III AUa 666/12

<p>Sygn. akt III AUa 666/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 24 października 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="153"/> <col width="402"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Grażyna Czyżak</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Daria Stanek</p> <p>SSA Iwona Krzeczowska - Lasoń (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Angelika Judka</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 24 października 2012 r. w Gdańsku</p> <p>sprawy <span class="anon-block">G. W.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> </p> <p>o ustalenie kapitału początkowego</p> <p>na skutek apelacji <span class="anon-block">G. W.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego we Włocławku IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt IV U 908/11</p> <p>oddala apelację.</p> <p>Sygn. akt III AUa 666/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją wydaną w dniu 29 września 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> dokonał ustalenia dla <span class="anon-block">G. W.</span> wartości kapitału początkowego. Wartość kapitału początkowego ustalonego na dzień 1 stycznia 1999 r. wyniosła 32 417,99 zł.</p> <p> <span class="anon-block">G. W.</span> wniosła odwołanie od powyższej decyzji.</p> <p>Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie.</p> <p>Sąd Okręgowy we Włocławku IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 14 lutego 2012 r. oddalił odwołanie.</p> <p>Sąd Okręgowy orzekał na podstawie następujących ustaleń faktycznych <br/>i rozważań prawnych.</p> <p> <span class="anon-block">G. W.</span>, z domu <span class="anon-block">N.</span>, w dniu 18 czerwca 1984 r. została zatrudniona jako stażysta w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">W.</span>. Uchwałą Zarządu wnioskodawczyni przyznano 20 dniówek obrachunkowych plus 10% premii kwartalnej. Po odbytym stażu <span class="anon-block">G. W.</span> zostały powierzone początkowo obowiązki kadrowej-księgowej, następnie księgowej. Wnioskodawczyni zajmowała się księgowaniem dokumentów zakupowych i sprzedaży oraz naliczaniem płac pracowników. Uchwałą Walnego Zgromadzenia Członków Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">W.</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">G. W.</span> została przyjęta w poczet członków. Łączący strony stosunek pracy został rozwiązany w dniu 31 grudnia 1992 r. na mocy porozumienia stron. Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w <span class="anon-block">W.</span> zajmowała się uprawą pomidorów, hodowlą kurczaków i trzody chlewnej. W spółdzielni prowadzono listy obecności oraz karty ewidencji czasu pracy potrzebne do wyliczenia wysokości wynagrodzenia ustalonego według dniówek obrachunkowych.</p> <p>Decyzją z dnia 29 września 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> dokonał ustalenia dla <span class="anon-block">G. W.</span> wartości kapitału początkowego. Do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy przyjęto wynagrodzenie wnioskodawczyni z 10 lat kalendarzowych od dnia 1 stycznia 1989 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 61,28 %. Podstawa wymiaru świadczenia obliczona została przez pomnożenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru przez kwotę bazową wynoszącą 1220,89 złotych. Jednocześnie do ustalenia wartości kapitału przyjęto 5 lat, 8 miesięcy i 25 dni okresów składkowych oraz 2 miesiące i 4 dni okresów nieskładkowych. Tak ustalona wartość kapitału początkowego ustalonego na dzień 1 stycznia 1999 r. wyniosła 32 417,99. Organ rentowy odmówił uwzględnienia do ustalenia wartości kapitału początkowego okresu pracy w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">W.</span> od dnia 18 czerwca 1984 r. do dnia 31 grudnia 1992 r. z powodu braku dokumentu potwierdzającego faktyczną ilość dni przepracowanych z tytułu pozostawania członkiem Spółdzielni.</p> <p>Przystępując do rozpoznania istoty sprawy Sąd Okręgowy wskazał, <br/>że sprowadzała się ona do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy do ustalenia wartości kapitału początkowego wnioskodawczyni można uwzględnić okres pracy <br/>w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">W.</span>. W ocenie Sądu Okręgowego <br/>na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi przeczącej, co tym samym potwierdza zapatrywanie pozwanego organu rentowego.</p> <p>Sąd pierwszej instancji wskazał, że ustawodawca wprowadzając w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawę z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> w art. 173 ust. 1 i art. 174 ust. 1-3 ustanowił obowiązek ustalenia kapitału początkowego dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek.</p> <p>Kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, <br/>z uwzględnieniem ust. 2-12. Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy:</p> <p>1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6,</p> <p>2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5,</p> <p>3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-4 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2.</p> <p>Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu od dnia 1 stycznia 1980 r. do dnia 31 grudnia 1998 r.</p> <p>Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 3 do podstawy wymiaru emerytury lub renty, o której mowa w ust. 1 i 2, dolicza się kwoty przysługujących ubezpieczonemu <br/>w danym roku kalendarzowym wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy oraz kwoty zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku wyrównawczego, świadczenia wyrównawczego lub dodatku wyrównawczego, a także wartość rekompensaty pieniężnej ustaloną zgodnie z pkt 3 załącznika do ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego nie podwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent. Do podstawy wymiaru wlicza się również kwoty zasiłków dla bezrobotnych, zasiłków szkoleniowych lub stypendiów wypłaconych z Funduszu Pracy za okres udokumentowanej niezdolności do pracy, <br/>z zastrzeżeniem ust. 3a.</p> <p>Przenosząc powyższe na stan faktyczny sprawy Sąd Okręgowy wskazał, <br/>że do ustalenia wartości kapitału początkowego znana musi być organowi rentowemu wysokość zarobków uzyskiwanych za ten czas przez <span class="anon-block">G. W.</span>. Z uwagi na okoliczność, że odwołująca się pracowała w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej, aby móc ustalić wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia niezbędne jest posiadanie informacji dotyczącej ilości dniówek obrachunkowych. Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760100054" title="Dekret z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1976 r. Nr 10, poz. 54 ()">dekretu z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin</a> (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 27, poz. 135 ze zm.), który odnosił się między innymi do ubezpieczonych będących członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz innych spółdzielni zrzeszonych w Centralnym Związku Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych, wykonujących pracę w tych spółdzielniach (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760100054" title="Dekret z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1976 r. Nr 10, poz. 54 (art. 1;art. 1 pkt. 1)">art. 1 pkt 1)</a>, za dzień pracy uznawały w okresie zatrudnienia wnioskodawczyni 8 godzin pracy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760100054" title="Dekret z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1976 r. Nr 10, poz. 54 (art. 4;art. 4 pkt. 1)">art. 4 <br/>pkt 1)</a>, za miesiąc pracy - 20 dni pracy dla mężczyzny oraz 13 dni pracy dla kobiety (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760100054" title="Dekret z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1976 r. Nr 10, poz. 54 (art. 4 pkt. 2)">pkt 2)</a>, a za rok pracy - rok obrachunkowy, w którym mężczyzna przepracował <br/>co najmniej 240 dni pracy, a kobieta 150 dni pracy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760130074" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 1976 r. w sprawie wykonania przepisów dekretu o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1976 r. Nr 13, poz. 74 (§ 3 pkt. 3)">pkt 3)</a>. W dalszej kolejności, <br/>przy ustalaniu okresu pracy w spółdzielni wymaganego do uzyskania świadczeń - <br/>w razie przepracowania w ciągu roku obrachunkowego mniejszej liczby dni niż wyżej określona, okres pracy podlegał ustaleniu w miesiącach i dniach, natomiast w razie przepracowania w ciągu roku obrachunkowego większej liczby dni pracy - do okresu pracy zaliczało się jeden cały rok pracy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760130074" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 1976 r. w sprawie wykonania przepisów dekretu o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1976 r. Nr 13, poz. 74 (§ 3)">§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 1976 r. w sprawie wykonania przepisów dekretu o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin</a>, Dz. U. Nr 13, poz. 74 ze zm.).</p> <p>Mając na uwadze kwestię udowodnienia zasadności zawartego w odwołaniu wnioskodawczyni stanowiska Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że sąd w postępowaniu cywilnym orzeka na podstawie zgromadzonego w wyniku inicjatywy stron procesowych materiału dowodowego. Obowiązek udowodnienia okoliczności <br/>z których strona wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne wypływa wprost z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> Zgodnie z tym przepisem to na odwołującej spoczywał ciężar dowodu w zakresie ewentualnego dowodzenia liczby przepracowanych dniówek obrachunkowych <br/>i wysokości wynagrodzenia w okresie od dnia 18 czerwca 1984 r. do dnia <br/>31 grudnia 1992 r. Przenosząc wyrażony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, tradycyjnie zaliczany <br/>do instytucji prawa materialnego obowiązek dowodzenia powoływanych przez stronę okoliczności na grunt prawnoprocesowy Sąd stwierdził, że koresponduje on <br/>z wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> zasadą inicjatywy procesowej stron. Zgodnie bowiem <br/>z treścią przywołanego przepisu o proceduralnym charakterze strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Literalna wykładnia omawianego przepisu, jak również jednolite poglądy wyrażane przez doktrynę i orzecznictwo nie pozostawiają wątpliwości, że to strony są „gospodarzami" postępowania, a dopuszczenie przez sąd z urzędu dowodu nie wskazanego przez stronę może nastąpić jedynie w wypadkach wyjątkowych <br/>i dotyczy sytuacji, w której pomimo aktywności stron w procesie nie jest możliwe wyjaśnienie wszystkich okoliczności koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy. <br/>W żadnym zaś razie przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> nie może być wykorzystywany jako swoista „furtka" do przerzucenia na sąd obowiązków, które ciążą na stronie i które służą jej interesom. Dla poparcia przedstawionego powyżej stanowiska Sąd Okręgowy wskazał, że w orzeczeniu z dnia 7 listopada 1997 r. (III CKN 244/97, OSNC 1998, nr 3, poz. 52) Sąd Najwyższy stwierdził, że możliwość dopuszczenia przez sąd dowodu nie wskazanego przez strony nie oznacza, ze sąd obowiązany jest zastąpić własnym działaniem bezczynność strony, a skorzystanie przez sąd za swojego uprawnienia do podjęcia inicjatywy dowodowej jest możliwe jedynie w szczególnych sytuacjach procesowych o wyjątkowym charakterze.</p> <p>Sąd Okręgowy wskazał, że co prawda do akt złożone zostały listy płac <span class="anon-block">G. W.</span>, jednakże na żadnej z nich nie została wskazana liczba dniówek obrachunkowych przepracowanych przez wnioskodawczynię. Również słuchani w sprawie świadkowie (m.in. kasjerka <span class="anon-block">J. S.</span> i księgowa <span class="anon-block">I. Ś.</span>) nie potrafili wskazać, czy na przedłożonych listach znajduje się informacja dotycząca dniówek obrachunkowych. Świadek <span class="anon-block">J. S.</span> wskazała, że w rubryce nr 6 zatytułowanej „płaca zasadnicza" wskazywana była wysokość stawki dniówki obrachunkowej, co potwierdziła w ostateczności sama wnioskodawczyni. Świadek <span class="anon-block">I. Ś.</span> podniosła natomiast, że liczba dniówek obrachunkowych wskazana została w rubryce nr 11, z czym nie można się zgodzić, albowiem jak wynika z analizy pozostałych rubryk o nr od 2 do 5 jest to łącza suma dodatku stażowego, premii, dodatków i wysokości stawki dniówki obrachunkowej.</p> <p>Apelację od wyroku wywiodła wnioskodawczyni zarzucając sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że dowody zebrane w sprawie nie dostarczają danych umożliwiających uwzględnienie do ustalenia wartości kapitału początkowego okresu pracy wnioskodawcy w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">W.</span> od dnia <br/>18 czerwca 1984 r. do dnia 31 grudnia 1992 r.</p> <p>Wskazując na powyższy zarzut, skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie o uwzględnieniu do ustalenia wartości kapitału początkowego wnioskodawczyni okresu zatrudnienia w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">W.</span> od dnia 18 czerwca 1984 r. do dnia 31 grudnia 1992 r.</p> <p>W uzasadnieniu apelacji skarżąca zwróciła uwagę, że Sąd pierwszej instancji swoje rozstrzygnięcie oparł na ustaleniu, że nie udowodniła ona liczby przepracowanych dniówek obrachunkowych oraz wysokości wynagrodzenia w spornym okresie. Jak wynika natomiast z zaskarżonej decyzji ZUS powodem nieuwzględnienia spornego okresu zatrudnienia był brak dokumentu potwierdzającego faktyczną ilość dni przepracowanych z tytułu pozostawania członkiem Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">W.</span>. W świetle powyższego skarżąca zarzuciła, że inną podstawę nieuwzględnienia spornego okresu zatrudnienia w RSP<span class="anon-block">W.</span>do ustalenia kapitału początkowego przyjął organ rentowy, inną zaś Sąd Okręgowy. Zdaniem ubezpieczonej postępowanie dowodowe przeprowadzone w postępowaniu sądowym w sposób jednoznaczny wskazuje na fakt, że w okresie pozostawania członkiem powyższej spółdzielni pracowała ona jak pracownik, co najmniej 8 godzin dziennie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja <span class="anon-block">G. W.</span> nie zasługuje na uwzględnienie. Nie zawiera bowiem zarzutów skutkujących koniecznością zmiany bądź uchylenia zaskarżonego wyroku.</p> <p>Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była ocena, czy organ rentowy właściwie odmówił zaliczenia do ustalenia kapitału początkowego wnioskodawczyni okresu pracy w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">W.</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 174;art. 174 ust. 2)">art. 174 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>.</p> <p>Zdaniem Sądu Apelacyjnego we wskazanym powyżej zakresie Sąd Okręgowy przeprowadził stosowne postępowanie dowodowe, a w swych ustaleniach <br/>i wnioskach nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny wiarygodności i mocy dowodów wynikające z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a>, nie popełnił też uchybień w zakresie zarówno ustalonych faktów, jak też ich kwalifikacji prawnej, które mogłyby uzasadnić ingerencję w treść zaskarżonego orzeczenia. W konsekwencji, Sąd odwoławczy oceniając jako prawidłowe ustalenia faktyczne i rozważania prawne dokonane <br/>przez Sąd pierwszej instancji uznał je za własne, co oznacza, że zbędnym jest ich szczegółowe powtarzanie w uzasadnieniu wyr. Sądu odwoławczego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. I PKN 339/98, OSNAPiUS <br/>z 1999 r., z. 24, poz. 776).</p> <p>W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że Sąd pierwszej instancji nie popełnił błędu, stosując w przedstawionym mu pod osąd stanie faktycznym przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760100054" title="Dekret z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1976 r. Nr 10, poz. 54 ()">dekretu z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych, spółdzielniach kółek rolniczych i ich rodzin</a> (Dz. U. z 1983 r. Nr 27, poz. 135 ze zm.). Kwalifikacja okresów składkowych przebytych przed 1 stycznia 1999 r. według zasad określonych art. 6 ustawy emerytalnej musiała bowiem zostać dokonana na podstawie przepisów obowiązujących w spornym okresie zatrudnienia <span class="anon-block">G. W.</span>. Powyższe wynika z faktu, że praca w spółdzielniach rolniczych nie została szczegółowo uregulowana przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Niewątpliwie była to zaś praca o bardzo specyficznym charakterze. Mając na uwadze, że w poszczególnych okresach roku kalendarzowego obciążenie spółdzielców i ich domowników pracą układało się bardzo różnorodnie, na gruncie prawa do świadczeń dla członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych stosowano fikcję prawna, gdzie za 1 dzień pracy przyjmowało się dniówkę obrachunkową. System ten stosowany był zresztą tylko do okresów pracy w spółdzielni przypadających po dniu 1 lipca 1962 r., kiedy wprowadzono nową ewidencję, odpowiadającą potrzebom emerytalnym. Podkreślenia wymaga zatem, że wyznacznikiem pracy w spółdzielni nie był dzień pracy, ale szczególny miernik nakładu pracy, którym była dniówka obrachunkowa. Ogólna liczba dniówek obrachunkowych uzyskanych w danym roku gospodarczym stanowiła podstawę do obliczenia wynagrodzenia członka za dany rok, płatnego zaliczkowo i wyrównywanego po sporządzeniu i zatwierdzeniu bilansu.</p> <p>Sąd Apelacyjny zwraca również uwagę na okoliczność, że samo podleganie obowiązkowi ubezpieczenia przez członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych <br/>nie jest wystarczające do zaliczenia okresu ubezpieczenia z tytułu pracy w takiej spółdzielni do okresów składkowych. Uwzględniając kontekst systemowy ubezpieczeń społecznych sprzed reformy w 1991 r. trzeba bowiem stwierdzić, <br/>że na podleganie ubezpieczeniu społecznemu miał wpływ wymiar świadczonej pracy. Wprowadzona w przepisie art. 4 w/w dekretu zasada ustalania okresu pracy <br/>w spółdzielni wymaganego do uzyskania świadczeń przez uznawanie za dzień pracy 8 godzin pracy, za miesiąc – 20 dni dla mężczyzny i 13 dni dla kobiety oraz za rok pracy – rok obrachunkowy, w którym mężczyzna przepracował w spółdzielni <br/>co najmniej 240 dni, a kobieta co najmniej 150 dni (bądź też okresów krótszych <br/>w przypadku użytkowania działki przyzagrodowej lub dostarczania spółdzielni produktów rolnych wytworzonych w prowadzonym przez siebie gospodarstwie rolnym) decydowała również o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2012 r., II UK 255/11, nie publ.).</p> <p>Mając na względzie powyższe rozważania należy stwierdzić, że aktualne pozostaje stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym w stosunku do członków rolniczej spółdzielni produkcyjnej istotne znaczenie dla zaliczenia roku pracy <br/>do okresu zatrudnienia wymaganego do uzyskania świadczenia z ubezpieczenia społecznego jest przepracowanie w tym roku określonej ilości dniówek obrachunkowych, a nie faktyczny okres pozostawania w ubezpieczeniu (por. wyroki SN z dnia 5 maja 1979 r., II UR 7/79, Nowe Prawo 1981 nr 6, s. 87; z dnia 12 maja 1999 r., II UKN 624/98, OSNP 2000 nr 14, poz. 556 i z dnia 1 września 2010 r., II UK 80/10,LEX nr 661515). Pogląd ten w drodze analogii znajduje zastosowanie również w odniesieniu do kwalifikacji okresu zatrudnienia w rolniczej spółdzielni produkcyjnej jako okresu składkowego przy ustalaniu kapitału początkowego.</p> <p>Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, po wszechstronnej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że wnioskodawczyni nie zdołała dowieść liczby dniówek obrachunkowych przepracowanych w spornym okresie zatrudnienia. Informacja ta nie wynika ani z przedłożonych list płac <span class="anon-block">G. W.</span>, <br/>ani z wydanego jej świadectwa pracy, ani z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków czy samej ubezpieczonej. Świadkowie potwierdzili, że zarobki pracowników Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">W.</span> naliczane były <br/>na podstawie dniówek obrachunkowych, ale jednocześnie nie potrafili zinterpretować zapisów znajdujących się na listach płac, jak również nie potrafili dokładnie odtworzyć sposobu obliczania zarobków. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił w szczególności na kategoryczne ustalenie, czy w rubryce listy płac zatytułowanej „płaca zasadnicza” zamieszona został informacja o liczbie dniówek obrachunkowych, czy też o stawce dniówki obrachunkowej.</p> <p>Zgodnie z zasadą kontradyktoryjności ciężar dowodu spoczywa na stronach postępowania cywilnego. To one, a nie sąd, są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i one wreszcie ponoszą odpowiedzialność za jego wynik. Jeżeli materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstawy do dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych w myśl twierdzeń jednej ze stron, Sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje z braku udowodnienia faktów przytoczonych <br/>na uzasadnienie żądań lub zarzutów. Należy to rozumieć w ten sposób, że strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu, co do tych okoliczności na niej spoczywał.</p> <p>W tym stanie rzeczy należy uznać, że Sąd pierwszej instancji zasadnie rozstrzygnął o braku możliwości zaliczenia, do ustalaniu kapitału początkowego wnioskodawczyni, okresu jej pracy w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">W.</span> od dnia 18 czerwca 1984 r. do dnia 31 grudnia 1992 r.</p> <p>Mając na względzie powyższe, Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> orzekł jak w sentencji.</p> <p>SSA G. Czyżak SSA D. Stanek SSA I. Krzeczowska – Lasoń</p> </div>