III AUz 106/12
Суди загальної юрисдикції2012-11-28
Номер справи
III AUz 106/12
Дата рішення
2012-11-28
Тип
DECISION
Судді
Anna Polak (PRESIDING_JUDGE)Jolanta HawryszkoUrszula Iwanowska
Правова підстава
Текст рішення
<p>III A Uz 106/12</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 28 listopada 2012 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:</p>
<p>Przewodnicząca: SSA Anna Polak,</p>
<p>Sędziowie: SA Jolanta Hawryszko,</p>
<p>SA Urszula Iwanowska (spr.),</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2012 r., na posiedzeniu niejawnym,</p>
<p>
<strong>
<!-- -->sprawy z odwołania </strong>
<span class="anon-block">K. C.</span>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->przeciwko</strong> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy,</p>
<p>na skutek zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt VI U 1003/11,</p>
<p>
<strong>
<!-- -->postanawia: </strong>
</p>
<p>I.
odrzucić zażalenie na postanowienie o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu;</p>
<p>II.
oddalić zażalenie w pozostałym zakresie.</p>
<p>SSA Jolanta Hawryszko SSA Anna Polak SSA Urszula Iwanowska</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Uzasadnienie:</strong>
</p>
<p>Wyrokiem z dnia 15 marca 2012 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu odwołania <span class="anon-block">K. C.</span> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">S.</span> z dnia 30 czerwca 2011 r. odmawiającej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, oddalił odwołanie. Ubezpieczony nie stawił się na rozprawę w tym dniu, a o jej terminie został zawiadomiony prawidłowo.</p>
<p>W dniu 14 maja 2012 r. ubezpieczony wniósł o wydanie odpisu orzeczenia zapadłego w jego sprawie, a po zapoznaniu się z jego treścią, pismem z dnia 15 maja 2012 r. wywiódł apelację, jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do jej złożenia. W uzasadnieniu wniosku ubezpieczony wskazał, że nie wiedział wcześniej o wydaniu wyroku oraz wyjaśnił, iż podczas ostatniego posiedzenia Sądu nie przebywał w miejscu zamieszkania, w związku z czym nie mógł stawić się na rozprawę. W uzupełnieniu wniosku ubezpieczony dodał, że uchybienie przez niego terminowi do wniesienia apelacji było spowodowane koniecznością sprawowania przez niego opieki nad rodzicami zamieszkałymi w <span class="anon-block">S.</span>, tj. poza miejscem zamieszkania <span class="anon-block">K. C.</span>.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił wniosek <span class="anon-block">K. C.</span> o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji (punkt 1) oraz odrzucił apelację (punkt 2).</p>
<p>Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca nie stawił się na rozprawie, po której wydano wyrok, bowiem w pouczeniu zamieszczonym na zawiadomieniu z sądu przeczytał, że stawiennictwo nie jest obowiązkowe, natomiast musiał pilnie wyjechać do rodziców. Wyjazd nastąpił jeszcze przed terminem rozprawy i trwał tydzień. Po powrocie do domu ubezpieczony czekał na korespondencję z sądu. Do dnia 14 maja 2012 r. nie dzwonił do sądu ani nie zgłosił się do sekretariatu celem zasięgnięcia informacji o stanie sprawy. Uczynił to dopiero w dniu 14 maja 2012 r. i dowiedział się, że termin do zaskarżenia wyroku już upłynął.</p>
<p>Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia apelacji oparty na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 168)">art. 168 k.p.c.</a> jest niezasadny. Sąd ten miał na uwadze, że obecność wnioskodawcy na rozprawie nie była konieczna, a obowiązkiem <span class="anon-block">K. C.</span> było jedynie zainteresowanie się stanem jego sprawy, tym bardziej, że w pouczeniu zawartym w zawiadomieniu o rozprawie nie tylko wskazano, że stawiennictwo na rozprawę jest nieobowiązkowe, ale także wyjaśniono, iż niestawiennictwo na rozprawę nie tamuje rozpoznania sprawy. W ocenie Sądu Okręgowego niezawiadomienie sądu o planowanym wyjeździe (z wnioskiem o odroczenie terminu rozprawy), jak również niezasięgnięcie choćby telefonicznej informacji o przebiegu rozprawy w dniu 15 marca 2012 r. (w szczególności nie upewnienie się czy nie zapadł wyrok) należy poczytywać za brak należytej staranności ubezpieczonego w dbałości o własne interesy. Nadto sąd pierwszej instancji podkreślił, że ubezpieczony został pouczony przez sąd w piśmie z dnia 15 września 2011 r., iż sąd nie doręcza z urzędu odpisu wydanego w sprawie wyroku i że strona nieobecna na rozprawie powinna we własnym zakresie ustalić, czy po przeprowadzeniu rozprawy wydany został wyrok, jaka jest jego treść, a także w jaki sposób i w jakim terminie od ogłoszenia wyroku można wnieść odwołanie. Zatem, ubezpieczony powinien się liczyć, że podczas jego nieobecności na rozprawie może zapaść wyrok i zorientować się w sekretariacie sądowym (w dniu rozprawy lub niezwłocznie po niej, choćby telefonicznie), jakie czynności procesowe były podejmowane na posiedzeniu, w szczególności czy zapadł wyrok. Zdaniem Sądu Okręgowego możliwości takiej nie tamowała konieczność opieki ubezpieczonego nad rodzicami poza miejscem zamieszkania wnioskodawcy. Z zeznań <span class="anon-block">K. C.</span> wynika, że dysponuje on telefonem komórkowym, stąd też mógł zadzwonić do sądu także z innej miejscowości. Jednocześnie sąd pierwszej instancji miał na uwadze, że ubezpieczony wyjaśnił, iż jego wyjazd trwał tydzień i rozpoczął się jeszcze przed terminem rozprawy. Tym samym sąd ten uznał, że wnioskodawca powrócił do domu i mógł stawić się w sądzie jeszcze przed upływem terminu do zaskarżenia wyroku.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy oddalił wniosek o przywrócenie terminu, a konsekwencją tego orzeczenia było odrzucenie apelacji. Sąd pierwszej instancji wskazał, że termin do złożenia apelacji w niniejszej sprawie upłynął z dniem 5 kwietnia 2012 r. zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 369;art. 369 § 1)">art. 369 § 1 k.p.c.</a> Zatem, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 370)">art. 370 k.p.c.</a> apelacja ubezpieczonego jako złożona po terminie podlegała odrzuceniu.</p>
<p>Z powyższym postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie nie zgodził się <span class="anon-block">K. C.</span>, który w złożonym zażaleniu wskazał, że w zawiadomieniu, które otrzymał z Sądu Okręgowego z dnia 15 lutego 2012 r. czarnym drukiem jest uwidocznione „stawiennictwo strony na posiedzeniu nie jest obowiązkowe.”. Natomiast w odpowiedzi na doręczoną 13 stycznia 2012 r. opinię lekarską skarżący wniósł zastrzeżenia istotnie znaczące o stanie jego zdrowia. Dalej skarżący wskazał, że postanowienie jest dla niego krzywdzące, ponieważ stan jego zdrowia uległ pogorszeniu. Opinia lekarzy specjalistów o stanie zdrowia ubezpieczonego zaprzecza opinii lekarzy biegłych sądowych. Na tę okoliczność skarżący dołączył dokumentację lekarską zarówno z okresu poprzedzającego wydanie przez organ rentowy zaskarżonej decyzji (30 czerwca 2011 r.), jak i sporządzonej po tym dniu, w tym po dniu wydania wyroku (15 marca 2012 r.) i po dniu wydania zaskarżonego postanowienia.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>W sprawie trzeba zaznaczyć, że zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym w orzecznictwie nie przysługuje zażalenie na postanowienie o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia apelacji, ponieważ orzeczenie to nie kończy postępowania w sprawie i nie jest objęte katalogiem postanowień zaskarżalnych wymienionych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 394;art. 394 § 1)">art. 394 § 1 k.p.c.</a> (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 1999 r., I CKN 367/99, OSNC 2000/3/48; postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 28 marca 2000 r., III A Uz 189/99, OSA 2002/2/6).</p>
<p>Dlatego Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 394)">art. 394 k.p.c.</a> a contrario i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 370)">art. 370 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> odrzucił zażalenie <span class="anon-block">K. C.</span> na postanowienie o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia apelacji (punkt I sentencji postanowienia).</p>
<p>Odnosząc się do zażalenia skarżącego w części dotyczącej postanowienia o odrzuceniu apelacji należy stwierdzić, że Sąd Apelacyjny, przychylając się do stanowiska sądu pierwszej instancji doszedł do przekonania, iż ubezpieczony wyłącznie z własnej winy uchybił terminowi do wniesienia apelacji od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 15 marca 2012 r.</p>
<p>W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 168;art. 168 § 1)">art. 168 § 1 k.p.c.</a>, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.</p>
<p>Na obecnym etapie postępowania to na skarżącym ciążył obowiązek wykazania, iż nie ze swej winy uchybił terminowi do wniesienia apelacji od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 15 marca 2012 r. Skarżący nie uczynił jednak zadość powyższemu obowiązkowi, nie przedstawił bowiem żadnych okoliczności uzasadniających uchybienie terminowi do złożenia apelacji bez swej winy.</p>
<p>Brak winy strony w uchybieniu terminowi, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 168;art. 168 § 1)">art. 168 § 1 k.p.c.</a>, podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., III Cz 22/07, lex nr 319631). Zdaniem Sądu Apelacyjnego skarżący takiej staranności nie wykazał.</p>
<p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 369;art. 369 § 1)">art. 369 § 1 k.p.c.</a>, apelację wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie dwutygodniowym od doręczenia stronie skarżącej wyroku z uzasadnieniem. Natomiast § 2 cytowanego przepisu stanowi, że jeżeli strona nie zażądała uzasadnienia wyroku w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji, termin do wniesienia apelacji biegnie od dnia, w którym upłynął termin do żądania uzasadnienia.</p>
<p>W ocenie Sądu Apelacyjnego, zbieżnej z oceną sądu pierwszej instancji, wskazane ustalenia świadczą o uchybieniu przez skarżącego terminowi do wniesienia apelacji. W sytuacji, gdy ubezpieczony nie żądał uzasadnienia wyroku, to apelację winien wnieść w terminie trzytygodniowym od daty ogłoszenia wyroku. Termin ten upłynął z dniem 5 kwietnia 2012 r., wniesienie zaś apelacji do sądu pierwszej instancji, nastąpiło dopiero w dniu 15 maja 2012 r. Podkreślenia wymaga, że termin do wniesienia apelacji jest terminem ustawowym i nie może być w związku z tym przedłużany, ani skracany.</p>
<p>W zażaleniu skarżący nie podniósł żadnych nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę oceny jego dbałości o własne interesy. Złożenie zastrzeżeń do opinii biegłych przed rozprawą nie zwalniało ubezpieczonego od zasięgnięcia informacji o przebiegu i wyniku rozprawy w dniu 15 marca 2012 r. Na tę ocenę nie ma wpływu także podnoszone przez skarżącego pogorszenie stanu jego zdrowia w ostatnim czasie, bowiem mimo licznych schorzeń to nie stan zdrowia ubezpieczonego był przyczyną uchybienia terminowi do złożenia apelacji.</p>
<p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 370)">art. 370 k.p.c.</a> sąd pierwszej instancji odrzuci na posiedzeniu niejawnym apelację wniesioną po upływie przepisanego terminu, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również apelację, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.</p>
<p>Reasumując należy wskazać, że termin do wniesienia apelacji nie został przywrócony, bowiem skarżący nie dołożył zwykłej staranności w dbałości o własny interes. Ponieważ <span class="anon-block">K. C.</span> złożył apelację po upływie ustawowego terminu, w konsekwencji postanowienie Sądu Okręgowego, który odrzucił apelację ubezpieczonego, należało uznać za zasadne.</p>
<p>Z uwagi na powyższe Sąd Apelacyjny uznał, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji nie ma uzasadnionych podstaw, wobec czego na podstawie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił je w całości (punkt II sentencji postanowienia).</p>
</div>