl art. 49 ust. 4 ukse. Sąd Rejonowy wyjaśnił dlaczego ustalony w sprawie stan faktyczny nie jest objęty zakresem powyższego przepisu, a nadto, za pomocą przykładów, wskazał w jakich okolicznościach można mówić o niecelowości postępowania egzekucyjnego. Zauważyć należy, że we wszystkich wypadkach podanych przez Sąd pierwszej instancji, pozwalających na uznanie niecelowości egzekucji, stan wiedzy wierzyciela jest okolicznością decydującą.</p> <p>Uzupełniając powyższe stanowisko Sąd Okręgowy zwraca uwagę, iż w doktrynie, jak również w orzecznictwie przyjmuje się, że art. 49 ust. 4 ukse ma charakter wyjątkowy i należy go interpretować zwężająco <em> <!-- -->(uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17.12.2010 r., III CZP 93/10, LEX nr 646746).</em> Natomiast pogląd skarżącej zaprezentowany w zażaleniu sprzeciwia się takiej wykładni omawianego przepisu. Sama utrata mocy obowiązującej przez nakaz zapłaty w toku prowadzonej już egzekucji z przyczyn podanych przez skarżącą nie jest okolicznością automatycznie przesądzającą o tym, że postępowanie egzekucyjne została wszczęte niecelowo. Skarżąca winna wykazać, że wierzyciel w chwili wszczęcia egzekucji wiedział, iż dysponuje jej nieaktualnym adresem, na podstawie którego uzyskał tytuł egzekucyjny, czego konsekwencją było jego uchylenie już w toku postępowania egzekucyjnego. Okoliczność ta powinna zostać udowodniona przez skarżącą, co jednak nie nastąpiło.</p> <p>Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, iż na skutek zaistnienia w sprawie przesłanek zawartych w art. 49 ust. 2 ukse, powyższe rozważania zostały poczynione jedynie ubocznie, albowiem przepis ten ma zastosowanie w sprawie. Niebudząca wątpliwości treść art. 49 ust. 2 ukse wyklucza możliwość uwzględnienia art. 49 ust. 4 ukse.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a> oddalił zażalenie.</p> </div>