III AUa 453/12

<p>Sygn.akt III AUa 453/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 31 października 2012r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p> <strong> <!-- --> Przewodniczący: SSA Władysława Prusator-Kałużna (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Sędziowie: SA Alicja Sołowińska</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SA Bożena Szponar – Jarocka </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Protokolant: Edyta Katarzyna Radziwońska</strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 31 października 2012 r. w Białymstoku</p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z wniosku <span class="anon-block">Z. S. (1)</span> </strong> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>o ustalenie istnienia ubezpieczenia społecznego</p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji wnioskodawcy <span class="anon-block">Z. S. (1)</span> </strong> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łomży III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt III U 1061/11</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->I. oddala apelację. </em> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->II. zasądza od <span class="anon-block">Z. S. (1)</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za II instancję.</em> </strong> </p> <p>Sygn. akt III AUa 453/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> decyzją z dnia 8 czerwca 2011 roku, wydaną na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. z 2009 roku, Nr 205, poz. 1585 ze zm.) stwierdził, że <span class="anon-block">Z. S. (1)</span> od dnia 31 grudnia 1998 roku do dnia 31 sierpnia 1999 roku oraz od dnia 30 grudnia 1999 roku do dnia 31 sierpnia 2002 roku podlega obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności.</p> <p> <span class="anon-block">Z. S. (1)</span> w odwołaniu od powyższej decyzji domagał się jej zmiany i stwierdzenia, że w okresach, w których wyrejestrowywał się z ubezpieczeń społecznych nie podlega obowiązkowo w/w ubezpieczeniom. Wskazał, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie informował go o jakichkolwiek nieprawidłowościach w opłacaniu składek.</p> <p>Sąd Okręgowy w Łomży Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu powyższego odwołania, wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 roku oddalił odwołanie. Sąd Okręgowy ustalił, że <span class="anon-block">Z. S. (1)</span> od dnia 6 kwietnia 1998 roku był wpisany do ewidencji działalności gospodarczej pod nazwą <span class="anon-block">Z. S. (2)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>. Jako przedmiot działalności wskazano w ewidencji wypożyczanie stołu bilardowego oraz gastronomię. Powyższy wpis został wykreślony z dniem 31 sierpnia 2002 roku. Odwołujący w okresach objętych aktualnie zaskarżoną decyzją organu rentowego z dnia 8 czerwca 2011 roku wielokrotnie zgłaszał się oraz wyrejestrowywał z ubezpieczeń społecznych oraz z ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. W okresie od dnia 1 września 1999 roku do dnia 29 grudnia 1999 roku z powyższego tytułu dokonał zgłoszenia tylko do ubezpieczenia zdrowotnego. Nadto w okresie od dnia 1 września 1999 roku do dnia 26 lutego 2001 roku <span class="anon-block">Z. S. (1)</span> został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy o pracę. Wykazane comiesięczne podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z powyższego tytułu były niższe od najniższego wynagrodzenia za pracę. Sąd Okręgowy wskazał, iż kwestię obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu) osób prowadzących pozarolniczą działalność regulują przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5;art. 12;art. 12 ust. 1;art. 13;art. 13 pkt. 4)">art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. z 2009 roku, Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Stwierdził, że przedsiębiorca jest zobowiązany zawiadamiać o zmianach w zakresie prowadzonej działalności nie tylko organ ewidencyjny, ale również Urząd Skarbowy i Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Nadto wskazał, że zgłoszenie wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych nie jest dla organu rentowego bezwzględnie wiążące i nie musi prowadzić do ustania obowiązku ubezpieczenia. Sąd I instancji wskazał również, że czym innym jest obowiązek ubezpieczenia, a czym innym obowiązek opłacania składek. Udokumentowana przerwa w faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej uzasadnia zwolnienie od opłacania składek, nie zaś wyłączenie z obowiązku ubezpieczenia. <span class="anon-block">Z. S. (1)</span> w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji miał zarejestrowaną działalność gospodarczą w zakresie wypożyczania stołu bilardowego oraz gastronomii. Fakt istnienia takiej rejestracji stwarza zaś domniemanie, że działalność faktycznie jest prowadzona. Sąd I instancji po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zeznań świadków <span class="anon-block">J. B.</span>, <span class="anon-block">R. Z.</span>, <span class="anon-block">T. D.</span>, <span class="anon-block">G. M.</span>, <span class="anon-block">H. P.</span>, <span class="anon-block">M. S.</span>, umów najmu oraz informacji z Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">Ł.</span> ustalił, że w spornych okresach odwołujący wynajmował sale, plac pod autokomis i budynek. W okolicznościach sprawy uznał, że powyższe umowy najmu były zawierane w ramach działalności gospodarczej. Sąd I instancji podkreślił, że <span class="anon-block">Z. S. (1)</span> nie potrafił wyjaśnić dlaczego w zeznaniach podatkowych za lata 2001 oraz 2002 wykazał przychód z działalności gospodarczej jak również dokonał odliczenia straty z działalności, natomiast w 2002 roku wykazał również dochód z umów najmu i dzierżawy. Stwierdził, że jako przedsiębiorca winien on orientować się w kwestiach dokonywanych rozliczeń. Nie może bronić się w szczególności zarzutem ewentualnego błędnego działania swojego księgowego. Skoro sam podpisał deklaracje podatkowe, to ponosi skutki ewentualnych błędów. Sąd Okręgowy podkreślił również, że rozliczanie osiąganych przychodów w ramach działalności gospodarczej pozwalało odwołującemu odliczać bardzo wysokie koszty uzyskania przychodu oraz straty z lat ubiegłych, co znacznie zmniejszało jego obowiązek podatkowy. Mając powyższe na względzie Sąd I instancji uznał, że <span class="anon-block">Z. S. (1)</span> nie wykazał, aby we wskazanych w zaskarżonej decyzji okresach nie prowadził działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu Okręgowego należy uznać, że działalność była prowadzona w całym spornym okresie, nie zaś jedynie w okresach, kiedy istniało zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych z tego tytułu. Okoliczność, że odwołujący zgłaszał się do ubezpieczeń społecznych jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą tylko w okresach faktycznego korzystania przez klientów z jego nieruchomości nie oznacza, że tylko w tych okresach działalność była prowadzona. Sąd I instancji uznał, że działalność gospodarcza była prowadzona przez odwołującego w sposób zorganizowany i ciągły. Nie była to aktywność jednostkowa i okazjonalna, lecz cechowała ją powtarzalność. Stwierdził więc, że faktyczne niewykonywanie działalności w czasie oczekiwania na kolejnego klienta nie oznacza zaprzestania prowadzenia działalności i podjęcia jej na nowo z chwilą zawarcia kolejnej umowy najmu. Reasumując, uznał, że odwołujący w spornych okresach podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Podkreślił przy tym, że zaskarżona decyzja organu rentowego dotyczyła podlegania ubezpieczeniom, nie dotyczyła natomiast obowiązku opłacania składek i ich wymiaru. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(1);art. 477(1) § 1)">art. 477^{<!-- -->1}§ 1 k.p.c.</a> orzekł jak w sentencji wyroku.</p> <p> <span class="anon-block">Z. S. (1)</span> zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez uznanie, że z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności podlega on obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w okresach od dnia 31 grudnia 1998 roku do dnia 31 sierpnia 1999 roku oraz od dnia 30 grudnia 1999 roku do dnia 31 sierpnia 2002 roku, bowiem, zdaniem Sądu I instancji, prowadził w tym okresie działalność gospodarczą w zakresie wynikającym z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 6 kwietnia 1998 roku, tj. działalność gastronomiczną i wynajem stołów bilardowych, pomimo wykazania w toku postępowania, że w tym okresie jedynie wynajmował lokale.</p> <p>Wskazując na powyższy zarzut odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i stwierdzenie, że w w/w okresach nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Łomży do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu rentowego na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</p> <p>Apelacja nie jest zasadna.</p> <p>Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, które Sąd II instancji w pełni podziela i przyjmuje za własne. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji dokonał wnikliwej i kompletnej analizy zebranego materiału dowodowego.</p> <p>Nie jest zasadny zarzut apelacyjny sprzeczności ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd Okręgowy ustalił bowiem, iż <span class="anon-block">Z. S. (1)</span> w spornych okresach miał zarejestrowaną działalność gospodarczą w zakresie wypożyczania stołu bilardowego oraz gastronomii. W powyższych okresach wielokrotnie zgłaszał się i wyrejestrowywał z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Sąd I instancji uznał, że w spornych okresach prowadził on działalność gospodarczą polegającą na wynajmowaniu pomieszczeń, placu pod autokomis i budynek.</p> <p>Na uwagę zasługuje okoliczność, że <span class="anon-block">Z. S. (1)</span> wskazał w apelacji, iż „Nie jest kwestionowane, że zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych za poszczególne dni związane jest z wynajmem sali”. W ocenie Sądu Apelacyjnego okoliczność, że skarżący zmienił przedmiot prowadzonej działalności bez dokonania stosownej zmiany wpisu w ewidencji działalności gospodarczej nie oznacza, że nie prowadził on działalności gospodarczej z tytułu najmu lokali. Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, iż umowy najmu były zawierane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu II instancji nie ma wątpliwości, iż odwołujący, zgłaszając się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, w okresach, w których zawierał przedmiotowe umowy, uznawał, że są one zawierane w ramach tejże działalności. Podkreślić należy również, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej odwołujący osiągał przychody. Była to zarobkowa działalność usługowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły w rozumieniu przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041731807" title="Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 (art. 2)">art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej</a>. Powyższe potwierdza również okoliczność, że <span class="anon-block">Z. S. (1)</span> upoważnił żonę do zawierania umów najmu podczas jego wyjazdu z kraju. Nadto odwołujący w zeznaniach podatkowych za lata 2001 oraz 2002 wykazał przychód z działalności gospodarczej, jak również dokonał odliczenia straty z działalności, co również przemawia za uznaniem, że przedmiotowe umowy najmu należy uznawać za zawierane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Co więcej w zeznaniu podatkowym za 2002 rok <span class="anon-block">Z. S. (1)</span> oprócz przychodów z działalności gospodarczej wykazał również te uzyskane z umów najmu i dzierżawy. Wysokość dochodów z przedmiotowych umów nie koresponduje z przedstawionymi dokumentami. Skarżący bronił się podnosząc, iż nie ma on obowiązku przechowywania dokumentów podatkowych za okres objęty przedawnieniem roszczeń z tego tytułu. Odnosząc się do powyższego stanowiska trzeba stwierdzić, iż w okresie, kiedy jest zarejestrowana działalność gospodarcza, istnieje domniemanie, że w powyższym czasie jest ona prowadzona. Ciężar obalenia tego domniemania obciąża przedsiębiorcę. Jeżeli więc ubezpieczony nie posiada dokumentacji podatkowej za sporny okres, jakkolwiek okoliczność ta jest obojętna z punktu widzenia obowiązków względem organów podatkowych, to w niniejszym postępowaniu skutkuje niemożnością obalenia domniemania, iż prowadził działalność, skoro w dokumentacji podatkowej wykazał dochody z tejże działalności.</p> <p>Nadto Sąd Okręgowy również prawidłowo zaznaczył, że zgłaszanie przerw w działalności w okresach oczekiwania na kolejne zamówienia nie oznacza zaprzestania prowadzenia tej działalności, a co za tym idzie ustania obowiązku ubezpieczenia społecznego z tego tytułu.</p> <p>Nadto podkreślić należy, iż zaskarżona decyzja dotyczy podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, nie zaś obowiązku opłacenia składek z tego tytułu i ich wymiaru. Z tego względu chybiony jest zarzut przedawnienia składek za część spornego okresu podniesiony w toku postępowania przed Sądem Okręgowym.</p> <p>W tym stanie rzeczy, Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.</p> <p>W pkt. II sentencji wyroku orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 11;§ 11 ust. 2;§ 12;§ 12 ust. 1;§ 12 ust. 1 pkt. 2)">§ 11 ust. 2 i § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (Dz. U. z 2002 roku, Nr 163 poz. 1349 ze zm.).</p> <p>A.K.</p> </div>