III AUa 875/12

<p> <strong> <!-- --> </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia <strong> <!-- -->4 grudnia 2012 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</em> </strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="103"/> <col width="187"/> <col width="486"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Mirosław Szwagierczak (spr.)</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td rowspan="2"> <p> <strong> <!-- -->SSA Ewa Madera</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSA Barbara Gonera</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>st.sekr.sądowy Anna Budzińska </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu <strong> <!-- -->4 grudnia 2012 r. </strong> </p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawyz wniosku <span class="anon-block">D. B. (1)</span> <strong> <!-- --> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- -->Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o dodatek pielęgnacyjny</strong> </p> <p>na skutek apelacji wnioskodawczyni</p> <p>od wyroku <strong> <!-- -->Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu</strong> </p> <p>z dnia <strong> <!-- -->3 lipca 2012 r. </strong>sygn. akt <strong> <!-- -->III U 1120/11</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->u c h y l a zaskarżony wyrok oraz znosi w całości postępowanie przed Sądem I instancji i odrzuca odwołanie. </em> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III AUa 875/12</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">D. B. (1)</span> pobierała rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy do 30 września 2011 r. W dniu 12.08.2011 r. wystąpiła z wnioskiem o ponowne ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym też dniu złożyła pismo ( k. 50 akt ZUS ) „o rozpatrzenie mojej dokumentacji medycznej w celu przyznania mi zasiłku pielęgnacyjnego” . Żądanie powyższe zakwalifikowano jako wniosek o : „dalsze ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy oraz przyznanie dodatku pielęgnacyjnego” . Dlatego skierowano wniosek do lekarza orzecznika</p> <p>o ustalenie „czy istnieje niezdolność do pracy , a jeżeli tak to od kiedy? . Trwale czy okresowo? Czy istnieje niezdolność do samodzielnej egzystencji , a jeżeli tak to od kiedy?. Trwale czy okresowo?” ( v. – k. 155 akt ZUS ) .</p> <p>Orzeczeniem z dnia 23.09.2011 roku lekarz orzecznik ZUS stwierdził , że <span class="anon-block">D. B. (1)</span> jest nadal całkowicie niezdolna do pracy – do 30.09.2016 r. Nie jest niezdolna do samodzielnej egzystencji ( v. – k.</p> <p>156 ) . Orzeczenie to zostało doręczone wnioskodawczyni w dniu 30.09.2011 r. Od tego orzeczenia D. <span class="anon-block">B.</span> nie złożyła sprzeciwu do komisji lekarskiej ZUS – będąc prawidłowo pouczona o terminie i trybie złożenia tegoż sprzeciwu ( v. – k. 156 odwrót ) .</p> <p>Decyzją z dnia 10.10.2011 r. przyznano <span class="anon-block">D. B. (1)</span> prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy do 30.09.2016 roku . Decyzję wydano „po rozpatrzeniu wniosku z dnia 12.08.2011 r.” Nie stwierdzono w niej , iż do renty przysługuje dodatek pielęgnacyjny ( v. pkt IV ust 1 ) .</p> <p>Od powyższej decyzji ubezpieczona złożyła odwołanie , w którym domagała się przyznania zasiłku pielęgnacyjnego ( v. odwołanie k. 2 akt sprawy ) .</p> <p>Odpowiadając na odwołanie organ rentowy wniósł o odrzucenie odwołania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 3(1))">art. 477^{<!-- -->9}§ 3^{<!-- -->1}kpc</a> wobec niewyczerpania trybu odwoławczego z art. 14 ust 2a ustawy emerytalno – rentowej .</p> <p>W toku postępowania odwoławczego sąd orzekający przeprowadził dowód z opinii lekarza okulisty , który w opinii z dnia 24.I. 2012 r., oraz</p> <p>w opiniach uzupełniających z dnia 23.03.2012 r. , 10.05.12 r., - nie uznał odwołującej za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji .</p> <p>Wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 r. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu – w sprawie o dodatek pielęgnacyjny – oddalił odwołanie p. D. <span class="anon-block">B.</span> – wobec nie spełnienia przez nią przesłanek z art. 75 ustawy emerytalnej , a to braku u wnioskodawczyni niezdolności do samodzielnej egzystencji.</p> <p>Ubezpieczona <span class="anon-block">D. B. (1)</span> złożyła apelację domagając się przyznania „ prawa do zasiłku pielęgnacyjnego” oraz „zbadania ponownie sprawy” – powołując się na zły stan swojego wzroku .</p> <p>Organ rentowy nie odniósł się do apelacji .</p> <p> <strong> <!-- -->Rozpoznając sprawę Sąd Apelacyjny ustalił i rozważył co następuje: </strong> </p> <p>1 Dodatek pielęgnacyjny , stosownie do art. 75 ustawy o emeryturach i rentach z F.U.S. ( Dz. U. z 2009 r. Nr 153 , poz. 1227 ze zm.) , przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty , jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz samodzielnej egzystencji lub ukończyła 75 lat życia .</p> <p>Decyzja z dnia 10 października 2011 r. , nakierowana postępowaniem w celu ustalenia czy wnioskodawczyni <span class="anon-block">D. B. (1)</span> jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji – przy stwierdzonej całkowitej niezdolności do pracy , zawiera implice ( v. – brak pozytywnego wpisu</p> <p>w pkt IV ust 1 ) odmowę przyznania dodatku pielęgnacyjnego . Co też oznacza istnienie przedmiotu zaskarżenia odwołaniem – w rozumieniu procesowym .</p> <p>Pani <span class="anon-block">D. B. (1)</span> przysługiwało prawo wniesienia w 14 dniowym terminie sprzeciwu , w trybie art. 14 ust 2a ustawy o emeryturach</p> <p>i rentach z F.U.S. , do komisji lekarskiej ZUS . Z prawa tego nie skorzystała ( v. oświadczenie odwołującej złożone na rozprawie apelacyjnej – 00:04:31 oraz twierdzenia ZUS – k. 4 ) . Fakt ten sam w sobie uzasadnia zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 3(1))">art. 477^{<!-- --> 9} § 3^{<!-- -->1} kpc</a> , gdyż odwołanie kwestionujące</p> <p>nieprzyznanie dodatku opiera się wyłącznie na zarzutach dotyczących oceny stanu zdrowia odwołującej , czyli kwestii ujętych w art. 14 ust 1 pkt 1—5 ustawy emerytalnej .</p> <p>Inaczej mówiąc; lekarz orzecznik ZUS nie uznał p. <span class="anon-block">D. B. (1)</span> za niezdolną do samodzielnej egzystencji . Ona zaś nie złożyła sprzeciwu od tego orzeczenia . Złożyła natomiast odwołanie od decyzji organu rentowego , której podstawą było orzeczenie lekarza orzecznika , z którego wynikał brak spełnienia przesłanki do przyznania prawa do dodatku pielęgnacyjnego . Wystąpiły , więc przesłanki do zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 3(1))">art. 477^{<!-- -->9}§ 3^{<!-- -->1}kpc</a> , czego zresztą Sąd I instancji błędnie nie uczynił – wobec czasowego braku otwarcia drogi do postępowania sądowego .</p> <p>Dlatego też Sąd II instancji zobowiązany był , przy zastosowaniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 378;art. 378 § 1)">art. 378 § 1 kpc</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 3(1))">art. 477^{<!-- --> 9}§ 3^{<!-- -->1} kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1)">art. 199 § 1 kpc</a> – orzec jak w sentencji .Biorąc z urzędu pod uwagę nieważność postępowania , gdyż rygory procesowe są ustanowione nie tylko dla ochrony praw i interesów procesowych konkretnych stron ale i ku temu interesowi wymiaru sprawiedliwości ( por. uzasadnienie uchwały 7 sędziów SN z 8 lipca 2008 r. – III CZP 154/07 ; OSNC z 2008 r. nr 12 , poz. 133 ) .</p> <p>2. Podobieństwo nazw : dodatek pielęgnacyjny oraz zasiłek pielęgnacyjny bynajmniej nie oznacza tożsamości rodzajowej tych roszczeń . Wypadnie więc przypomnieć , że dodatek pielęgnacyjny to świadczenie z ubezpieczenia społecznego , zaś zasiłek pielęgnacyjny to świadczenie socjalne – wynikające z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji .</p> <p>Zgodnie z ust 2 i 3 art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku</p> <p>o świadczeniach rodzinnych ( t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 , poz. 992 ze zm.) zasiłek pielęgnacyjny przysługuje :</p> <p>- niepełnosprawnemu dziecku ,</p> <p>- osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia , jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ,</p> <p>- osobie , która ukończyła 75 lat ,</p> <p>- osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności , jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia .</p> <p>Ustalenie prawa do tego świadczenia opiekuńczego następuje na wniosek osoby zainteresowanej lub przez nią upoważnionej . Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy ( patrz bliżej ; art. 23 ustawy o ś. r.).</p> <p>Uczynione tu przypomnienie jest konieczne o tyle aby – odnosząc się do pisma p. <span class="anon-block">D. B. (2)</span> z dnia 12.08.2011 r. ( v. karta 50 akt ZUS ) skonstatować :</p> <p>- po pierwsze; osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego nie przysługuje zasiłek pielęgnacyjny ( art. 16 ust 6 u. ś. rodz.) . Stąd też zasadne było pierwotne rozważenie i ewentualne stwierdzenie przez ZUS , czy wnioskodawczyni nie ma prawa do dodatku pielęgnacyjnego . Zbieg tych świadczeń jest niemożliwy ,</p> <p>- po drugie; w sprawach o przyznanie prawa do dodatku pielęgnacyjnego nie ma – zdaniem Sądu Apelacyjnego – podstaw prawnych do orzeczenia o prawie do zasiłku pielęgnacyjnego ( por. wyrok S.N. z 8.01.1999 r. – II UK 509/98 ) . Dlatego w tej sprawie Sąd nie mógł rozstrzygnąć o tym świadczeniu pomocniczym .</p> <p>3. Prawomocne zakończenie tej sprawy winno skutkować przekazaniem , przez organ rentowy , wniosku <span class="anon-block">D. B. (1)</span> – o zasiłek pielęgnacyjny , właściwemu podmiotowi realizującym zadania w zakresie świadczeń rodzinnych ; przy stwierdzeniu , iż wnioskodawczyni nie ma prawa do dodatku pielęgnacyjnego .</p> <p>Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji .</p> <p>Zarządzenie :</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> </div>