III AUa 916/12
Суди загальної юрисдикції2012-12-03
Номер справи
III AUa 916/12
Дата рішення
2012-12-03
Тип
SENTENCE
Судді
Aleksandra UrbanDaria Stanek (PRESIDING_JUDGE)Grażyna Czyżak
Правова підстава
Текст рішення
<p>Sygn. akt III AUa 916/12</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 3 grudnia 2012 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="153"/>
<col width="402"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Daria Stanek</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Grażyna Czyżak</p>
<p>SSA Aleksandra Urban (spr.)</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>stażysta Emilia Romanik</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2012 r. w Gdańsku</p>
<p>sprawy <span class="anon-block">D. K.</span>
</p>
<p>przeciwko</p>
<p>Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span>
</p>
<p>o prawo do emerytury</p>
<p>na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span>
</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt IV U 620/11</p>
<p>1.
oddala apelację;</p>
<p>2.
zasądza od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> na rzecz <span class="anon-block">D. K.</span> kwotę 120,00 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję.</p>
<p>Sygn. akt III AUa 916/12</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z dnia 18 lutego 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U. nr 8, poz. 43 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku z dnia 20 grudnia 2010 r. odmówił <span class="anon-block">D. K.</span> prawa do wcześniejszej emerytury. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż na podstawie dowodów dołączonych do wniosku i uzyskanych w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że na dzień 1 stycznia 1999 r. ubezpieczona udowodniła 19 lat, 4 miesiące i 16 dni ogólnego stażu ubezpieczeniowego, w tym 12 lat, 7 miesięcy i 21 dni stażu pracy w warunkach szczególnych. ZUS nie uznał świadectwa wykonywania prac w warunkach szczególnych sporządzonego przez <span class="anon-block"> Firmę Handlową (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> z tytułu zatrudnienia w <span class="anon-block"> Spółce (...)</span> i <span class="anon-block"> Spółce (...)</span> wskazując, iż brak jest informacji czy podmiot wystawiający jest następcą prawnym w/wym. firm oraz brak było podpisu osoby wystawiającej dokument. Okres ten nie został również zaliczony do ogólnego stażu pracy.</p>
<p>
<span class="anon-block">D. K.</span> zaskarżyła powyższą decyzję w całości wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Odwołująca wskazała, iż <span class="anon-block"> Firma Handlowa (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> jest następcą prawnym <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span>, a ta z kolei jest następcą prawnym <span class="anon-block"> Zakładu Produkcji (...) Sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> powstałego w wyniku podziału <span class="anon-block"> (...)</span>, co potwierdza załączona do odwołania dokumentacja. <span class="anon-block"> Firma Handlowa (...)</span> - w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 231)">art. 231 kp</a> - była zatem stroną stosunku pracy z ubezpieczoną i była uprawniona do wstawiania świadectwa pracy. Odnosząc się natomiast do jego braków formalnych - braku podpisu - odwołująca wskazała, iż nie zauważyła tego braku podczas odbierania dokumentu. Nie przekreśla on jednak faktycznego wykonywania przez nią pracy w warunkach szczególnych na stanowisku konfekcjonera wyrobów - szwacza, na potwierdzenie czego wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków.</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 6 czerwca 2011 r. i na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2011 r. organ rentowy wskazał, iż nie kwestionuje następstwa prawnego <span class="anon-block"> (...)</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 23(1))">art. 23<sup>
<!-- -->1</sup> kp</a> i zalicza do ogólnego okresu ubezpieczenia poświadczony przez ten podmiot sporny okres zatrudnienia, przyjmując w konsekwencji, iż ubezpieczona legitymuje się ogólnym stażem ubezpieczeniowym. Podtrzymał natomiast dotychczasowe stanowisko w przedmiocie niezaliczenia tego okresu do stażu pracy w warunkach szczególnych z uwagi na braki formalne świadectwa pracy w warunkach szczególnych.</p>
<p>Wyrokiem z dnia 30 marca 2012 roku Sąd Okręgowy w Toruniu - IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w pkt I. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonej <span class="anon-block">D. K.</span> prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych od dnia 2 stycznia 2011 roku, w pkt II. oddalił odwołanie w pozostałym zakresie, w pkt III. Zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> na rzecz <span class="anon-block">D. K.</span> kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w pkt IV. nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieustaleni ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.</p>
<p>Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy oparł o następujące ustalenia faktyczne. <span class="anon-block">D. K.</span> urodziła się <span class="anon-block">(...)</span>. Nie przystąpiła do otwartego funduszu emerytalnego. Ostatni stosunek pracy zakończyła 24 kwietnia 2010 r. Aktualnie, od 5 maja 2010 r. pozostaje osobą bezrobotną zarejestrowaną w urzędzie pracy. W dniu 20 grudnia 2010 r. <span class="anon-block">D. K.</span> złożyła wniosek o przyznania prawa do emerytury. W efekcie jego rozpoznania organ rentowy wydał w dniu 18 lutego 2011 r. skarżoną decyzję. Organ rentowy uznał za wykazane na dzień 1 stycznia 1999 r. 12 lat, 7 miesięcy i 21 dni okresów składkowych, 4 lata, 2 miesiące i 17 dni okresów nieskładkowych oraz 2 lata, 6 miesięcy i 8 dni okresów uzupełniających; łącznie 19 lat, 4 miesiące i 16 dni. Do stażu pracy w warunkach szczególnych uwzględniono cały okres składkowy 12 lat, 7 miesięcy i 21 dni z tytułu zatrudnienia w <span class="anon-block"> (...)</span> od 11.10.1982 r. do 31.05.1995 r. Organ rentowy odmówił uwzględnienia do ogólnego stażu ubezpieczeniowego i stażu pracy w warunkach szczególnych okresu potwierdzonego przez <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> wskazując, iż jest to podmiot nieuprawniony do wstawienia dokumentacji za okresy zatrudnienia w <span class="anon-block"> Spółce (...)</span> i <span class="anon-block"> Spółce (...)</span>, a nadto sama dokumentacja zawiera braki formalne. W okresie od 11 października 1982 r. do 31 maja 1995 r. ubezpieczona była zatrudniona w <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> Zakładach (...)</span>, gdzie wykonywana pracę w warunkach szczególnych na stanowisku konfekcjoner wyrobów - szwacz. W związku z realizacją programu restrukturyzacji z dniem 1 czerwca 1995 r. ubezpieczona, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 23(1);art. 23(1) § 3)">art. 23<sup>
<!-- -->(
1)</sup> §3 kp</a>, przeszła do pracy w <span class="anon-block"> Zakładzie Produkcji (...) Sp. z. o.o.</span> powstałym w wyniku podziału <span class="anon-block"> (...)</span>. Z dniem 1 grudnia 1997 r. w związku ze sprzedażą <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> ubezpieczona przeszła do pracy na rzecz nabywcy <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, następcy prawnego dotychczasowego pracodawcy w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 23(1))">art. 23<sup>
<!-- -->(
1)</sup> kp</a>. Z dniem 19 lipca 1999 r. nastąpiła kolejna zmiana pracodawcy ubezpieczonej w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 23(1))">art. 23<sup>
<!-- -->(
1)</sup> kp</a> w związku z przejściem części zakładu pracy <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> na nowego pracodawcę - <span class="anon-block"> Firmę Handlową (...)</span>, która od tego dnia stała się stroną stosunku pracy z ubezpieczoną. Ubezpieczona w toku zatrudnienia we wszystkich powyższych zakładach pracy zajmowała tożsame stanowisko konfekcjonera wyrobów - szwaczki. <span class="anon-block"> (...)</span> i jego następcy prawni zajmowali się produkcją obuwia tekstylnego z podeszwami z tworzywa sztucznego pcv produkowanego na bazie polichlorku winylu. Cały proces technologiczny był przeprowadzany na jednej hali, począwszy od wykrawania materiału po łączenia elementów materiałów z podeszwą w gotowy produkt, co odbywało się poprzez klejenie na gorąco poszczególnych elementów. Na hali panowały trudne warunki środowiskowe z uwagi na unoszące się opary klejów i chemikaliów oraz hałas maszyn przemysłowych, głównie maszyn szwalniczych, tłoczni i wtryskarek. Hala nie była wentylowana, przepływ powietrza zapewniały jedynie okna. Pracownikom przysługiwał dodatek za pracę w warunkach szczególnych. Ubezpieczona w ramach prac konfekcjonera wykonywała główne prace szwaczki przy zszywaniu cholew. Były one zarówno z materiałów naturalnych typu bawełna, skóra, sztruks, len, filc jak i sztucznego skayu, który był wykorzystywany przy produkcji botków. <span class="anon-block"> (...)</span> te były powlekane klejem kauczukowym, zaś botki dodatkowo klejone ze sztucznym futrem. Obuwie wykonywano także z materiału siatkowego, który z kolei usztywniano. Każdy materiał który zszywała miał nadto elementy z tworzyw sztucznych - wyprofilowany już nosek i napiętek. Ubezpieczona pracowała w wymuszonej pozycji ciała przy maszynach szwalniczych. Była to jej stała praca w pełnym wymiarze czasu pracy. Natomiast w okresach braku pracy przy zszywaniu szwaczki były kierowane do klejenia obuwia, względnie jego pakowania. Wszystkie powyższe czynności wchodziły w skład stanowiska konfekcjonera wyrobów, na które składał się prace przy klejeniu, prace szwaczki i prace przy pakowaniu i odbywały się na tej samej hali produkcyjnej. <span class="anon-block"> Firma Handlowa (...)</span> wystawiła świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach poświadczając, iż <span class="anon-block">D. K.</span> zatrudniona od 1.06.1995 r. do 30.09.1999 r., w tym od 1.06.1995 r. do 30.11.1997 r. w <span class="anon-block"> Spółce (...)</span>, od 1.12.1997 r. do 18.07.1999 r. <span class="anon-block"> Spółce (...)</span>, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała prace na stanowisku konfekcjoner wyrobów - szwacz wymienionym w wykazie A, dziale IV , poz. 21, pkt 28 stanowiącego załącznik nr 3 do zarządzenia nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 7 lipca 1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego. Innymi pracownicami <span class="anon-block"> (...)</span> Stomil, <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> były <span class="anon-block">M. K. (1)</span>, <span class="anon-block">M. Z. (1)</span> zatrudnione w charakterze szwaczek oraz <span class="anon-block">M. K. (2)</span> zajmująca stanowisko mistrza w różnych działach. <span class="anon-block"> (...)</span> każdorazowo potwierdzała pracę tych osób w warunkach szczególnych z tytułu zajmowanych stanowisk pracy u wszystkich poszczególnych następców prawnych <span class="anon-block"> (...)</span> Stomil.</p>
<p>W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy zważył, iż odwołanie ubezpieczonej zasługuje na uwzględnienie. Sąd ten przywołał znajdujące zastosowanie przepisy prawa i wskazał, że w niniejszej sprawie bezspornym było, iż <span class="anon-block">D. K.</span>ukończyła wcześniejszy wiek emerytalny, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego i aktualnie nie pozostaje w stosunku pracy. Organ rentowy w toku postępowania odwoławczego za wykazany uznał także ogólny staż ubezpieczeniowych. Ostatecznie zatem istota sporu w niniejszym postępowaniu koncentrowała się jedynie wokół ustalenia czy praca świadczona przez ubezpieczoną w okresie od 1 czerwca 1995 r. do 30 września 1999 r. była pracą w szczególnych warunkach, a w konsekwencji czy ubezpieczona spełniła ostatnią przesłankę do przyznania prawa do wcześniejszej emerytury. W ocenie Sądu Okręgowego ubezpieczona - na podstawie zeznań świadków i własnych - wykazała, iż w spornym okresie pracując na stanowisku konfekcjonera wyrobów - szwaczki wykonywała pracę w warunkach szczególnych wymienioną w załączniku de rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w wykazie A (prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego), dziale IV pod pozycją 21 i sprecyzowaną w wykazie A załącznika nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 7 lipca 1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego (Dz. Urz. MPChiL nr 4 z dnia 3 sierpnia 1987 r.) w dziale IV - w chemii, pod poz. 21 - produkcja i przetwórstwo wyrobów gumowych, ebonitowych oraz półproduktów i środków pomocniczych do tych wyrobów, produkcja sadzy, w punkcie 26 - konfekcjoner wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych. Ubezpieczona prace w tym charakterze wykonywała stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Do jej obowiązków należały przede wszystkim prace szwalnicze - szyła cholewy z różnego rodzaju materiałów, zarówno naturalnych jak i sztucznych, które były powlekane szkodliwymi klejami przemysłowymi, głównie kauczukowym. Cholewy te były następnie klejone z podeszwami, wytworzonymi z kolei z tworzywa sztucznego pcv produkowanego na bazie polichlorku winylu. Ubezpieczona pracowała w wymuszonej pozycji ciała przy maszynach szwalniczych. Wpadkowo wykonywała także szerzej pojęte prace konfekcjonera, do których poza pracami szwaczki zaliczano także prace przy klejeniu i pakowaniu (zeznania <span class="anon-block">M. K.</span>k. 37v). Wszystkie prace ubezpieczona wykonywała się na tej samej hali produkcyjnej. Na hali panowały trudne warunki środowiskowe z uwagi na unoszące się opary klejów i chemikaliów oraz hałas maszyn przemysłowych, głównie maszyn szwalniczych, tłoczni i wtryskarek. Hala nie była wentylowana, przepływ powietrza zapewniały jedynie okna. Jak opisywała <span class="anon-block">M. Z.</span>„prace wykonywałyśmy w hałasie, obok stanowisk gdzie odbywało się klejenie, nie było wentylacji" (zeznania k. 38). Potwierdza to <span class="anon-block">M. K.</span>-„Ubezpieczona pracowała w ciężkich warunkach i szkodliwych. Była to praca siedząca w jednej pozycji, w oparach kleju. (...) Tkaniny był powlekane klejem, kleje kauczukowe i temu podobne oraz praca była szkodliwa z powodu hałasu." (zeznania k. 37v) oraz ubezpieczona „Każda cholewka którą zszywałam miała z przodu nosek i z tyłu napiętek wykonany z tworzywa sztucznego. Wszystkie tkaniny, które zszywałam były sztywne, powlekane jakimiś środkami" (zeznania k. 101). Wszystkie stanowiska na hali produkcyjnej, z uwagi na tożsame warunki pracy były uznawane przez pracodawców za wykonywane w warunkach szczególnych, co znalazło odzwierciedlenie zarówno w wypłacie dodatków finansowych jak i wystawianiu świadectw pracy potwierdzających pracę w warunkach szczególnych. Tożsame świadectwo otrzymała także ubezpieczona, a wyniki niniejszego postępowania dowodowego, nakazują przyjąć, iż jego wystawienie było faktycznie w pełni uzasadnione. Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, iż okresy pracy ubezpieczonej w <span class="anon-block">Firma Handlowej (...)</span>, a uprzednio <span class="anon-block">Zakładzie Produkcji (...) Sp. z. o.o.</span>
<span class="anon-block">i (...) Sp. z o.o.</span>, łącznie od 1.06.1995 r. do 30.09.1999 r. (4 lata, 4 miesiące) na stanowisku konfekcjoner wyrobów-szwacz spełniały przesłanki pracy w warunkach szczególnych wymienionej w dziale IV, poz. 21 pkt 26 wykazu A stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i lekkiego z dnia 7 lipca 1987 r. i odpowiednio <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a>. Tym samym należało uznać, łącznie z dotychczas przyjętym przez organ rentowy bezspornym okresem pracy w warunkach szczególnych (12 lat, 7 miesięcy i 21 dni) ubezpieczona wykazała się wymaganym co najmniej 15-letnim stażem pracy w warunkach szczególnych, a w konsekwencji spełniła wszystkie warunki do przyznania prawa do wcześniejszej emerytury na mocy art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Za ostateczną datę spełnienia należy natomiast uznać dzień 2 stycznia 2011 r. - ukończenie wcześniejszego wieku emerytalnego - i to właśnie ta data determinuje możliwość przyznania ubezpieczonej prawa do wnioskowanego świadczenia (art. 100 ust. 1 ustawy o rentach i emeryturach z FUS). Stąd też Sąd Okręgowy - na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 2 k.p.c.</a> - zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał <span class="anon-block">D. K.</span>prawo do emerytury poczynając od dnia 2 stycznia 2011 r. (punkt I wyroku), jednocześnie oddalając odwołanie w pozostałym zakresie (punkt II wyroku). Sąd nie znalazł natomiast podstaw do stwierdzenia odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnego do ustalenia w/w prawa w myśl art. 118 ust. 1 a ustawy o emeryturach i rentach z FUS z uwagi na brak w postępowaniu administracyjnym dokumentacji odpowiadającej wymogom <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830100049" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń - Dz. U. z 1983 r. Nr 10, poz. 49 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń</a> ( Dz. U. nr 10, poz. 49 ), tj. świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach oraz fakt, iż ustalenia faktycznych okoliczności świadczenia pracy przez ubezpieczonego w spornym okresie dokonano na podstawie zeznań świadków, a więc dowodu niedopuszczalnego do przyjęcia przez organ rentowy. Orzeczono jak w punkcie IV wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w III punkcie wyroku z uwzględnieniem zasady odpowiedzialności stron za wynik postępowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a>. Sąd mając na uwadze nakład pracy pełnomocnika ubezpieczonego i jego aktywność dowodową w toku postępowania uznał za uzasadnione ustalenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej stosowanie do § 12 ust. 2 w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 2;§ 2 ust. 1;§ 2 ust. 2)">§ 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.)</p>
<p>Apelację od powyższego wyroku wywiódł organ rentowy, zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 184 w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32)">art. 32 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> ( Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227 ze zm.) oraz w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze ( Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) poprzez przyjęcie, że wnioskodawczym legitymuje się 15-letnim okresem wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a tym samym spełnia wszystkie przesłanki nabycia prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych; naruszenie prawa procesowego, tj. przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego prowadzący do błędnych ustaleń oraz nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Wskazując na powyższe organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. W uzasadnieniu organ rentowy omotywał podniesione zarzuty i wnioski, w szczególności podniósł, że nie kwestionuje faktu, iż wnioskodawczyni wykonywała obuwie z gumy i tworzyw sztucznych, ale nie można pominąć tego, że przedsiębiorstwo - do wyrobu swoich produktów - używało również naturalnych materiałów np. bawełny, skóry. Poza tym nawet, gdyby przyjąć, że wnioskodawczyni pracowała przy produkcji wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych to nie wykonywała jej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, albowiem pracowała również na innych stanowiskach ( klejenie tyłów i nosków obuwia, pakowacz). W ocenie skarżącego zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że praca wykonywana przez odwołującą w spornym okresie nie może zostać zaliczona do prac wykonywanych w szczególnych warunkach, ponieważ: wnioskodawczyni nie pracowała wyłącznie przy produkcji wyrobów z gumy, a zajmowała się szyciem cholewek z różnego rodzaju materiału, klejeniem tyłów i nosków obuwia oraz pakowaniem, pracując przy klejeniu tyłów i nosków obuwia oraz pakowaniu wyrobów nie mogła stale i w pełnym wymiarze czasu pracy zajmować się szyciem wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych.</p>
<p>W odpowiedzi na apelację ubezpieczona wniosła o jej oddalenie i zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja organu rentowego okazała się bezzasadna i jako taka nie zasługiwała na uwzględnienie.</p>
<p>Na wstępie wyjaśnić należy, że jeżeli sąd I instancji błędnie ustali kluczowe dla rozstrzygnięcia fakty, to nawet przy prawidłowej interpretacji stosowanych przepisów prawa materialnego, wydany wyrok nie będzie odpowiadał prawu.</p>
<p>Innymi słowy, subsumcja nie odpowiadających prawdzie przedmiotowo istotnych ustaleń faktycznych skutkuje naruszeniem prawa materialnego, a pamiętać należy, że kontroli w tym zakresie sąd odwoławczy dokonuje z urzędu /por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r. III CZP 49/07, OSNC 2008/6/55, Biul. SN 2008/1/13, Wspólnota 2008/7/44, Prok. i Pr.-wkł. 2009/6/60/.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe, zasadnym jest w pierwszej kolejności odnieść się do podniesionego zarzutu naruszenia prawa procesowego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji poczynienia błędnych ustaleń faktycznych.</p>
<p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Taka ocena dokonywana jest na podstawie przekonań sądu, jego wiedzy i posiadanego doświadczenia życiowego, a ponadto powinna uwzględniać wymagania prawa procesowego oraz reguły logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i – ważąc ich moc oraz wiarygodność – odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 czerwca 1999 r., sygn. akt II UKN 685/98, OSNAPiUS Nr 17/2000, poz. 655, LEX nr 41437).</p>
<p>Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> wymaga wykazania, że Sąd uchybił przy ocenie dowodów zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. W takim wypadku podważona skutecznie może być przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów, a także będące jej konsekwencją ustalenie stanu faktycznego i jego subsumowanie pod określony przepis prawa. To natomiast, że określone dowody ocenione zostały niezgodnie z intencją strony skarżącej nie oznacza jeszcze, iż Sąd dopuścił się naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Dla należytego umotywowania swojego stanowiska strona apelująca powinna wykazać, jakich to konkretnych uchybień w ocenie dowodów dopuścił się Sąd pierwszej instancji, to jest – czy i w jakim zakresie ocena ta jest niezgodna z zasadami prawidłowego rozumowania, wiedzą lub doświadczeniem życiowym, względnie – czy jest ona niepełna.</p>
<p>Zgodnie z wyjaśnieniem udzielonym przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 16 listopada 2005 r. sygn. akt I ACa 447/05, LEX nr 177024, które Sąd odwoławczy podziela, zarzut sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego może tylko wówczas wzruszyć zaskarżony wyrok, gdy istnieje dysharmonia między materiałem zgromadzonym w sprawie a konkluzją, do jakiej doszedł Sąd na jego podstawie.</p>
<p>Odnosząc powyższe rozważania natury ogólnej do realiów przedmiotowej sprawy, wskazać należy, iż w ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy wyjaśnił w toku przeprowadzonego postępowania wszystkie istotne okoliczności mające wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Przeprowadził także wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy postępowanie dowodowe, które ocenił zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów, zakreślonych wyżej wskazanym przepisem. Zwrócić należy również uwagę, iż apelujący sformułował zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a>, jednak z uzasadnienia apelacji wynika, że nie kwestionuje ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego, a wyłączenie ich ocenę prawną.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny zaakceptował w całości ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, traktując je jak własne, nie widząc w związku z tym konieczności ich ponownego szczegółowego przytaczania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. I PKN 339/98, opubl. OSNAPiUS z 1999 r., z. 24, poz. 776).</p>
<p>Przechodząc do omówienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, wstępnie wskazać należy, iż zaskarżony wyrok nie narusza również prawa materialnego.</p>
<p>Przypomnieć należy, iż ubezpieczona wniosła odwołanie od decyzji odmawiającej przyznania wnioskowego świadczenia, tj. prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> /dalej ustawa emerytalna/. Wskazany przepis wraz z art. 32 ustawy emerytalnej oraz przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze /dalej rozporządzenia/, określają dla kobiet następujące przesłanki prawa do wcześniejszej emerytury: ukończony 55 rok życia, 25 letni ogólny staż ubezpieczeniowy, 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przed 1 stycznia 1999 r., nieprzystąpienie do OFE albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.</p>
<p>Na obecnym etapie postępowania w dalszym ciągu istota sporu sprowadza się do oceny, czy ubezpieczona legitymuje się 15 letnim stażem pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.</p>
<p>Organ rentowy bezspornie zaliczył ubezpieczonej do szczególnego stażu pracy 12 lat, 7 miesięcy i 21 dni. W ocenie Sądu Apelacyjnego, do bezspornego okresu pracy w szczególnych warunkach Sąd Okręgowy zasadnie doliczył ubezpieczonej okres zatrudnienia od 1 czerwca 1995 r. do 30 września 1999 r. (4 lata, 4 miesiące) w <span class="anon-block"> Firmie Handlowej (...)</span> (uprzednio <span class="anon-block"> Zakład Produkcji (...) Sp. z. o.o.</span> <span class="anon-block"> i (...) Sp. z o.o.</span>), w którym pracując na stanowisku konfekcjonera wyrobów - szwaczki wykonywała pracę w warunkach szczególnych wymienioną w załączniku de rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w wykazie A (prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego), dziale IV pod pozycją 21 i sprecyzowaną w wykazie A załącznika nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 7 lipca 1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego (Dz. Urz. MPChiL nr 4 z dnia 3 sierpnia 1987 r.) w dziale IV - w chemii, pod poz. 21 - produkcja i przetwórstwo wyrobów gumowych, ebonitowych oraz półproduktów i środków pomocniczych do tych wyrobów, produkcja sadzy, w punkcie 26 - konfekcjoner wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych.</p>
<p>Zwrócić należy uwagę, iż w wywiedzionej apelacji organ rentowy nie kwestionował faktu wykonywania przez ubezpieczoną co do zasady obuwia z gumy i tworzyw sztucznych i wskazanej wyżej kwalifikacji prawnej tych prac, podniósł jednak, że przedsiębiorstwo - do wyrobu swoich produktów - używało również naturalnych materiałów np. bawełny, skóry, oraz że wnioskodawczyni pracowała również na innych stanowiskach (klejenie tyłów i nosków obuwia, pakowacz), przez co nawet gdyby przyjąć, że wnioskodawczyni pracowała przy produkcji wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych to nie wykonywała jej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.</p>
<p>Zdaniem Sądu Apelacyjnego zastrzeżeń organu rentowego podzielić nie można. Co prawda przedsiębiorstwa zatrudniające ubezpieczoną do wyrobu swoich produktów - obuwia z gumy i tworzyw sztucznych, używały również naturalnych materiałów np. bawełny, skóry, to jednak nie pozbawiało to ich wyrobów charakteru „wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych”, gdyż takimi z istoty są tenisówki, trampki czy kalosze. Żaden zaś dowód zgromadzony w postępowaniu nie wskazuje na to, aby ubezpieczona wykonywała obuwie wyłącznie z materiałów naturalnych. Finalny charakter produkowanego obuwia – „wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych” nakazuje uznać, że uznana za prace w szczególnych warunkach produkcje wyrobów gumowych (dział IV pkt 21 rozporządzenia), obejmuje również etap polegający na klejeniu tyłów i nosków tego obuwia. Jeżeli zaś chodzi o pakowanie tych produktów, to stanowisko pakowacza (wyrobów gumowych) została wprost wskazane w wykazie A załącznika nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 7 lipca 1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego (Dz. Urz. MPChiL nr 4 z dnia 3 sierpnia 1987 r.) w dziale IV - w chemii, pod poz. 21 - produkcja i przetwórstwo wyrobów gumowych, ebonitowych oraz półproduktów i środków pomocniczych do tych wyrobów, produkcja sadzy, w punkcie 33 - pakowacz.</p>
<p>Reasumując, w ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd I instancji trafnie doliczył ubezpieczonej do stażu pracy w szczególnych warunkach okres zatrudnienia od 1 czerwca 1995 r. do 30 września 1999 r. (4 lata, 4 miesiące) w <span class="anon-block"> Firmie Handlowej (...)</span> (uprzednio <span class="anon-block"> Zakład Produkcji (...) Sp. z. o.o.</span> <span class="anon-block"> i (...) Sp. z o.o.</span>). Wobec doliczenia wskazanego okresu do bezspornego stażu pracy w szczególnych warunkach (12 lat, 7 miesięcy i 21 dni) ubezpieczona legitymuje się ponad 15 letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.</p>
<p>W ocenie Sądu Apelacyjnego ubezpieczona wykazała, że spełnia wszystkie przesłanki nabycia prawa do wcześniej emerytury na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, a zatem zaskarżony wyrok odpowiada prawu.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> Sąd Apelacyjny orzekł, jak w pkt.1 sentencji.</p>
<p>O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu Apelacyjnym, orzeczono po myśli § 12 ust. 1 pkt 2 wspomnianego wyżej rozporządzenia, przewidującego, iż stawki minimalne za prowadzenie spraw w postępowaniu apelacyjnym wynoszą przed sądem apelacyjnym - 75 % stawki minimalnej, a jeżeli w pierwszej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny - 100 % stawki minimalnej, w obu wypadkach nie mniej niż 120 zł.</p>
</div>