VII U 1438/12

<p>Sygn. akt <span class="underline"> <!-- -->VII U 1438/12</span> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Dnia 29 listopada 2012r.</strong> </p> <p>Sąd Okręgowy / Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Świdnicy</p> <p>Wydział VII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- --> Przewodniczący-Sędzia : SSO Krystian Nowocień</em> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- --> Protokolant :st. sekretarz sądowy Marta Kołodziejczyk</em> </strong> </p> <p>przy udziale - - -</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012r. w Świdnicy</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">S. P.</span> </strong> </p> <p>przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziałowi Regionalnemu we <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o świadczenie niezrealizowane</p> <p>na skutek odwołania <strong> <!-- --> <span class="anon-block">D. P.</span> </strong> </p> <p>od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego</p> <p>z dnia 30 sierpnia 2012r. Nr <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <strong> <!-- -->odwołanie oddala. </strong> </p> <p>Sygn. akt VIIU 1438/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">S. P.</span>odwołał się od decyzji Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny we <span class="anon-block">W.</span>z dnia 30.08.2012 r., którą organ rentowy odmówił wnioskodawczyni wypłaty świadczenia niezrealizowanego za miesiąc sierpień 2012 r. po zmarłej siostrze.</p> <p>W odwołaniu wnioskodawczyni wskazała, iż zaskarżona decyzja narusza prawo i nie jest zgodna ze stanem faktycznym. Wnioskodawczyni wskazała, że zmarła <span class="anon-block">A. P.</span> nie była zamężna i nie posiadała dzieci, a przez kilka lat ze względu na niepełnosprawność, stan zdrowia i podeszły wiek oraz niską kwotę dochodów nie była w stanie samodzielnie żyć i utrzymywać się. W związku z powyższym <span class="anon-block">A. P.</span> do dnia śmierci pozostawała na utrzymaniu siostry <span class="anon-block">S. P.</span>, z którą wspólnie mieszkała. Ponieważ <span class="anon-block">A. P.</span> nie pozostawiła członków rodziny, którzy spełniają kryteria osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłej, to w konsekwencji świadczenie jej należne do dnia śmierci zgodnie z art. 136 ust 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przysługuje jej siostrze <span class="anon-block">S. P.</span>, z która zmarła wspólnie mieszkała i pozostawała na jej utrzymaniu.</p> <p>Strona pozwana - Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny we <span class="anon-block">W.</span>wniosła o oddalenie odwołania. Wskazując na treść art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS organ rentowy podał, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków do przyznania prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia, ponieważ zmarła nie pozostawała na jej utrzymaniu.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong> </p> <p>Zmarła <span class="anon-block">A. P.</span>(<span class="anon-block">(...)</span>r. - <span class="anon-block">(...)</span>r.) była osobą niezamężną i nie posiadającą dzieci. Była uprawnienie do świadczenia emerytalnego, wypłacanego wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej wysokości 886 zł. Z uwagi na podeszły wiek i niepełnosprawność <span class="anon-block">A. P.</span>od października 1994 r. zamieszkała u siostry <span class="anon-block">S. P.</span>w <span class="anon-block">P.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>o czym powiadomiła organ rentowy wraz ze złożeniem wniosku o przekazywanie należnego jej świadczenia pod nowo wskazany adres.</p> <p>W dniu <span class="anon-block">(...)</span>r. <span class="anon-block">A. P.</span>zmarła.</p> <p>Wniosek <span class="anon-block">S. P.</span> z dnia 24.08.2012 r. o wypłatę zasiłku pogrzebowego został załatwiony decyzją strony pozwanej z dnia 30.08.2012 r. przyznającej wnioskodawczyni zasiłek pogrzebowy po zmarłej <span class="anon-block">A. P.</span> w kwocie 4.000 zł.</p> <p>Z kolei wniosek <span class="anon-block">S. P.</span> o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po zmarłej <span class="anon-block">A. P.</span> został załatwiony decyzją odmowną z dnia 30.08.2012 r., od której wnioskodawczyni złożyła odwołanie.</p> <p> <strong> <!-- -->(dowód: akta rentowe KRUS)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie wniesione przez <span class="anon-block">S. P.</span> nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Przedmiotem sporu między stronami było, czy <span class="anon-block">S. P.</span> ma prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej siostrze <span class="anon-block">A. P.</span> za sierpień 2012 r.</p> <p>W zaskarżonej decyzji strona pozwana odmówiła wnioskodawczyni wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłej i w tym zakresie powołała się na treść art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wskazując że skarżąca nie spełnia warunków do przyznania prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia, ponieważ zmarła nie pozostawała na jej utrzymaniu.</p> <p>Z treści art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. z 2009 r., nr 153, poz.1227 ze zm.), wynika, że w razie śmierci osoby, <strong> <!-- -->która zgłosiła wniosek o świadczenie określone ustawą</strong>, świadczenie należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi osoba ta prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku – małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej, lub na którym utrzymaniu pozostawała ta osoba. Ustęp 2 tego artykułu stanowi, że osoby wymienione w ust. 1 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia, nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te świadczenia wystąpiła. Natomiast ustęp 3 stanowi, iż roszczenia o wypłatę świadczeń, o których mowa w ust. 1, wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postępowania.</p> <p>Mając zatem na uwadze treść zaskarżonej decyzji oraz treść obowiązujących w tym zakresie przepisów Sąd uznał, że choć zaskarżona decyzja nie podlega nie podlega zmianie, to jednak została oparta na błędnej wykładni przepisu art. 136 ust 1 ustawy o e,fryturach i rentach z FUS w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 52;art. 52 ust. 1)">art. 52 ust 1</a> pkrt 2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 ()">ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>.</p> <p>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Apelacyjnego osoby wymienione w ust. 1 w/w art. 136 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia, nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te świadczenia wystąpiła (ust. 2). Zatem niezbędnym warunkiem domagania się przez uprawnionych członków rodziny wypłaty świadczenia należnego po zmarłym uprawnionym do emerytury lub renty jest uprzednie zgłoszenie przez niego wniosku o takie świadczenie (zob. wyrok SN z 23 kwietnia 1997 r., II UKN 77/97, OSNAPiUS 1998/2/55). Przepis ten dotyczy zatem tych zmarłych emerytów i rencistów, którzy jeszcze nie pobierali świadczeń, lecz przed śmiercią wystąpili z wnioskiem o emeryturę lub rentę, w przeciwnym wypadku bowiem bezprzedmiotowy byłby zapis ust. 1 in fine o pozostawaniu uprawnionego na utrzymaniu członka rodziny, czy też regulacje zawarte w ust. 2 i 3, w których jest mowa o dalszym prowadzeniu postępowania nieukończonego wskutek śmierci zainteresowanego.</p> <p>Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 kwietnia 2008 r., III UZ 16/07 (OSNP 2009/13-14/186), wskazał, że świadczenia wskazane w art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przysługują uprawnionym osobom tylko na wniosek o dalsze prowadzenie postępowania zgłoszony przez każdego zainteresowanego z osobna (art. 136 ust. 3). Ponadto, świadczenia te, jako świadczenia pieniężne, są z natury rzeczy świadczeniami podzielnymi i od decyzji sądu opartej na ocenie spełnienia przez poszczególnych uczestników postępowania przesłanek z art. 136 ust. 1, zależy przyznanie prawa do świadczenia. Wobec tego ani z istoty stosunku prawnego, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, ani z przepisu ustawy nie wynika, że wyrok dotyczyć ma niepodzielnie wszystkich współuczestników.</p> <p>Cytowany przepis jest przepisem szczególnym w stosunku do ogólnych zasad dziedziczenia i jako taki nie powinien być interpretowany rozszerzająco. Stąd wąsko należy traktować pojęcie osoby, która o świadczenie wystąpiła - są to tylko i wyłącznie ci ubezpieczeni, którzy złożyli wniosek o ustalenie uprawnienia określonego w ustawie, a sprawa za ich życia nie została prawomocnie zakończona. Zaś warunkiem koniecznym do kontynuowania postępowania po śmierci takiej osoby jest złożenie odpowiedniego wniosku, w terminie zawitym 12 miesięcy przez ich następców prawnych, enumeratywnie w przepisie wymienionych.</p> <p>Mając na względzie powyższe rozważania prawne wskazać należało, że skoro art. 136 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS stosuje się w przypadku, gdy ubezpieczony składa wniosek o świadczenie i zanim organ rentowy przyznał mu prawo do tego świadczenia, osoba ta umiera, to w niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie miał prawa do niezrealizowanego przez <span class="anon-block">A. P.</span> świadczenia (emerytury rolnej) za miesiąc sierpień 2012 r.</p> <p>Dodatkowo wskazać należy, że art. 136 ust. 1 wskazuje, że do świadczeń należnych po zmarłym do dnia śmierci uprawnione są trzy kategorie osób:</p> <p>I - małżonek i dzieci, z którymi osoba zmarła prowadziła wspólne gospodarstwo domowe,</p> <p>II - małżonek i dzieci, z którymi osoba zmarła nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego,</p> <p>III - inni członkowie rodziny uprawnieni do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała osoba zmarła.</p> <p> <span class="anon-block">A. P.</span> była siostrą wnioskodawczyni. Zatem przepis wymaga, aby zmarła była na jej utrzymaniu. Użyte w art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS określenie "pozostawania zmarłego na utrzymaniu" - jako kryterium przyznania niezrealizowanego przez wnioskodawcę świadczenia członkowi rodziny, niebędącemu małżonkiem lub dzieckiem zmarłego i niespełniającemu warunków do przyznania po nim renty rodzinnej - nie jest równoznaczne z pojęciem "przyczyniania się do utrzymania" i nie może być stosowane zamiennie.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że nie jest równoznaczne z pozostawaniem na utrzymaniu innej osoby, wskazanej w art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, korzystanie z jej pomocy i opieki. Pomoc i opieka, a nawet partycypowanie w kosztach utrzymania może być uznane za pomoc w utrzymaniu (przyczynianie się do utrzymania), jednakże nie za utrzymanie innej osoby. Bycie na utrzymaniu oznacza bowiem sytuację, w której środki utrzymania zapewnia wyłącznie inna osoba. Powyższe przepisy jako szczególne nie mogą być interpretowane rozszerzająco.</p> <p>W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można uznać, że <span class="anon-block">A. P.</span> pozostawała na utrzymaniu wnioskodawczyni. Zmarła miała prawo do emerytury rolnej w wysokości 886 zł wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym. Uznać należało, że w znacznej mierze była w stanie utrzymać siebie, a opieka wnioskodawczyni nad zmarłą siostrą wynikała z jej obowiązków wobec krewnej.</p> <p>W konsekwencji powyższych rozważań faktycznych i prawnych, a w szczególności treść przepisu art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który reguluje sytuację prawną osób bliskich zainteresowanego, który zmarł po wniesieniu wniosku o świadczenie (tzw. niezrealizowane świadczenia) Sąd doszedł do przekonania, że taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca, bowiem zmarła <span class="anon-block">A. P.</span> była uprawniona do świadczenia emerytalnego z KRUS i nie pozostawała na niczyim utrzymaniu.</p> <p>Na marginesie niniejszych rozważań należy wskazać, iż niezrealizowane świadczenia po zmarłej <span class="anon-block">A. P.</span> wchodzi w skład spadku i wnioskodawczyni może domagać się jego wypłaty, ale dopiero po przedstawieniu postanowienia Sądu w przedmiocie nabycia spadku.</p> <p>Z wyżej przedstawionych powodów, Sąd odwołanie oddalił na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14}§1 k.p.c.</a> </p> </div>