III AUa 760/12

<p> <strong> <!-- --> </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia <strong> <!-- -->7 listopada 2012 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="103"/> <col width="187"/> <col width="486"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Irena Mazurek</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td rowspan="2"> <p> <strong> <!-- -->SSA Janina Czyż</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSA Alicja Podczaska (spr.)</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>st.sekr.sądowy Małgorzata Leniar </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu <strong> <!-- -->7 listopada 2012 r. </strong> </p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawyz wniosku <strong> <!-- --> <span class="anon-block">F. G.</span> </strong> </p> <p>przeciwko<strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">R.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o emeryturę</strong> </p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez organ rentowy</p> <p>od wyroku <strong> <!-- -->Sądu Okręgowego w Przemyślu</strong> </p> <p>z dnia <strong> <!-- -->18 czerwca 2012 r. </strong>sygn. akt <strong> <!-- -->III U 1107/12</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 27 marca 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział</p> <p>w <span class="anon-block">R.</span> na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS ( t. jedn. Dz. U. 2009 nr 153 poz. 1227) oraz przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) odmówił <span class="anon-block">F. G.</span> prawa do emerytury, ponieważ nie udowodnił 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale</p> <p>i w pełnym wymiarze.</p> <p>Do stażu pracy w warunkach szczególnych nie zaliczono wnioskodawcy okresów: od 15.11.1982 r. do 18.05.1998 r., ani też od 2.05.1972 r. do 24.08.1974 r.</p> <p>W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca domagał się jej zmiany</p> <p>i przyznania dochodzonego świadczenia, wskazując, że w okresie od 15 listopada 1982 r. do 18 maja 1998 r. był zatrudniony w Kopalni Siarki <span class="anon-block">(...)</span>na stanowisku ślusarz, wymienionym w załączniku nr 1 poz. 29 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23.12.1994 r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk zaliczanych w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty. Wnioskodawca podkreślił również, że pobierał dodatek za pracę w warunkach szczególnych.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazując, że wnioskodawca nie przedstawił świadectwa pracy w warunkach szczególnych za okres zatrudnienia w Kopalni Siarki <span class="anon-block">(...)</span> od 15.11.1982 r. do 18.05.1998 r.,</p> <p>a ponadto faktu wykonywania takiej pracy nie potwierdza również dokumentacja osobowa. Organ rentowy uznał za niewystarczające świadectwo pracy w warunkach szczególnych z dnia 23.03.1994 r. za okres zatrudnienia w Zakładach Wyrobów Galanteryjnych <span class="anon-block">(...)</span>od 2.05.1972 r. do 24.08.1974 r.</p> <p>Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2012 r., sygn. akt III U 1107/12 Sąd Okręgowy</p> <p>w Przemyślu Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję</p> <p>i przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury od daty złożenia wniosku, tj. od 30 stycznia 2012 r.</p> <p>Sąd ustalił, że <span class="anon-block">F. G.</span> <span class="anon-block">ur. (...)</span>, był zatrudniony w Kopalni Siarki <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">B.</span>w pełnym wymiarze godzin na stanowisku ślusarza w okresie od 15.11.1982 r. do 18.05.1998 r. Wnioskodawca wykonywał prace ślusarskie związane z wydobyciem i wysyłką siarki, pracując na polu górniczym w oparach siarkowodoru, zapyleniu, dużym stężeniu tlenku i dwutlenku węgla. W ocenie Sądu praca wykonywana przez wnioskodawcę jest pracą w warunkach szczególnych, określoną jako wydobywanie, produkcja i obróbka siarki oraz produkcja nieorganicznych i organicznych związków siarki, w wykazie A, dziale IV, poz. 2, stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia RM z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz w wykazie A, dziale IV, poz. 2 pkt. 41 – załączniku do zarządzenia nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 7.07.1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu chemicznego i lekkiego. Sąd I instancji podkreślił, że w postępowaniu sądowym okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia dowodzone być mogą wszelkimi dowodami, a brak świadectwa pracy w warunkach szczególnych, przy istnieniu innych dowodów wskazujących na taki rodzaj zatrudnienia nie stoi na przeszkodzie uwzględnieniu takiego okresu do stażu pracy w warunkach szczególnych, dającego uprawnienie do emerytury w obniżonym wieku na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>W apelacji od powyższego wyroku organ rentowy zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to: art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w związku</p> <p>z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (§ 2;§ 4)">§ 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a>, przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie</p> <p>i wniósł o jego zmianę i oddalenie odwołania, lub też o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.</p> <p>W uzasadnieniu organ rentowy zakwestionował prawidłowość kwalifikacji pracy wnioskodawcy z poz. 2 pkt. 41 wykazu A, działu IV zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 7.07.1987 r., wskazując, że wnioskodawca nie pracował przy produkcji dwusiarczku węgla, a tylko praca z tym związkiem chemicznym na stanowisku ślusarza może zostać uznana za pracę w warunkach szczególnych na podstawie tej pozycji wykazu.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył, co następuje</strong>:</p> <p>Apelacja organu rentowego jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu, ponieważ wyrok Sądu Okręgowego w Przemyślu jest trafny i nie narusza prawa.</p> <p>Przedmiotem sporu w sprawie była ocena uprawnienia <span class="anon-block">F. G.</span> do emerytury w obniżonym wieku, a to w związku z zatrudnieniem w szczególnych warunkach, na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17.12.1998 r.</p> <p>o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. 2009 nr 153 poz. 1227),</p> <p>Bezspornym w sprawie było, iż <span class="anon-block">F. G.</span> ukończył 60 lat życia, oraz legitymuje się ponad 25 – letnim stażem ubezpieczenia. Spornym natomiast pozostawało, czy będąc zatrudnionym w Kopalni Siarki <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">B.</span>w okresie od 15 listopada 1982 r. do 18 maja 1998 r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze pracę wykazaną w załączniku do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), szczególnie że za powyższy okres wnioskodawca nie otrzymał świadectwa pracy w warunkach szczególnych.</p> <p>Przypomnieć w tym miejscu należy, że środkiem dowodowym, stwierdzającym okresy zatrudnienia w warunkach szczególnych jest w postępowaniu administracyjnym przed organem rentowym, a to zgodnie z § 21 ust. 4 rozporządzenia RM z dnia 7.02.1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. z 1983 r. nr 10 poz. 49) świadectwo pracy w szczególnych warunkach, wystawione przez zakład pracy, natomiast w toku postępowania odwoławczego przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych, toczącego się według przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a>, nie obowiązują ograniczenia w zakresie środków dowodowych, takie jak w postępowaniu przed organem emerytalno-rentowym. Powyższe oznacza, iż ubezpieczony może dowodzić fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy przy pomocy wszelkich możliwych środków dowodowych.</p> <p>Sąd Okręgowy przeprowadził dowody z akt osobowych, z zeznań świadków</p> <p>i akt ZUS, jak również przesłuchał wnioskodawcę i ustalił szczegółowo rodzaj czynności wykonywanych przez wnioskodawcę.</p> <p>Zauważyć należy, że dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy – rzeczywiście wykonywanych zadań pracowniczych (tak: wyrok SN z 24 marca 2009 r., I PK 194/08, OSNP 2010/23-24/281). Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( por. wyrok SN z 19 maja 2011 r., III UK 174/10, Lex nr 901652).</p> <p>Sąd Okręgowy w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego w sposób prawidłowy ustalił , że wnioskodawca w okresie od 15 listopada 1982 r. do 18 maja 1998 r. będąc zatrudnionym w Kopalni Siarki <span class="anon-block">(...)</span>na stanowisku pracy – ślusarz – pracował na polu eksploatacyjnym w zasięgu wydobycia siarki i pracował przy montażu rurociągów doprowadzających wodę technologiczną na pola górnicze , przy rurociągach odprężających , przy pompach siarki płynnej , pompowniach wody złożowej , urządzeniach kruszących siarkę zestaloną , przy głowiczeniu otworów eksploatacyjnych , przy pracach regulacyjnych na taśmociągach .</p> <p>Czynności te Sąd Okręgowy kwalifikuje jako prace na stanowisku pracy w warunkach szczególnych wymienionym w Wykazie A stanowiącym załącznik do Rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach…- Dział IV – w chemii pkt 2 „wydobywanie, produkcja i obróbka siarki oraz produkcja nieorganicznych związków siarki”.</p> <p>Tymczasem powołane wyżej Rozporządzenie RM z dnia 7 lutego 1983 r. , stanowiące poprzez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32)">art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> podstawę prawną ustalenia prawa do dochodzonego świadczenia emerytalnego w § 4 ust 3 stanowi , że : „do okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach o których mowa w ust 1 , zalicza się także okresy pracy górniczej w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin”…</p> <p>Na podstawie art. 50 c ust 1 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz zgodnie z § 1 Rozporządzenia MPiPS z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczonej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty ( Dz. U. Nr. 2 poz. 8) : „za pracę górniczą w kopalniach siarki oraz przedsiębiorstwach wykonujących roboty górnicze dla kopalń , określoną w art 5 ust 1 ustawy z dn. 1 lutego 1983 r.</p> <p>o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin , uważa się okresy zatrudnienia na stanowiskach wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia .</p> <p>Załącznik ten zawiera wykaz stanowisk pracy na których zatrudnienie na odkrywce w kopalniach siarki , w otworowych kopalniach siarki… uważa się za pracę górniczą za takie uznaje się m.in. wymienione w pkt 29 tegoż załącznika, stanowiska : rzemieślników oraz innych robotników zatrudnionych stale na odkrywce lub na polach górniczych w kopalni otworowej przy wykonywaniu bieżących robót montażowych , konserwacyjnych i remontowych : ślusarzy , spawaczy , elektryków , mechaników , monterów , wulkanizatorów , cieśli. W pkt 11 , tegoż załącznika wymieniono stanowisko : operatorów taśmociągów i urządzeń pomocniczych na odkrywce .</p> <p>Zgodnie ze świadectwami pracy wydanym przez Kopalnię Siarki w <span class="anon-block">B.</span> oraz jej następców prawnych wnioskodawca w okresie od 5 listopada 1982 r. do 15 maja 1998 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował na stanowisku : operatora taśmociągu i ślusarza . Zeznania wnioskodawcy i świadków jednoznacznie potwierdziły , że pracę tą <span class="anon-block">S. G.</span> wykonywał na polach górniczych Kopalni Siarki w <span class="anon-block">B.</span>, pracował więc w całym w/w spornym okresie na stanowiskach pracy górniczej , co zgodnie z treścią § 4 ust. 3 Rozporządzenia RM z 7 lutego 1983 r. należy zaliczyć do okresów zatrudnienia w warunkach szczególnych . Wnioskodawca na dzień 31.12.1998 r. udowodnił wykonywanie przez okres co najmniej 15 lat, pracy w warunkach szczególnych . Spełniony więc został sporny, w przedmiotowym postępowaniu , warunek dla ustalenia prawa do świadczenia emerytalnego w obniżonym wieku emerytalnym . Pozostałe ustawowe warunki zostały bezspornie przyjęte przez ZUS za wykazane.</p> <p>Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny uznał apelację ZUS za pozbawioną uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych , a zaskarżony wyrok Sądu I instancji pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia za odpowiadający prawu .</p> <p>Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k. p. c.</a> </p> </div>