III AUa 769/12

<p> <strong> <!-- --> </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia <strong> <!-- -->7 listopada 2012 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="103"/> <col width="187"/> <col width="486"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Irena Mazurek</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td rowspan="2"> <p> <strong> <!-- -->SSA Janina Czyż</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSA Alicja Podczaska (spr.)</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>st.sekr.sądowy Małgorzata Leniar </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu <strong> <!-- -->7 listopada 2012 r. </strong> </p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawyz wniosku <strong> <!-- --> Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w <span class="anon-block">L.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z udziałem zainteresowanego <span class="anon-block">S. W.</span> </strong> </p> <p>przeciwko<strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">R.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o ustalenie podstawy wymiaru składek</strong> </p> <p>na skutek apelacji wniesionej wnioskodawcę</p> <p>od wyroku <strong> <!-- -->Sądu Okręgowego w Przemyślu</strong> </p> <p>z dnia <strong> <!-- -->11 czerwca 2012 r. </strong>sygn. akt <strong> <!-- -->III U 333/12</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 11 stycznia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne <span class="anon-block">S. W.</span>, jako pracownika u płatnika składek SP ZOZ <span class="anon-block">L.</span> wynosi za maj 2009 r. na ubezpieczenia: emerytalne i rentowe, chorobowe i wypadkowe – po 3.560,80 zł oraz na ubezpieczenie zdrowotne – 3.072,62 zł.</p> <p>W odwołaniu od powyższej decyzji płatnik składek domagał się jej zmiany i stwierdzenia, że wartość zakwestionowanych przez organ rentowy świadczeń z funduszu socjalnego nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne osoby zainteresowanej.</p> <p>Odwołujący zarzucił naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981611106" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - Dz. U. z 1998 r. Nr 161, poz. 1106 (§ 1)">§ 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 1;art. 4;art. 4 ust. 9;art. 20;art. 20 ust. 1)">art. 18 ust. 1, art. 4 ust. 9, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 1)">art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a>, poprzez stwierdzenie, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne osoby zainteresowanej podlegającej ubezpieczeniom, jako pracownik u płatnika składek SPZOZ w <span class="anon-block">L.</span> za maj 2009 r. wynosi kwoty wskazane w decyzji.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazując, że wypłata wszystkim pracownikom bonów towarowych o takiej samej wartości, według kryterium stanu zatrudnienia na dzień 31 grudnia 2008 r., jest przychodem pracownika, który stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne.</p> <p>Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2012 r., sygn. akt III U 333/12 Sąd Okręgowy w Przemyślu, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie.</p> <p>Sąd ustalił, że w maju 2009 r. wszyscy pracownicy zatrudnieni w SP ZOZ w <span class="anon-block">L.</span>, w tym zainteresowany, otrzymali od pracodawcy bony towarowe z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych o wartości 324 zł. Od wartości bonów nie naliczono składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Wysokość wypłaconych bonów nie była uzależniona od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej.</p> <p>Przechodząc do oceny prawnej Sąd Okręgowy przywołał regułę zależności przyznawania świadczeń z Funduszu od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej, wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a> i powtórzoną w Regulaminie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych dla pracowników SP ZOZ w <span class="anon-block">L.</span>. Sporne świadczenia wypłacone bez respektowania powyższej zasady, nie mogą być traktowane jako świadczenia socjalne i nie mogą korzystać z uprawnień przyznanych tym świadczeniom przez system ubezpieczeń społecznych. Zdaniem Sądu I instancji wypłatę bonów ocenić należy jako świadczenie dodatkowe pracodawcy i uznać je za przychód w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910800350" title="Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz. U. z 1991 r. Nr 80, poz. 350 (art. 12;art. 12 ust. 1)">art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych</a>.</p> <p>W apelacji od powyższego wyroku płatnik składek zarzucił naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981611106" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - Dz. U. z 1998 r. Nr 161, poz. 1106 (§ 1)">§ 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 1;art. 4;art. 4 ust. 9;art. 20;art. 20 ust. 1)">art. 18 ust. 1, art. 4 ust. 9, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 1)">art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a>, poprzez ustalenie, że wypłatę bonów towarowych uznać należy za przychód w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910800350" title="Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz. U. z 1991 r. Nr 80, poz. 350 (art. 12;art. 12 ust. 1)">art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych</a> oraz, że powyższy dochód stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe osoby zainteresowanej. Apelujący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i poprzedzającej go decyzji ZUS, poprzez stwierdzenie, że wartość zakwestionowanych świadczeń nie wchodzi do podstawy wymiaru składek.</p> <p>W uzasadnieniu SP ZOZ w <span class="anon-block">L.</span> podnosił, że świadczenia socjalne na rzecz pracowników realizowane były według sporządzonego na podstawie Zakładowego Regulaminu Świadczeń Socjalnych planu wydatków na rok 2009 i w skali całego roku wartość indywidualnie przyznanych świadczeń na rzecz każdego pracownika była zróżnicowana w zależności od sytuacji materialnej i rodzinnej.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja płatnika składek jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Przemyślu jest trafny i nie narusza prawa.</p> <p>Przedmiotem sporu w sprawie jest włączenie do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne <span class="anon-block">S. W.</span> za miesiąc maj 2009 r., kwoty 324 zł, której równowartość otrzymał zainteresowany w postaci bonu towarowego z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.</p> <p>Sąd Apelacyjny podziela w całości ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji, jak i przyjętą ocenę prawną.</p> <p>Podstawowa zasada dysponowania środkami funduszu została określona w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 (art. 8;art. 8 ust. 2)">art. 8 ust. 2 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a> (Dz. U. 2012, 592), nie ma od niej wyjątków i nawet zakładowy regulamin funduszu nie może jej zmienić. Przepis ten wyraźnie określa związek pomiędzy wartością przyznawanego świadczenia a łącznie rozpatrywaną sytuacją życiową, rodzinną i materialną osoby uprawnionej. To powiązanie winno skutkować kształtowaniem przyznawanych świadczeń wedle reguły im gorsza sytuacja osoby uprawnionej, tym wyższe świadczenie. Zatem na dysponentach środków z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych spoczywa obowiązek zindywidualizowania według kryterium socjalnego każdego wypłacanego świadczenia. Nie jest natomiast wystarczające dla spełnienia tego ustawowego warunku zróżnicowanie wysokości świadczeń socjalnych otrzymanych przez pracownika w skali roku.</p> <p>W tym miejscu przywołać należy pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z dnia 20 sierpnia 2001 r., I PKN 579/00, iż pracodawca administrujący środkami zakładowego funduszu świadczeń socjalnych nie może ich wydatkować niezgodnie z regulaminem zakładowej działalności socjalnej, którego postanowienia nie mogą być sprzeczne z zasadą przyznawania świadczeń według kryterium socjalnego, to jest uzależniającego przyznawanie ulgowych usług i świadczeń wyłącznie od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu (OSNP 2003/14/331). Przyznawanie wszystkim osobom uprawnionym do korzystania z funduszu, świadczeń socjalnych w takiej samej wysokości jest niezgodne z przeznaczeniem tych celowych środków.</p> <p>Skoro więc wypłata bonów towarowych w tym wypadku nie miała charakteru socjalnego, gdyż nie wiązała otrzymania bonów z kryterium socjalnym, to bony należało uznać za przychód w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910800350" title="Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz. U. z 1991 r. Nr 80, poz. 350 (art. 12;art. 12 ust. 1)">art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych</a>, który to przychód stanowi podstawę wymiaru składek zgodnie z art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 1)">art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981611106" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - Dz. U. z 1998 r. Nr 161, poz. 1106 (§ 1)">§ 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r.</a> w sprawie zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 1)">art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a>. Nie zachodzi zatem wyłączenie przewidziane w § 2 ust. 1 pkt. 19 w/w rozporządzenia (por. wyrok SN z dnia 10 września 2009 r., I UK 121/09, Lex 537030).</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny uznał apelację płatnika składek za pozbawioną uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych i z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> orzekł o jej oddaleniu.</p> </div>