III AUa 540/12
Суди загальної юрисдикції2012-11-29
Номер справи
III AUa 540/12
Дата рішення
2012-11-29
Тип
SENTENCE
Судді
Alicja Kolonko (PRESIDING_JUDGE)Witold NowakowskiWojciech Bzibziak
Правова підстава
Текст рішення
<p>Sygn. akt III AUa 540/12</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 29 listopada 2012 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach</strong> III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="167"/>
<col width="498"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący</p>
</td>
<td>
<p>SSA Alicja Kolonko (spr.)</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie</p>
</td>
<td>
<p>SSA Witold Nowakowski</p>
<p>SSA Wojciech Bzibziak</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant</p>
</td>
<td>
<p>Agnieszka Turczyńska</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>Przy udziale –</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012r. w Katowicach</p>
<p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">A. B.</span> (<span class="anon-block">A. B.</span>)</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span>
</p>
<p>o wysokość świadczenia</p>
<p>na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span>
</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach Ośrodka Zamiejscowego w Rybniku
</p>
<p>z dnia 30 grudnia 2011r. sygn. akt IX U 675/11</p>
<p>
<strong>
<!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że do okresów składkowych zalicza ubezpieczonemu <span class="anon-block">A. B.</span> okres od dnia 1 lipca 1954r. do dnia 3 kwietnia 1956r., a w pozostałym zakresie oddala odwołanie.</strong>
</p>
<p>/-/ SSA W.Nowakowski /-/ SSA A.Kolonko /-/ SSA W.Bzibziak
</p>
<p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p>
<p>Sygn. akt III AUa 540/12</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z dnia 25 lutego 2011r. znak E – <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> odmówił <span class="anon-block">A. B.</span> doliczenia na wymiar emerytury okresów zatrudnienia: od 1.04.1953r. do 10.04.1955r., od 15.04.1955r. do 3.04.1956r., od 14.07.1957r. do 23.02.1958r., od 6.08.1958r. do 6.08.1958r., od 15.12.1963r. do 10.07.1964r. oraz od 11.07.1964r. do 19.07.1967r. wobec nieprzedłożenia przez ubezpieczonego dokumentów potwierdzających zatrudnienie w w/w okresach.</p>
<p>W odwołaniu od tej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany poprzez zaliczenie następujących okresów składkowych;</p>
<dl>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>od 1.04.1953r. do 10.04.1955r. – w <span class="anon-block"> Spółdzielni Pracy (...)</span>,</p>
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>od 11.07.1964r. do 19.07.1967r. – w Kółku Rolniczym w <span class="anon-block">G.</span>,</p>
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>od 1.01.1991r. do 31.12.1992r. – w <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Pracy</span>.</p>
</dd>
</dl>
<p>Podniósł, że zarówno <span class="anon-block"> Spółdzielnia Pracy (...)</span> jak i Kółko Rolnicze w <span class="anon-block">G.</span> zostały zlikwidowane i nie wiadomo, gdzie znajduje się dokumentacja pracownicza, zaś nieznane mu są przyczyny, dla których <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnia Pracy</span> nie zaliczyła mu dwóch ostatnich lat pracy.</p>
<p>Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i dodając, że wskazany w odwołaniu okres pracy w <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Pracy</span> jest zaliczony na wysokość świadczenia.</p>
<p>Kolejną decyzją, z dnia 19 sierpnia 2011r. znak jw., organ rentowy doliczył jako składkowy okres od 1.09.1957r. do 20.11.1957r.</p>
<p>Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2011r. sygn. IX U 675/11 Sąd Okręgowy – Sąd Pracy <br/>i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku zmienił decyzję <br/>z dnia 25.02.2011r. w ten sposób, że zobowiązał organ rentowy do ustalenia wysokości emerytury ubezpieczonego z uwzględnieniem okresu zatrudnienia w <span class="anon-block"> Spółdzielni Pracy (...)</span> w <span class="anon-block">J.</span> od 1 kwietnia 1953r. do 3 kwietnia 1956r. oraz okresu zatrudnienia w <span class="anon-block"> Kółku Rolniczym Grupie (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> <br/>od 11 lipca 1964r. do 19 lipca 1967r., począwszy od dnia 1 lutego 2011r.</p>
<p>Zmienił też decyzję z dnia 19.08.2011r. w ten sposób, że zobowiązał organ rentowy <br/>do ustalenia wysokości emerytury ubezpieczonego z uwzględnieniem okresu zatrudnienia ubezpieczonego w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> w <span class="anon-block">J.</span> od 14 lipca 1957r. do 31 sierpnia 1957r. oraz od 21 listopada 1957r. do 15 grudnia 1957r., poczynając od dnia 1 lipca 2011r.</p>
<p>W pozostałym zakresie oddalił odwołania, zasądzając na rzecz ubezpieczonego koszty zastępstwa procesowego w kwocie 60 zł.</p>
<p>Sąd ustalił, że w okresie od 1 kwietnia 1953r. do 3 kwietnia 1956r. <span class="anon-block">A. B.</span> był zatrudniony w <span class="anon-block"> Spółdzielni Pracy (...)</span> w <span class="anon-block">J.</span> przy wykonywaniu prac malarskich, codziennie przez 8 godzin dziennie. Spółdzielnia zajmowała się remontami i konserwacją starych budynków.</p>
<p>Okres trwania tej pracy Sąd ustalił w oparciu o zeznania świadka <span class="anon-block">S. P.</span>, który podjął pracę w tej Spółdzielni z dniem 7 kwietnia 1955r., a który zeznał, <br/>że ubezpieczony już wówczas tam pracował, a świadek został jego uczniem na okres około roku, jako pracownik bardziej doświadczony. Datę zakończenia zatrudnienia Sąd ustalił <br/>w oparciu o twierdzenia ubezpieczonego, że bezpośrednio z tej pracy przeszedł do pracy <br/>w <span class="anon-block"> Miejskim Przedsiębiorstwie (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> oraz <br/>w oparciu o zaświadczenie o zatrudnieniu, z którego wynika, że tę ostatnią pracę podjął <br/>z dniem 4 kwietnia 1955r.</p>
<p>Sąd ustalił także, że w okresie od 11 lipca 1964r. do 19 lipca 1967r. ubezpieczony pracował w Kółku Rolniczym w <span class="anon-block">G.</span> w grupie remontowo-budowlanej jako malarz pokojowy. Grupa ta wykonywała prace przy remoncie wielu obiektów, praca była wykonywana przez okres całego roku, niezależnie od pogody, w pełnym wymiarze czasu pracy, a często w nadgodzinach. Okres trwania tego zatrudnienia Sąd ustalił w oparciu o datę potwierdzenia zatrudnienia ubezpieczonego we wpisie w legitymacji ubezpieczeniowej – <br/>11 kwietnia 1964r., oraz o zeznanie ubezpieczonego, który twierdził, że zatrudnienie to ustało na 2-3 dni przed jego przeprowadzką do nowo wybudowanego domu, co miało miejsce <br/>w dniach 22-23 lipca 1967r.</p>
<p>Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności zeznania świadków <span class="anon-block">S. P.</span> i <span class="anon-block">J. T.</span> oraz samego ubezpieczonego, są logiczne, spójne <br/>i wzajemnie się potwierdzają, nie pozostając w sprzeczności ze zgromadzoną dokumentacją, w szczególności legitymacją ubezpieczeniową i aktami osobowymi ubezpieczonego, a także aktami rentowymi świadka <span class="anon-block">S. P.</span>.</p>
<p>Żądanie ubezpieczonego znajduje zatem swe uzasadnienie w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 112;art. 112 ust. 1;art. 112 ust. 1 pkt. 1;art. 6;art. 6 ust. 2;art. 6 ust. 2 pkt. 1 a)">art. 112 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 ust. 2 pkt 1a ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tekst jednol. Dz.U. z 2009r. nr 153 poz. 1227 ze zm.) <br/>(ustawy o FUS).</p>
<p>(Pozostała część orzeczenia nie była przedmiotem rozpoznania przez Sąd Apelacyjny wobec jej niezaskarżenia, dlatego też nie jest objęta niniejszym uzasadnieniem. – przyp. SA)</p>
<p>Apelację od powyższego wyroku w części obejmującej uwzględnienie żądania co do okresów od 1 kwietnia 1953r. do 3 kwietnia 1956r. oraz od 11 lipca 1964r. do 19 lipca 1967r. wniósł organ rentowy, domagając się jego zmiany poprzez zaliczenie pierwszego z okresów jedynie w rozmiarze od 1 lipca 1954r. do 3 kwietnia 1956r. (w oryginale wniosku – 1965r. – tzw. „czeski błąd” – przyp. SA), oraz oddalenie odwołania w pozostałym zakresie.</p>
<p>Zarzucił naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 kpc</a> poprzez dowolną ocenę własnoręcznego życiorysu, sporządzonego przez ubezpieczonego oraz dowolną ocenę zeznania świadka <span class="anon-block">S. P.</span>, a w konsekwencji naruszenie przepisów art. 112 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 2 pkt 1a ustawy o FUS poprzez zobowiązanie organu rentowego do zaliczenia objętych orzeczeniem okresów.</p>
<p>Ubezpieczony wniósł o oddalenie apelacji.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja jest w pełni zasadna.</p>
<p>Sąd Okręgowy, czyniąc ustalenia w sprawie, dokonał wybiórczej, a przez to niepełnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.</p>
<p>Jeśli chodzi o okres zatrudnienia w <span class="anon-block"> Spółdzielni Pracy (...)</span> <br/>w <span class="anon-block">J.</span>, to ubezpieczony nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających okres tego zatrudnienia. Nie wyjaśnił też w żaden sposób wskazywanej obecnie daty rozpoczęcia tego zatrudnienia ani okoliczności podjęcia tej pracy, a przypomnieć trzeba, <br/>że urodził się w dniu <span class="anon-block">(...)</span>, zatem w dniu 1 kwietnia 1953r. (czyli rzekomego podjęcia pracy) nie ukończył jeszcze 15 roku życia (por. art. 6 ust. 2 pkt 1a ustawy o FUS, zgodnie z którym okresem składkowym jest okres zatrudnienia po ukończeniu 15 lat życia na obszarze Państwa Polskiego - w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy (…) oraz pkt 3, zgodnie z którym okresem składkowym jest okres zatrudnienia młodocianych na obszarze Państwa Polskiego na warunkach określonych w przepisach obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1975r.).</p>
<p>Jak słusznie podnosi apelujący, świadek <span class="anon-block">S. P.</span> podjął pracę w tej spółdzielni w dniu 7 kwietnia 1955r., zatem jego twierdzenia, że gdy podejmował tę pracę, <br/>to ubezpieczony już tam pracował, nie pozwalają na poczynienie żadnych ustaleń w tej mierze. W tym stanie sprawy trzeba było odwołać się do zachowanej dokumentacji pracowniczej ubezpieczonego, a mianowicie akt osobowych z <span class="anon-block"> (...)</span> Spółdzielni Pracy (por. akta zał. do akt sprawy).</p>
<p>W zawartym w nich własnoręcznie wypełnianym kwestionariuszu osobowym z dnia 22 lutego 1969r. ubezpieczony jako pierwsze zatrudnienie podał pracę w charakterze pomocy malarskiej w <span class="anon-block"> Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">J.</span> od 1954r. do 1956r. Kwestionariusz ten w pełni koresponduje z własnoręcznie napisanym życiorysem z tej samej daty, w którym <span class="anon-block">A. B.</span> podał, że szkołę podstawową ukończył w roku 1952, zaś od 1954 do 1956 roku pracował jako pomoc malarska w <span class="anon-block"> Spółdzielni (...)</span> <br/>w <span class="anon-block">J.</span>.</p>
<p>Zauważyć trzeba, że sporządzając oba wskazane dokumenty ubezpieczony nie tylko <br/>z pewnością dokładniej pamiętał wszystkie zaszłości, ale i nie był w żaden sposób zainteresowany skracaniem rzeczywistego okresu zatrudnienia, wręcz przeciwnie – podając dłuższy okres pracy mógłby odnieść z tego wymierną korzyść (np. wykazując dłuższy łączny staż pracy czy też dłuższą praktykę w zawodzie malarza itp.). Okoliczności te dowodnie wskazują, że przytoczone wyżej wskazanie okresu zatrudnienia w Spółdzielni jest bardziej miarodajne niż okres podawany obecnie przez ubezpieczonego.</p>
<p>Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że Sąd Apelacyjny uwzględnił okres zatrudnienia <br/>w granicach wskazanych przez apelującego, tzn. od dnia 1 lipca 1954r., chociaż właściwie ogólne ustalenie, że ubezpieczony podjął pracę w roku 1954, powinno skutkować zaliczeniem tego okresu jednie od dnia 31 grudnia 1954r., bowiem tylko ta data jest pewna wobec braku odmiennego ustalenia. Byłoby to jednak orzeczenie ponad żądanie apelacji.</p>
<p>Wskazane wyżej akta osobowe pozwalają również na ustalenie, że w Kółku Rolniczym w <span class="anon-block">G.</span> ubezpieczony pracował jako malarz, nie stale, jak to ustalił Sąd I instancji, lecz jedynie dorywczo. W sposób jednoznaczny sam w ten sposób wskazał charakter tej pracy w kwestionariuszu zatrudnienia, choć kwestionariusz zapisu takiego nie wymagał. Również we wskazanym wyżej życiorysie podał, że pracował <em>
<!-- -->od 1963r. do 1968r. dorywczo jako malarz w Kółku Rolniczym w <span class="anon-block">G.</span>.</em>
</p>
<p>Zapisy te, dotyczące w dacie ich sporządzania zaszłości sprzed zaledwie dwóch lat, trudno obecnie zasadnie kwestionować wyłącznie w oparciu o aktualne zeznania ubezpieczonego czy też świadka <span class="anon-block">J. T.</span>, która nie była współpracownicą ubezpieczonego, lecz nieletnią wówczas córką brygadzisty, która pamiętała ubezpieczonego jako jednego <br/>z pracowników przychodzących do jej ojca. Notabene dla ojca świadka, <span class="anon-block">J. F.</span>, praca brygadzisty wskazanej grupy remontowo-budowlanej nie była podstawowym zatrudnieniem, lecz jedynie pracą dodatkową, obok zatrudnienia w <span class="anon-block"> KWK (...)</span> (por. k. 69 a.s.).</p>
<p>Fakt wykazania się przez ubezpieczonego wpisem w legitymacji ubezpieczeniowej, potwierdzającym zatrudnienie pracownika (por. str. 7 legitymacji ubezp.) nie sprzeciwia się powyższemu ustaleniu, gdyż praca dorywcza jest jedną z form zatrudnienia.</p>
<p>Wykonywanie pracy dorywczej na podstawie stosunku pracy nie wyklucza możliwości zaliczenia takiego zatrudnienia jako okresu składkowego na podstawie art. 6 <br/>ust. 2 pkt 1a ustawy o FUS, jednak ubezpieczony musiałby wykazać dokładnie, w jakich okresach czasu pracę tę wykonywał, gdyż to na nim spoczywa ciężar dowodu. Niewykazanie takich okresów uniemożliwia uwzględnienie żądania co do tego okresu zatrudnienia i na obecnym etapie skutkować musi oddaleniem odwołania.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a>, Sąd Apelacyjny orzekł <br/>jak w wyroku.</p>
<p>/-/ SSA W.Nowakowski /-/ SSA A.Kolonko /-/ SSA W.Bzibziak
</p>
<p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p>
<p>ek</p>
</div>