VI ACa 431/12

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VIA Ca 431/12 </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- -->Dnia 15 listopada 2012 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny w składzie: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący – Sędzia SA– Agata Zając (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Sędzia SA– Marek Podogrodzki </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Sędzia SA– Małgorzata Kuracka </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Protokolant– sekr. sąd. Agnieszka Janik </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2012 r. w Warszawie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na rozprawie </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z powództwa <span class="anon-block">M. S.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> przeciwko Wójtowi Gminy <span class="anon-block">D.</span> i Skarbowi Państwa - <span class="anon-block">(...)</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o przywrócenie prawa własności</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji powoda </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 24 października 2011 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sygn. akt III C 148/10</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację.</strong> </p> <p>Sygn. akt VI ACa 431/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Pozwem z dnia 4 grudnia 2006 r. <span class="anon-block">M. S.</span> wniósł o przywrócenie prawa własności do <span class="anon-block">działek nr (...)</span> znajdujących się w zasobach Starostwa Powiatowego w <span class="anon-block">W.</span> a przekwalifikowanych na <span class="anon-block">działki nr (...)</span>.</p> <p>Pozwani Wójt Gminy <span class="anon-block">D.</span> i Skarb Państwa – <span class="anon-block">(...)</span> wnieśli o oddalenie powództwa.</p> <p>Wyrokiem z dnia 24 października 2011 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie oddalił powództwo w stosunku do Skarbu Państwa – <span class="anon-block">(...)</span> i odrzucił pozew w stosunku do Wójta Gminy <span class="anon-block">D.</span> oraz nie obciążył powoda kosztami postępowania.</p> <p>Sąd Okręgowy dokonał następujących ustaleń faktycznych:</p> <p>Rodzice powoda <span class="anon-block">F.</span> i <span class="anon-block">G. S.</span> na mocy decyzji uwłaszczeniowej z 1973 r. stali się właścicielami gospodarstwa rolnego o pow. 7,24 ha położonego we wsi <span class="anon-block">M.</span> powiat <span class="anon-block">W.</span>, składającego się z <span class="anon-block">działek nr (...)</span>.</p> <p>W wyniku postępowania scaleniowego część gospodarstwa rolnego uzyskała nową powierzchnię, a działkom nadano nowe numery – <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span> dla działek położonych we wsi <span class="anon-block">M.</span> oraz <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> dla działek w <span class="anon-block">K.</span>, o łącznej powierzchni 6,55 ha. Zmiany te zostały zatwierdzone decyzją Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span>. Z uwagi na położenie nieruchomości oraz wiek właścicieli gospodarstwa tereny te nie były uprawiane rolniczo – sam powód wyjaśnił, że po przeprowadzeniu scalenia jego rodzice przestali się orientować gdzie znajduje się ich ziemia i dlatego jej nie uprawiali. Decyzją Naczelnika Gminy <span class="anon-block">D.</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 2 sierpnia 1976 r. ta część gospodarstwa rolnego małżonków <span class="anon-block">S.</span> została przejęta na rzecz Skarbu Państwa jako gospodarstwo rolne opuszczone przez właściciela i przekazana do Państwowego Funduszu Ziemi, obecnie działki te są w posiadaniu osób prywatnych. We wrześniu 2009 r. powód zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nr <span class="anon-block">(...)</span>, wniosek został przekazany do rozpoznania Wojewodzie <span class="anon-block"> (...)</span>, który decyzją nr <span class="anon-block">(...)</span> z 26 listopada 2010 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji. Pozostały grunt, którego właścicielami byli rodzice powoda, tj. <span class="anon-block">działka nr (...)</span> znajdują się nadal w zasobach Skarbu Państwa <span class="anon-block">(...)</span> w zarządzie Nadleśnictwa <span class="anon-block">D.</span>. Małżonkowie <span class="anon-block">S.</span> posiadali także gospodarstwo rolne o pow. 9,05 ha położone we wsi <span class="anon-block">M.</span> gm. <span class="anon-block">D.</span>, które w 1981 r. przekazali następcy w zamian z emeryturę.</p> <p>Sąd Okręgowy uznał, że wobec obowiązywania decyzji administracyjnych, których ważności sąd nie może kwestionować, a które nie zostały uchylone lub zmienione, gospodarstwo zostało przejęte przez Skarb Państwa, a powodowi nie przysługuje roszczenie objęte pozwem.</p> <p>Sąd Okręgowy odrzucił pozew w stosunku do Wójta Gminy <span class="anon-block">D.</span> jako nie mającego zdolności procesowej.</p> <p>Apelację od wyroku Sądu Okręgowego wniósł powód, zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego zmianę lub uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie do ponownego rozpoznania.</p> <p>Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału oraz uchybienia procesowe mające wpływ na wynik sprawy i błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia przez przyjęcie, że tereny, o których mowa w pozwie zostały porzucone przez właścicieli nie były uprawiane rolniczo.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, które Sąd Apelacyjny w pełni przyjmuje za własne i które znajdują oparcie w zgromadzonych dowodach w postaci załączonych do akt dokumentów.</p> <p>Za bezzasadne należy uznać podniesione w apelacji zarzuty dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych czy braku ustaleń mających wpływ na wynik sprawy.</p> <p>Sąd Okręgowy dokonując ustaleń faktycznych opierał się o treść decyzji administracyjnych dotyczących objętych pozwem nieruchomości przytaczając jakie okoliczności zostały wskazane w uzasadnieniu tych decyzji. Ustalenia Sądu Okręgowego nie dotyczyły zaś prawidłowości ustaleń przyjętych przez organy administracji i takich ustaleń Sąd Okręgowy poczynić nie mógł z uwagi na fakt związania treścią ostatecznych decyzji administracyjnych, wydanych przez organ uprawniony, co do których nie zapadły decyzje stwierdzające ich nieważność czy niezgodność z prawem.</p> <p>Przede wszystkim sformułowane przez powoda roszczenie określone jako żądanie „przywrócenia prawa własności” do wskazanych w pozwie nieruchomości nie znajduje żadnego oparcia w przepisach prawa materialnego.</p> <p>O ile powód uważa, że jest nadal właścicielem nieruchomości, mógłby żądać ustalenia w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> po wykazaniu interesu prawnego lub żądać wydania nieruchomości – z takim żądaniem powód wystąpił w sprawie III C 774/07, zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 21 lutego 2008 r. oddalającym powództwo z uwagi na brak legitymacji czynnej, powód nie wykazał bowiem, że przysługuje mu prawo własności do nieruchomości.</p> <p>Roszczenie powoda nie jest sformułowane jako żądanie złożenia oświadczenia woli przenoszącego na niego własność nieruchomości, powód nie podniósł też żadnych okoliczności wskazujących, że takie roszczenie mu przysługuje.</p> <p>Z treści pozwu, jak też uzasadnienia apelacji wynika, że powód kwestionuje prawidłowość decyzji administracyjnej z 2 sierpnia 1976 r. mocą której nieruchomości będące własnością rodziców powoda zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa i zmierza do uzyskania wyroku anulującego skutki tej decyzji, a w konsekwencji powodującego „odzyskanie” własności nieruchomości.</p> <p>Takiego skutku powód nie może jednak osiągnąć wszczynając postępowanie sądowe, z uwagi na fakt, że uchylenie decyzji administracyjnej lub stwierdzenie jej nieważności może nastąpić jedynie w trybie postępowania administracyjnego.</p> <p>Zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 154;art. 155)">art. 154 i 155 k.p.a.</a> decyzja ostateczna może być uchylona zmieniona jedynie przez organ, który ją wydał i tylko w wypadku spełnienia przesłanek określonych powyższymi przepisami.</p> <p>Także procedura stwierdzenia nieważności decyzji czy też jej niezgodności z prawem jest odrębnym, samodzielnym postępowaniem administracyjnym, mającym odrębną podstawę prawną.</p> <p>Dopóki decyzja administracyjna nie zostanie uchylona albo nie dojdzie do stwierdzenia jej nieważności, sąd powszechny związany jest treścią decyzji ostatecznej i nie może dokonywać ustaleń podważających jej zasadność, nawet rozstrzygając o żądaniu mającym charakter żądania cywilnoprawnego.</p> <p>Roszczenie powoda nie może być wywodzone z żadnych przepisów prawa materialnego, a „odzyskanie” własności nieruchomości przez powoda nie jest możliwe bez podważenia, w odrębnym postępowaniu, ostatecznej decyzji administracyjnej.</p> <p>Mając powyższe na względzie i uznając podniesione w apelacji zarzuty za bezzasadne, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.</p> </div>