V ACa 610/12

<p>Sygn. akt: V ACa 610/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 21 listopada 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Gdańsku V Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="214"/> <col width="492"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Włodzimierz Gawrylczyk (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Roman Kowalkowski</p> <p>SA Artur Lesiak</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekr. sąd. Magdalena Tobiasz - Ignatowicz</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 r. w Gdańsku</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">T. P.</span> i <span class="anon-block">A. P.</span> </p> <p>przeciwko Gminie <span class="anon-block">J.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powodów</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 13 lutego 2012 r.</p> <p>sygn. akt I C 535/09</p> <p>I.  oddala apelację;</p> <p>II.  zasądza od powodów solidarnie na rzecz pozwanej kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą instancję.</p> <p>Na oryginale właściwe podpisy.</p> <p>V ACa 610/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wyrokiem z 13 lutego 2012 r. oddalił powództwo <span class="anon-block">T. P.</span>i <span class="anon-block">A. P.</span> przeciwko Gminie <span class="anon-block">J.</span> o zapłatę kwoty 1 mln<br/>zł z odsetkami oraz zasądził od powodów solidarnie na rzecz pozwanej kwotę 7.200 zł tytu-<br/>łem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Zasadnicze motywy wyroku są następujące:</p> <p>Powodowie domagali się zasądzenia od pozwanej kwoty 1 min zł z ustawowymi od-<br/>setkami od dnia wniesienia pozwu, uzasadniając roszczenie nieprawidłowym naliczeniem<br/>podatku od nieruchomości i podatku rolnego za okres od 1993 r. do 2009 r. Twierdzili, że w<br/>1992 r. wskutek pomoru trzody chlewnej utracili środki utrzymania, co uniemożliwiło im<br/>zapłacenie podwyższonych podatków, o czym poinformowali pozwaną, która mimo tego na-<br/>liczyła w 1999 r. podatek za okres od 1993 r., obciążyła ich nieruchomości hipotekami, skie-<br/>rowała wierzytelność do egzekucji, wskutek czego nie byli w stanie uzyskać kredytu hipo-<br/>tecznego na podjęcie jakiejkolwiek działalności gospodarczej, nie mogli uzyskać dopłat do<br/>oleju napędowego, materiału siewnego i podstawowego stada macior, dlatego utracili docho-<br/>dy w wysokości co najmniej 88.000 zł rocznie, majątek uległ dewastacji, nie mieli uprawnień<br/>do wystąpienia o przyznanie renty strukturalnej z KRUS. Prowadzący egzekucję Urząd Skar-<br/>bowy w <span class="anon-block">Ż.</span> dwukrotnie pobrał z ich rachunku bankowego kwotę 10.000 zł. Powodowie<br/>twierdzili też, że nie zostały im doręczone decyzje o wymiarze podatku za lata 1995-2000<br/>oraz że decyzje o wymiarze zaległego podatku były wielokrotnie uchylane przez organ wyż-<br/>szej instancji wskutek licznych nieprawidłowości.</p> <p>Pozwana wnosiła o odrzucenie pozwu względnie o oddalenie powództwa. Podniosła<br/>zarzut niedopuszczalności drogi sądowej wobec nieuzyskania stwierdzenia niezgodności z<br/>prawem decyzji o wymiarze podatku od nieruchomości, twierdziła też, że była uprawniona do<br/>wymierzenia podatku powodom.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił, że powodowie nabyli w 1992 r. zakład mięsny w Janowie<br/>Wielkopolskim i rozpoczęli w nim działalność gospodarczą. W tym roku wystąpił u nich po-<br/>mór trzody chlewnej, co doprowadziło do znacznego pogorszenia sytuacji finansowej, skut-<br/>kiem czego nie płacili podatków od 1993 r. i zaprzestali prowadzenia działalności gospodar-<br/>czej. Decyzją z 22 lipca 1999 r. Burmistrz pozwanej Gminy określił wysokość zaległości<br/>łącznego zobowiązania pieniężnego powodów w postaci podatku od nieruchomości i podatku<br/>rolnego od gospodarstwa w <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">J.</span> za lata 1993-1999 w łącznej<br/>kwocie 39.567,10 zł. Wobec braku zapłaty podatku na wniosek pozwanej ich nieruchomość<br/>zapisana w księdze wieczystej Kw nr <span class="anon-block">(...)</span> została obciążona hipoteką ustawową. Decyzją z 4<br/>stycznia 2000 r. Burmistrz na wniosek powodów wykreślił ich z ewidencji działalności go-<br/>spodarczej z dniem 31 grudnia 1999 r. Decyzją z 24 września 2002 r. określił wysokość zo-<br/>bowiązania podatkowego powodów (podatku od nieruchomości i podatku rolnego) za lata<br/>1999-2002 w kwocie 29.946,40 zł i wobec braku zapłaty podatku pozwana uzyskała zabez-<br/>pieczenie hipoteczne na nieruchomości powodów położonej w <span class="anon-block">J.</span> zapi-</p> <p>sanej w księdze wieczystej Kw nr <span class="anon-block">(...)</span>. Kolejną decyzją z 30 sierpnia 2004 r. Burmistrz<br/>określił zobowiązanie podatkowe powodów za lata 2002-2004 w wysokości 22.113,60 zł i<br/>także uzyskał zabezpieczenie hipoteczne na nieruchomości położonej w <span class="anon-block">Ż.</span> zapisanej<br/>w księdze wieczystej Kw nr <span class="anon-block">(...)</span>. Pozwana w latach 1999-2007 skierowała tytuły egzekucyj-<br/>ne do Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">Ż.</span> celem egzekucji zaległości podatkowych, organ egzeku-<br/>cyjny zajął wierzytelności pieniężne dłużników. W dniu 22 sierpnia 2004 r. powodowie wnie-<br/>śli o umorzenie odsetek od zaległości podatkowej oraz części podatku (należności głównej),<br/>wskazując że zakupione nieruchomości obciążone były hipotekami w wysokości 1.340.000 zł,<br/>które były wykreślone w 2000 r. i w 2002 r., które uniemożliwiały im wcześniej zaciągnięcie<br/>kredytu hipotecznego. Aby móc egzystować, powodowie wyprzedali wówczas większość<br/>swego majątku ruchomego.</p> <p>W dniu 18 maja 2007 r. powodowie złożyli wniosek o umorzenie zaległości podatku<br/>od nieruchomości. Decyzje odmowne Burmistrza były uchylane na skutek odwołań powodów<br/>przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w <span class="anon-block">B.</span> lub Wojewódzki Sąd Administra-<br/>cyjny w <span class="anon-block">B.</span>. Ostatecznie wyrokiem z 21 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Ad-<br/>ministracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzy-<br/>mującą decyzję Burmistrza w mocy odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od budyn-<br/>ków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bo z materiału dowo-<br/>dowego wynika, że zobowiązania podatkowe w ogóle nie powstały, gdyż brak jest dowodów<br/>doręczenia powodom decyzji o wymiarze podatków. Kierując się wytycznymi tego wyroku<br/>Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 8 marca 2011 r. uchyliło w całości decyzję<br/>Burmistrza i umorzyło postępowanie w części dotyczącej lat 1995-2000 i 2002-2003, uznając<br/>że wobec braku jednoznacznych dowodów doręczenia powodom decyzji podatkowych za te<br/>lata nie sposób stwierdzić, że zobowiązania podatkowe powstały. Skutkiem tego było wyda-<br/>nie przez Burmistrza dziesięciu decyzji stwierdzających wygaśnięcie decyzji podatkowych za<br/>te lata i umorzenie postępowania egzekucyjnego.</p> <p>Powodowie nadal mają trudności z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, utracili do-<br/>płaty do oleju. W latach 2004-2005 powód korzystał z dopłat do posiadanych nieruchomości,<br/>a w latach 2006-2009 otrzymywał je syn powodów. Łącznie dopłaty wyniosły 118.415,97 zł.<br/>Z uwagi na nieopłacenie składek wniosek powodów o przyznanie renty strukturalnej z KRUS<br/>został odrzucony. Powodowie nadal nie płacą zaległości podatkowych, nie regulują też bieżą-<br/>cych podatków.</p> <p>Ten stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów oraz przesłu-<br/>chania powoda i burmistrza pozwanej. Za wiarygodne uznał dowody z dokumentów, zeznania<br/>powoda z wyłączeniem przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanej, za wiary-<br/>godne uznał też zeznania burmistrza <span class="anon-block">M. S. (1)</span>.</p> <p>Sąd oddalił wniosek powodów o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego<br/>z dziedziny rolnictwa, księgowości i rachunkowości na okoliczność poniesionej szkody, gdyż<br/>sporne istotne okoliczności zostały dostatecznie wyjaśnione.</p> <p>Sąd Okręgowy stwierdził, że powodowie nie kwestionowali nałożonych na nich obo-<br/>wiązków podatkowych, bo nie skarżyli decyzji podatkowych, jedynie wnosili o umorzenie<br/>zaległości podatkowych ze względu na trudną sytuację majątkową, dopiero w toku długotrwa-</p> <p>łego postępowania w sprawie umorzenia zobowiązań podatkowych zorientowali się, że obo-<br/>wiązek podatkowy za lata 1995-2000 i 2002-2003 nie powstał wobec braku dowodów dorę-<br/>czenia im decyzji o wymiarze podatków, wówczas powodowie zaczęli kwestionować istnie-<br/>nie obowiązku podatkowego. Decyzje o wymiarze podatków za lata 2001 i 2004-2007 były<br/>im doręczane, więc ten obowiązek podatkowy istniał. Powodowie nie upatrywali szkody w<br/>decyzjach o wymierzeniu podatków, tylko w decyzji odmawiającej umorzenia zaległości po-<br/>datkowych. Nie uregulowali zobowiązań podatkowych, co doprowadziło do ustanowienia<br/>hipotek na ich nieruchomościach, a w postępowaniu egzekucyjnym zajęte zostały ich prawa<br/>majątkowe. To te działania były przyczyną utraty korzyści przez powodów.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego nie ma w tej sprawie zastosowania art. 260 § 1 ustawy z<br/>dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia<br/>2007 r., bo powodowie nie ponieśli szkody na skutek decyzji, która została uchylona lub<br/>stwierdzono jej nieważność. W drodze właściwego postępowania administracyjnego tego<br/>rodzaju decyzje nie zapadły. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417(1);art. 417(1) § 2)">Art. 417^{<!-- -->( 1)} § 2 k.c.</a> wszedł w życie dopiero z dniem 1 września<br/>2004 r., czyli po wydaniu decyzji, na podstawie których doszło do ustanowienia hipotek<br/>przymusowych i zajęcia praw majątkowych, natomiast <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> przed 1 września 2004 r.<br/>regulował odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy państwowych,<br/>wobec tego podstawy odpowiedzialności pozwanej należy upatrywać w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 420(1);art. 420(1) § 1 k)">art. 420^{<!-- -->( 1)} § 1<br/>k</a>.c., który utracił moc z dniem 1 września 2004 r. Przesłankami odpowiedzialności jednostki<br/>samorządu terytorialnego (j.s.t.) na podstawie tego przepisu są wyrządzenie szkody przez<br/>funkcjonariusza j.s.t. przy wykonywaniu powierzonej mu czynności, bezprawność zachowa-<br/>nia się funkcjonariusza przy wykonywaniu władczej czynności i związek przyczynowy mię-<br/>dzy nimi. Przesłanki te nie wystąpiły w tej sprawie. Na podstawie ustawy z dnia 12 stycznia<br/>1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych pozwana była uprawniona do wymierzenia powo-<br/>dom podatku od nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą i podatku rolnego, a<br/>zatem decyzje podatkowe były wydane zgodnie z prawem. Nie zmienia tej oceny fakt, że na-<br/>byte przez powodów nieruchomości wchodzące w skład zakładu mięsnego były obciążone<br/>hipotekami na łączną kwotę 1.340.000 zł i fakt pomoru trzody chlewnej powodów. Obciążał<br/>ich podatek od nieruchomości i podatek rolny niezależnie od tych okoliczności. Umorzenie<br/>zobowiązania podatkowego miało charakter uznaniowy. Burmistrz nie znalazł podstaw do<br/>umorzenia zobowiązania podatkowego. Skoro powodowie nie płacili podatków od 1993 r., to<br/>hipoteczne zabezpieczenie ich zapłaty na nieruchomościach powodów było zasadne. Szkoda<br/>powodów nie wynikała z działań Burmistrza pozwanej. Sami powodowie w piśmie z 22<br/>sierpnia 2004 r. oświadczyli, że wszelkie ich trudności finansowe są wynikiem nietrafionego<br/>zakupu zakładu mięsnego i pomoru trzody chlewnej w 1992 r. Dlatego Sąd oddalił powódz-<br/>two na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 420(1);art. 420(1) § 1)">art. 420^{<!-- -->( 1)} § 1 k.c.</a> oraz zasądził od powodów koszty procesu na podstawie<br/>art. 98 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1)">§ 1 k.p.c.</a> </p> <p>Powodowie złożyli apelację. Zaskarżyli wyrok w całości. Wnieśli o zmianę wyroku<br/>przez zasądzenie kwoty 1 min zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu i kosz-<br/>tami procesu, ewentualnie o uchylenie wyrku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do<br/>ponownego rozpoznania. Zarzucili:</p> <p>1/ naruszenie art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cy-<br/>wilny oraz niektórych innych ustaw w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 420(1);art. 420(1) § 1)">art. 420^{<!-- -->1} § 1 k.c.</a> i w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417(1);art. 417(1) § 2)">art. 417^{<!-- -->1} § 2 k.c.</a>;</p> <p>2/ naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244;art. 244 § 1)">art. 244 § 1 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 365;art. 365 § 1)">art. 365 § 1 k.p.c.</a> przez<br/>dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych „z dowodami zebranymi w sprawie w postaci<br/>wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i dokumentów urzędowych”;</p> <p>3/ naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217;art. 217 § 2)">art. 217 § 2 k.p.c.</a> przez bezpodstawne oddalenie wniosku o przeprowa-<br/>dzenie dowodu z opinii biegłych;</p> <p>4/ naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 k.p.c.</a> przez brak uzasadnienia odnoszącego się do związku<br/>przyczynowego między działaniami Burmistrza a powstałą szkodą;</p> <p>5/ nierozpoznanie istoty sprawy.</p> <p>Powodowie wskazali, że w myśl art. 5 powyższej ustawy z 2004 r. o zmianie Kodeksu<br/>cywilnego oraz niektórych innych ustaw jeżeli decyzje ostateczne wydane zostały przed<br/>dniem 1 września 2004 r., a decyzja nadzorcza wydana była po tej dacie, to do takiego zda-<br/>rzenia złożonego należy stosować przepisy obowiązujące po tym dniu. Wojewódzki Sąd Ad-<br/>ministracyjny w <span class="anon-block">B.</span> w wyroku z 21 października 2010 r. stwierdził, że decyzje Bur-<br/>mistrza ustalające zaległość podatkową rażąco naruszały prawo, zobowiązania podatkowe z<br/>tytułu podatku od nieruchomości nigdy nie powstały, bo nie zostały im doręczone decyzje o<br/>wymiarze podatków. Skarżący twierdzili w apelacji, że skoro zobowiązania podatkowe nie<br/>powstały, to nie mogli oni skarżyć decyzji o wymierzeniu podatku. Wyrok ten wiąże Sąd<br/>Okręgowy w tej sprawie i Sąd ten nie mógł dokonywać własnych odmiennych ustaleń „w<br/>zakresie zagadnienia prejudycjalnego”. Wobec tego sprzeczne z tym wyrokiem i decyzją Sa-<br/>morządowego Kolegium Odwoławczego z 8 marca 2011 r. jest ustalenie Sądu, że nie było<br/>wadliwości decyzji Burmistrza i że jego decyzje o ustaleniu zaległości podatkowych były<br/>wydane zgodnie z prawem. Ich zdaniem to nie pomór trzody chlewnej wywołał brak zdolno-<br/>ści kredytowej w 2000 r. i w następnych latach, ale decyzje podatkowe Burmistrza. W tej<br/>sytuacji bezpodstawne było oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.</p> <p>Pozwana wniosła o oddalenie apelacji i o zasądzenie kosztów postępowania odwoław-<br/>czego. Podkreśliła, że powodowie nie mogli zaciągnąć kredytu, bo ich nieruchomości były<br/>obciążone hipotekami na rzecz banku prowadzącego egzekucję, pierwsza hipoteka w wysoko-<br/>ści 800.000 zł została wykreślona w 2000 r., a druga w wysokości 540.000 zł w 2002 r., pra-<br/>widłowo ustalone zostały zobowiązania podatkowe za 2001 r. i za lata 2004-2009, więc za-<br/>bezpieczenia hipoteczne na nieruchomościach powodów są nadal aktualne.</p> <p>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</p> <p>Apelacja jest bezpodstawna. Podniesione w niej zarzuty są nietrafne. Sąd Okręgowy<br/>prawidłowo ustalił istotny dla rozstrzygnięcia sprawy stan faktyczny i słusznie uznał, że po-<br/>wództwo nie ma usprawiedliwionych podstaw.</p> <p>Trafnie Sąd Okręgowy zauważył, że powodowie wywiedli roszczenie po stwierdzeniu<br/>przez NSA, że pozwana nie jest w stanie wykazać, iż doręczyła powodom decyzje o wymia-<br/>rze podatków za lata 1995-2000 i 2002-2003. Cała konstrukcja prawna roszczenia oparta jest</p> <p>wynikającym z tego faktu twierdzeniu, że pozwana nie miała podstaw do obciążenia ich nie-<br/>ruchomości hipotekami oraz do wszczęcia egzekucji zaległości podatkowych, a dokonane<br/>obciążenia hipoteczne uniemożliwiły im zaciągnięcie kredytu na „podjęcie jakiejkolwiek<br/>działalności czy to rolniczej czy jakiejkolwiek innej” (uzasadnienie pozwu - k. 4) oraz że<br/>wobec ustalenia zobowiązań podatkowych (i braku dowodów doręczenia decyzji o wymiarze<br/>podatków) zostali pozbawieni możliwości uzyskania dopłat do oleju napędowego, materiału<br/>siewnego, czy też dopłat do stada podstawowego macior, jak też że postępowanie pozwanej<br/>spowodowało niemożność opłacenia składek do KRUS i przejścia w 2003 r. na rentę struktu-<br/>ralną (k. 4).</p> <p>Sąd Apelacyjny stwierdza, że poza tym uzasadnienie roszczenia zaprezentowane w<br/>pozwie i w późniejszych oświadczeniach powodów jest niespójne, częściowo wewnętrznie<br/>sprzeczne, a przede wszystkim poza tymi ogólnikami powodowie nie tylko nie wykazali<br/>szkody, ale nie wskazali nawet wiarygodnych podstaw jej wyliczenia. Jako szkodę z tytułu<br/>nieuzyskanego prawa do renty wskazali w pozwie kwotę 3.690 zł miesięcznie, a za okres pię-<br/>cioletni kwotę 221.400 zł, zaś szkodę w postaci utraconych dochodów w latach 1999-2009 po<br/>88.000 zł rocznie, razem z tego tytułu 880.000 zł. Brak jest bliższego sprecyzowania składni-<br/>ków tej szkody, sposobu jej wyliczenia, wskazania m.in. do jakiej ilości paliwa, materiału<br/>siewnego i stada podstawowego utracili prawo do dopłat oraz wskazania dowodów mających<br/>potwierdzić jej poniesienie. Powodowie występowali w procesie z zawodowym pełnomocni-<br/>kiem, więc Sąd Okręgowy nie miał obowiązku pouczania ich o ciężarze dowodu. W tym<br/>miejscu Sąd Apelacyjny stwierdza, że już z tej przyczyny niemożliwe było dopuszczenie po-<br/>stulowanego przez nich dowodu z opinii biegłego sądowego w celu ustalenia wysokości po-<br/>niesionej szkody, bo biegły musiałby znać wykazane przez powodów fakty, czyli podstawy<br/>do ustalenia jej wysokości. Niezależnie od tego powodowie nie wykazali związku przyczy-<br/>nowego między szkodą a zarzucanym postępowaniem pozwanej.</p> <p>Na rozprawie apelacyjnej powód, a za nim pełnomocnik powodów, oświadczyli że<br/>powodowie domagają się odszkodowania za szkody powstałe w latach 2000-2012. Z tych<br/>oświadczeń wynika częściowe przedmiotowe rozszerzenie powództwa, bo w pozwie podali<br/>oni, że domagają się odszkodowania za szkody powstałe przed wytoczeniem powództwa (po-<br/>zew został złożony 14 października 2009 r. przez wysłanie go pocztą - koperta k. 28v). W<br/>postępowaniu przed Sądem Okręgowym nie rozszerzyli oni żądania odszkodowania za dalszy<br/>okres po złożeniu pozwu. Sąd Apelacyjny stwierdza więc, że w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 383)">art. 383 k.p.c.</a> <em> <!-- --> in princi-<br/>pio</em> nie można rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami, a ponadto<br/>powodowie nie wskazali na czym polega szkoda powstała w okresie po wniesieniu pozwu.<br/>Wobec tego wszelka argumentacja musi odnosić się do oceny, czy powodowie ponieśli szko-<br/>dę w okresie wskazanym w pozwie i czy ta szkoda powstała w związku z postępowaniem<br/>pozwanej (w przeciwnym wypadku trzeba uznać, że wobec tych oświadczeń strony powodo-<br/>wej bezprzedmiotowa jest problematyka powstania szkody w 1999).</p> <p>W zasadzie lakoniczny i nie zawierający dostatecznego racjonalnego uzasadnienia jest<br/>zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244;art. 244 § 1)">art. 244 § 1 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 365;art. 365 § 1)">art. 365 § 1 k.p.c.</a> przez doko-<br/>nanie ustaleń faktycznych sprzecznych „z dowodami zebranymi w sprawie w postaci wyroku<br/>Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i dokumentów urzędowych”, gdyż nie uwzględnia</p> <p>faktu, iż decyzje Burmistrza o ustaleniu zobowiązania podatkowego za lata 1993-1994, 2001<br/>oraz za lata 2004 i następne były im doręczone i nie były kwestionowane, z czego wynika że<br/>istniała zaległość podatkowa za ten okres w czasie zabezpieczenia hipotekami oraz wszczęcia<br/>i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021531270" title="Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 (art. 170)">art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002<br/>r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi</a> (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r.,<br/>poz. 270) prawomocny wyrok sądu administracyjnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je<br/>wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewi-<br/>dzianych także inne osoby, natomiast w myśl art. 153 tej ustawy ocena prawna i wskazania<br/>co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz or-<br/>gan, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przed-<br/>miotem zaskarżenia. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym,<br/>że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - tak-<br/>że inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia są-<br/>du. Wynikający z niej stan związania ograniczony jest jednak co do zasady tylko do rozstrzy-<br/>gnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów (por. wyrok SN z<br/>dnia 13 stycznia 2000 r., II CKN 655/98, LEX nr 51062).</p> <p>Powód oświadczył na rozprawie apelacyjnej, że szkoda powstała wskutek tego, że<br/>powodowie nie mogli zaciągnąć kredytu bankowego, bo nieruchomości były obciążone hipo-<br/>tekami, albowiem żaden bank nie udzieli kredytu, jeśli nieruchomości są nimi obciążone.<br/>Tymczasem hipoteki na rzecz pozwanej powstały dopiero w dniu 28 września 1999 r. na kwo-<br/>tę 39.567,10 zł, w dniu 6 listopada 2002 r. na kwotę 29.946,40 zł i w dniu 16 listopada 2004 r.<br/>na kwotę 22.113,60 zł, przy czym w każdym przypadku obciążona była inna nieruchomość<br/>powodów (niesporne, nadto uzasadnienie decyzji Burmistrza z dnia 9 września 2009 r. - k. 44<br/>oraz wyjaśnienie burmistrza <span class="anon-block">M. S. (2)</span> złożone na rozprawie apelacyjnej). Istniała też<br/>hipoteka na rzecz KRUS, co powód przyznał na rozprawie apelacyjnej, wskazując że istniała<br/>chyba od 2004 r. i co wynika z pisma KRUS do powodów z 13 września 2007 r. (k. 20).<br/>Wynika z niego też, że powodowie zalegali z zapłatą składek za okres od I kwartału 1993 r.<br/>do I kwartału 2006 r. wskutek trudności finansowych powodów powstałych w wyniku pomo-<br/>ru trzody chlewnej i problemów z bankiem (hipoteki na nabytych nieruchomościach zakładu<br/>mięsnego). Przede wszystkim Sąd stwierdza, że istniały hipoteki na rzecz banku w łącznej<br/>wysokości 1.340.000 zł, obciążające nieruchomości nabyte przez powodów wraz z zakładem<br/>mięsnym, a wykreślone zostały dopiero jedna w 2000 r., a druga w 2002 r. Już z tej przyczy-<br/>ny, zupełnie niezależnej od pozwanej, powodowie - według ich twierdzenia - nie mogli za-<br/>ciągnąć kredytu bankowego na rozwój produkcji rolnej czy na inną działalność gospodarczą.</p> <p>Sąd Apelacyjny podkreśla w tym miejscu, że pozwana uzyskała zabezpieczenie hipo-<br/>teczne zaległości podatkowych po raz pierwszy dopiero w dniu 28 września 1999 r. na kwotę<br/>39.567,10 zł i to tylko na nieruchomości o po w. około 3 ha, następną hipotekę na kwotę<br/>29.946,40 zł w dniu 6 listopada 2002 r. na nieruchomości o pow. około 3,50 ha, a dalszą hi-<br/>potekę dopiero 16 listopada 2004 r. na kwotę 22.113,60 zł na jeszcze innej nieruchomości (jak<br/>wyjaśnił na rozprawie apelacyjnej burmistrz <span class="anon-block">M. S. (2)</span>, czemu powód nie zaprzeczył i<br/>co wynika też z uzasadnienia decyzji Burmistrza z 9 września 2009 r. - k. 41-48, a czemu<br/>powodowie wcześniej także nie kwestionowali). Niesporne jest, że powodowie są właścicie-</p> <p>lami nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni 37,42 ha (co wynika z pisma KRUS do<br/>powodów z dnia 13 września 2007 r. - k. 20). Zabezpieczenie hipoteczne zaległości podat-<br/>kowych określonych przez Burmistrza nastąpiło tylko na niewielkiej części tych nieruchomo-<br/>ści, nie było więc przeszkód do obciążania hipotekami innych nieruchomości w celu zabez-<br/>pieczenia spłaty kredytów. Poza tym powodowie nie wykazali, że ubiegali się o kredyt i że<br/>którykolwiek bank odmówił jego udzielenia wobec istniejącego obciążenia nieruchomości<br/>hipotekami na rzecz pozwanej. Jednocześnie Sąd podkreśla, że decyzja z 1999 r. o ustaleniu<br/>zaległości podatkowej tylko częściowo okazała się wadliwa (wskutek braku dowodów dorę-<br/>czenia decyzji o ustaleniu podatków za lata 1995-1999), gdyż obejmuje też niesporną zale-<br/>głość podatkową za lata 1993 i 1994, co do zasady istniała więc podstawa do obciążenia hipo-<br/>tecznego nieruchomości.</p> <p>Powód oświadczył na rozprawie apelacyjnej, że jego syn dzierżawił od powodów go-<br/>spodarstwo rolne w latach 2008-2009 i otrzymał dopłaty unijne. Sąd Okręgowy ustalił, że syn<br/>powodów korzystał z dopłat unijnych w latach 2006-2009, czego powodowie nie kwestiono-<br/>wali w apelacji. Wynika z tego, że zupełnie nieuzasadnione są roszczenia powodów o zapłatę<br/>odszkodowania za utracone zyski z gospodarstwa i dopłaty za ten okres ustalony przez Sąd<br/>Okręgowy.</p> <p>Powodowie w piśmie do Burmistrza pozwanej z 22 sierpnia 2004 r. (k. 258-259)<br/>oświadczyli, że wskutek dużego obciążenia nieruchomości hipotekami na rzecz banku<br/>(800.000 zł należność główna i 540.000 zł odsetki) nie mieli szans na uzyskanie kredytu po-<br/>zwalającego na uruchomienie produkcji w gospodarstwie rolnym, bank w 1995 r. wszczął<br/>egzekucję wierzytelności, sprawy sądowe dotyczące tych hipotek toczyły się do 2002 r., na<br/>przeżycie i sądy sprzedali wszystek sprzęt rolniczy, tj. 5 ciągników, kombajn zbożowy, prasy,<br/>przyczepy, rozrzutnik, beczkowóz, opryskiwacz i inne oraz że gospodarstwo przejmuje syn.<br/>W ocenie Sądu Apelacyjnego, jeśli istnienie hipotek było przeszkodą w zaciągnięciu kredytu,<br/>to te hipoteki stanowiły tę przeszkodę, a nie hipoteki podatkowe, a od 2004 r. przeszkodę sta-<br/>nowiła też hipoteka zabezpieczająca należne składki na rzecz KRUS.</p> <p>Jednocześnie Sąd podkreśla, że skoro powodowie nie wykazali związku przyczyno-<br/>wego między sprzedażą sprzętu rolniczego a postępowaniem pozwanej (w ogóle między<br/>twierdzoną szkodą a postępowaniem pozwanej), a skro sprzedali maszyny rolnicze, to nie<br/>wykazali, że mieli uprawnienia do dopłat do paliwa.</p> <p>Z pozwu i z pisma powodów do KRUS (co wynika z odpowiedzi na nie zawartej w<br/>piśmie z 13 września 2007 r. - k. 20), wynika że trudności finansowe powodów powstały<br/>wskutek pomoru w 1993 r. trzody chlewnej w dużej ilości. Przypisywanie pozwanej powsta-<br/>nia ich trudności finansowych nie znajduje oparcia w zebranych dowodach.</p> <p>Skoro powodowie twierdzili, że nie otrzymali decyzji o wymiarze podatków za lata<br/>1995-2000 i za lata 2002-2003, to wynika z tego, iż otrzymali takie decyzje za lata 1993-<br/>1994, 2001 oraz 2004 i następne a niesporne jest, że nie płacili podatków za ten okres, z cze-<br/>go wynika że powstała zaległość podatkowa, więc co do zasady usprawiedliwione było obcią-<br/>żenie ich nieruchomości hipotekami.</p> <p>Jeśli chodzi o obciążenie powodów podatkiem od nieruchomości zaliczonych do<br/>przedsiębiorstwa (zakładu mięsnego), to nie można skutecznie zarzucić pozwanej, że obciąża-</p>ła nim powodów za okres do dnia wykreślenia powodów z ewidencji działalności gospodar-<br/>czej (czyli do końca 1999 r.), skoro powodowie złożyli wniosek ojej wykreślenie dopiero na<br/>początku 2000 r., co jest niesporne.<p>Podniesiony w apelacji zarzut naruszenia art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o<br/>zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">ustawy - Kodeks cywilny</a> oraz niektórych innych ustaw nie ma znaczenia dla roz-<br/>strzygnięcia tej sprawy, gdyż trafnie Sąd Okręgowy uznał, iż powodowie nie wykazali prze-<br/>słanek roszczenia odszkodowawczego. W myśl tego przepisu do zdarzeń i stanów prawnych<br/>powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 419;art. 420;art. 420(1);art. 420(2);art. 421)">art. 417, art. 419, art.<br/>420, art. 420^{<!-- -->1}, art. 420^{<!-- -->2} i art. 421 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 153;art. 160;art. 161;art. 161 § 5)">art. 153, art. 160 i art. 161 § 5 k.p.a.</a>, w brzmieniu<br/>obowiązującym do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Zarzut ten nie został uzasadniony<br/>w apelacji, nie wiadomo więc co z niego ma wynikać. Sąd Okręgowy przyjął za podstawę<br/>orzeczenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 420(2))">art. 420^{<!-- -->2} k.c.</a>, czego powodowie w istocie nie zakwestionowali. W ustalonym sta-<br/>nie faktycznym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417(1);art. 417(1) § 2)">art. 417^{<!-- -->1} § 2 k.c.</a> także nie pozwala na uwzględnienie powództwa.</p> <p>Wbrew zarzutowi apelujących Sąd Okręgowy w dostatecznym stopniu uzasadnił, dla-<br/>czego uznał brak związku przyczynowego między twierdzoną przez szkodą a decyzjami<br/>Burmistrza.</p> <p>Mając powyższe argumenty na uwadze, Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podstawie<br/>art. 385 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> i zasądził od powodów na rzecz pozwanej koszty postępowania apelacyjnego<br/>(koszty zastępstwa prawnego) na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art.<br/>391 § 1 k.p.c.</a> </p> </div>