I C 587/23

<p>Sygn. akt I C 587/23</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 2 listopada 2023r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Grudziądzu Wydział I Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Dominik Bednarski</p> <p>Protokolant: sekretarz sądowy Milena Kachniarz</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 października 2023r. w Grudziądzu</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa: <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> </strong> </p> <p>przeciwko: <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J.</span> <span class="anon-block">S.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p> <strong> <!-- -->orzeka:</strong> </p> <p>I.  powództwo oddala;</p> <p>II.  ustala, że koszty procesu ponosi strona powodowa.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I C 587/23</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> – <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">G.</span>, </strong>działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł pozew przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J.</span> <span class="anon-block">S.</span> </strong> o zapłatę kwoty 20.000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi od 22 września 2020 r. Domagał się też zasądzenia kosztów procesu.</p> <p>Pozew zawiera uzasadnienie (k. 4 – 5). Podano w nim, że pozwana otrzymała dotację z Urzędu Pracy celem podjęcia działalności gospodarczej. Pozwana nie dopełniła warunków umowy, dlatego zobowiązana jest do zwrotu dofinasowania.</p> <p>W dniu 5 stycznia 2023 r. wydano nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym uwzględniając w całości żądanie pozwu (k. 22).</p> <p>Od nakazu zapłaty pozwana wniosła sprzeciw zaskarżając go w całości (k. 34-36). Domagała się oddalenia powództwa oraz zasądzenia kosztów procesu. Wskazała, że w momencie składania wniosku o dofinansowanie zarejestrowana była jako bezrobotna i nie wykonywała żadnej pracy zarobkowej; nie miała świadomości, że nie spełniała warunków wymaganych przez powoda. Powołała się na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> </p> <p>W dalszym toku sprawy strony podtrzymały stanowiska.</p> <p>Sąd rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym (k. 1).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">J. S.</span> w dniu 16 lipca 2019 r. zarejestrowała się w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Taki status posiadała pierwotnie do dnia 22 września 2020 r. (dzień otrzymania dofinansowania na podjęcie działalności gospodarczej).</p> <p> <span class="anon-block">J. S.</span> jest osobą zaangażowaną w niesienie pomocy osobom potrzebującym.</p> <p> <span class="anon-block">J. S.</span> w dniu 12 lutego 2020 r. zawarła ze <span class="anon-block">(...)</span> siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> umowę zlecenia. Przedmiotem umowy było opracowanie wniosku o grant finansujący projekt „Życie w harmonii”. Był to projekt podjęty i realizowany z myślą o osobach starszych wykluczonych społecznie. Oferował osobom starszym udział w warsztatach i wsparcie psychologa. Umowa przewidywała symboliczne wynagrodzenie w wysokości 200 zł brutto. Pozwana zawarła umowę celem zdobycia praktycznej wiedzy i doświadczenia w zakresie opracowywania wniosków o dofinansowanie. Stowarzyszenie, jako płatnik, zgłosiło pozwaną do ubezpieczeń jako osobę wykonującą umowę zlecenia w okresie od dnia 12 lutego 2020 r. do dnia 24 kwietnia 2020 r.</p> <p>W dniu 17 września 2020 r. strony zawarły umowę o przyznanie <span class="anon-block">J.</span> <span class="anon-block">S.</span>, jako osobie bezrobotnej, dofinansowania na podjęcie działalności gospodarczej. Na mocy kontraktu <span class="anon-block">J. S.</span> w dniu 22 września 2020 r. otrzymała od powoda kwotę 20.000 zł.</p> <p> <span class="anon-block">J. S.</span> podjęła działalność gospodarczą, którą kontynuuje do chwili obecnej.</p> <p>Pismem z dnia 23 listopada 2021 r. <span class="anon-block">(...)</span> poinformował pozwaną o dopełnieniu przez nią warunków umowy. Jednocześnie w piśmie złożono oświadczenie, że dopełnienie warunków umowy wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia stron wynikające z umowy.</p> <p>W dniu 14 marca 2022 r. do siedziby powoda wpłynęło pismo <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">T.</span>, z którego wynika, że w okresie od dnia 12 lutego 2020 roku do dnia 24 kwietnia 2020 r. pozwana wykonywała inną pracę zarobkową (umowę zlecenie).</p> <p>Decyzją Prezydenta <span class="anon-block">G.</span> z dnia 11 maja 2022 roku wstecznie pozbawiono pozwaną statusu osoby bezrobotnej od dnia 12 lutego 2020 r. z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej (umowa zlecenie).</p> <p>Pismem datowanym na dzień 29 czerwca 2022 roku <span class="anon-block">(...)</span> wezwał <span class="anon-block">J.</span> <span class="anon-block">S.</span> do zwrotu refundacji w kwocie 20 000 zł. Powód argumentował, iż w dniu zawarcia umowy o dofinansowanie pozwana w istocie nie posiadała statusu osoby bezrobotnej.</p> <p>Pozwana obecnie ma problemy ze zdrowiem. Współpracę ze <span class="anon-block">(...)</span> pozwana traktowała jako charytatywną i pierwotnie nie wiedziała, że dostanie jakiekolwiek wynagrodzenie.</p> <p>Pozwana w grudniu 2020 r. otrzymała z rąk Prezydenta <span class="anon-block">G.</span> wyróżnienie <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(</em> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->dowód:</em> </strong> <em> <!-- --> okoliczności bezsporne, w tym informacyjne wysłuchanie pozwanej - protokół skrócony rozprawy w dniu 19 października 2023 r. - k 50; ponadto dowód: pismo ZUS z 10 marca 2022 r. - k. 9, decyzja – k. 10-10v., wezwanie do zwrotu refundacji – k. 12-13 akt, pismo powoda z dnia 23 listopada 2021r. – k. 14, umowa z dnia 17 września 2020 roku – k. 15-17v., informacja - k. 46)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Przedstawiony stan faktyczny należy uznać za bezsporny. Potwierdzają go dokumenty przedłożone przez powoda oraz informacyjne wysłuchanie pozwanej.</p> <p>Ww. dokumenty nie były kwestionowane.</p> <p>Powód nie zaprzeczył faktom, o których wspominała pozwana w sprzeciwie, tudzież podczas informacyjnego wysłuchania. Dlatego Sąd uznał te fakty za przyznane (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 k.p.c.</a>).</p> <p>Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Kluczowe znaczenie – w ocenie Sądu - miało oświadczenie, jakie zostało złożone pozwanej w piśmie z dnia 23 listopada 2021 roku (k. 14). W piśmie tym <span class="anon-block">(...)</span> poinformował <span class="anon-block">J.</span> <span class="anon-block">S.</span> o dopełnieniu przez nią warunków umowy, jednocześnie oświadczając, że dopełnienie warunków umowy wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia stron wynikające z kontraktu. Jak stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 60)">art. 60 k.c.</a>, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli).</p> <p>Powód w ww. piśmie skutecznie złożył pozwanej oświadczenie nie tylko wiedzy, ale również woli. Można bronić zapatrywania, że po złożeniu przez powoda rzeczonego oświadczenia, został on wprowadzony przez pozwaną w błąd. Błąd polegający na tym, że w chwili składania oświadczenia powód nie wiedział, iż pozwana w dacie zawarcia umowy o dofinansowanie nie posiadała statusu osoby bezrobotnej. W takiej sytuacji powodowi przysługiwało uprawnienie do złożenia oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych wady oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 86)">art. 86 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 88)">art. 88 k.c.</a>). Powód z tego uprawnienia nie skorzystał i nie złożył pozwanej w terminie jednego roku od wykrycia błędu stosownego oświadczenia, a co za tym idzie uprawnienie do uchylenia się wygasło, a oświadczenie złożone w piśmie z dnia 23 listopada 2021r. pozostało skuteczne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 88;art. 88 § 2)">art. 88 § 2 k.c.</a>).</p> <p>Niezależnie od powyższego uwzględnieniu powództwa sprzeciwiała się treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">artykułu 5 k.c.</a> Zasądzenie żądanej kwoty <strong> <!-- -->nie byłoby zgodne z zasadami współżycia społecznego </strong>(zasadami słuszności i elementarnej sprawiedliwości), biorąc pod uwagę motywację pozwanej przy zawieraniu umowy zlecenia, warunki tego kontraktu (zwłaszcza symboliczne wynagrodzenie), dotychczasową działalność pozwanej w charakterze wolontariuszki oraz jej aktualny stan zdrowia.</p> <p>Zasądzenie roszczenia nie byłoby też zgodne ze <strong> <!-- -->społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa </strong>do żądania zwrotu udzielonej pomocy. Wsparcie umożliwiło pozwanej rozpoczęcie działalności gospodarczej, którą kontynuuje do dzisiaj. Obowiązek zwrotu kwoty 20.000 zł mógłby ową działalnością zachwiać – w ostateczności - uniemożliwić ją. Strony powróciłyby do swoistego „punktu wyjścia”, to jest do bycia przez pozwaną osobą bezrobotną, która - co do zasady - stanowi finansowe obciążenie dla budżetu państwa (zob. też uzasadnienie i wyrok Sądu Rejonowego w Kutnie z 12 stycznia 2017 r., sygn. akt I C 471/16).</p> <p>Sąd Rejonowy stoi na stanowisku, że przedmiotowa sprawa to wręcz modelowy przykład procesu, w którym żądanie pozwu powinno być oddalone z zastosowaniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> </p> <p>Dlatego orzeczono jak w punkcie I. wyroku.</p> <p>W II. wyroku wzięto pod uwagę zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a>) oraz fakt, iż pozwana - w przeciwieństwie do powoda - jakichkolwiek kosztów procesu dotychczas nie poniosła. Dlatego ustalono, że koszty te ponosi strona powodowa.</p> </div>