I C 891/22
Суди загальної юрисдикції2023-11-09
Номер справи
I C 891/22
Дата рішення
2023-11-09
Тип
SENTENCE
Судді
Agnieszka Onichimowska (PRESIDING_JUDGE)
Правова підстава
Текст рішення
<p>
<em>
<!-- -->Sygn. akt I C 891/22</em>
</p>
<br/>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<br/>
<p> Dnia 09 listopada 2023 r.</p>
<br/>
<p>Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: sędzia del. Agnieszka Onichimowska</p>
<p>Protokolant: sekretarz sądowy Karolina Stańczuk</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 12 października 2023 r. w Warszawie</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">A. P.</span>
</p>
<p>o ustalenie</p>
<br/>
<br/>
<br/>
<br/>
<br/>
<p>oddala powództwo;</p>
<p>zasadza od powoda <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz pozwanej <span class="anon-block">A. P.</span> kwotę 5.417,00 (pięć tysięcy czterysta siedemnaście i 00/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.</p>
<br/>
<br/>
<p>
<em>
<!-- -->Sędzia (del.) Agnieszka Onichimowska</em>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<br/>
<br/>
<p>Do Sądu Rejonowgo dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie wpłynął pozew <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span> przeciwko <span class="anon-block">A. P.</span> o stwierdzenie bezwzględnej nieważności czynności prawnej polegającej na „skreśleniu się” <span class="anon-block">W. N.</span> w dniu 01 czerwca 1998 roku z listy członków <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span> oraz zleceniu przelania jego udziałów członkowskich i wkładu mieszkaniowego związanego ze spółdzielczym lokatorskim prawem do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz jego rzekomej córki <span class="anon-block">A. P.</span>. Pismem złożonym na rozprawie w dniu 07 maja 2018 roku powód rozszerzył powództwo w ten sposób, że obok stwierdzenia nieważności dwóch czynności opisanych powyżej wniósł również o stwierdzenie nieważności dokonanego przez Zarząd <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span> w dniu 10 czerwca 1998 roku, na rzecz <span class="anon-block">A. P.</span> przydziału spółdzielczego lokatorskiego prawa do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> oraz decyzji Zarządu <span class="anon-block">(...)</span>Spółdzielni Mieszkaniowej nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 26 marca 1999 roku o przekształceniu tytułu prawnego do wyżej wymienionego lokalu na prawo własnościowe. W zakresie rozszerzonego powództwa Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie uznał się niewłaściwym i – w tej części – przeazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie (postanowienie o przekazaniu, k. 4-5).</p>
<p>Rozszerzając powództwo, powódka argumentowała, że dokonanie przydziału przez Zarząd <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">A. P.</span> spółdzielczego lokatorskiego prawa do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> przy ul. <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span> w dniu 10 czerwca 1998 roku, a następnie przekształcenie tytułu prawnego do tego lokalu na prawo własnościowe decyzją Zarządu <span class="anon-block">(...)</span>Spółdzielni Mieszkaniowej nr <span class="anon-block">(...)</span>z dnia 26 marca 1999 roku nastąpiło na podstawie sfałszowanego oświadczenia <span class="anon-block">W. N.</span> o jego „skreśleniu się” w dniu 01 czerwca 1998 roku z listy członków <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span> oraz polecenia przekazania wkładu mieszkaniowego przynależnego do powyższego lokalu i spółdzielczych udziałów członkowskich na rzecz <span class="anon-block">A. P.</span>, jako jego rzekomej córki – mimo braku stosunku pokrewieństwa tych osób i wymogu ich wspólnego zamieszkania, a także bez stwierdzenia nabycia prawa do spadku po <span class="anon-block">W. N.</span> oraz mimo braku wpłaty przez <span class="anon-block">A. P.</span> wymaganego wkładu mieszkaniowego dla uzyskania lokatorskiego prawa do spornego lokalu (pismo przygotowawcze, k. 9-11).</p>
<p>W odpowiedzi na pozew pozwana <span class="anon-block">A. P.</span> konsekwentnie wnosiła o oddalenie powództwa i o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego (odpowiedź na pozew, k. 50).</p>
<p>W uzasadnieniu pozwana wskazała, że nie zna <span class="anon-block">W. N.</span>, ani nie posłużyła się wnioskiem sporządzonym przez niego, który miałby być podstawą przydziału lokalu mieszkalnego. Podniosła, że „skreślenie się” i „zlecenie przelania udziałów członkowskich” nie jest czynnością prawną. Wskazała, że uiściła wkład mieszkaniowy i opłatę członkowską, zaś przy przekształceniu prawa lokatorskiego we własnościowe uiściła uzupełniający wkład budowlany. Podniosła przy tym, iż przydział lokalu został dokonany na mocy oświadczenia woli powoda, a nie na podstawie oświadczenia woli <span class="anon-block">W. N.</span>. (odpowiedź na pozew, k. 50-59).</p>
<p>W toku procesu strony podtrzymywały swoje stanowiska.</p>
<br/>
<br/>
<br/>
<br/>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny.</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">W. N.</span> był członkiem <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span>. Z dniem 10 stycznia 1967 roku - na podstawie przydziału - otrzymał <span class="anon-block">lokal mieszkalny nr (...)</span> przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> (poprzednio <span class="anon-block">ul. (...)</span>), jako mieszkanie spółdzielcze typu lokatorskiego. <span class="anon-block">W. N.</span> wniósł wkład mieszkaniowy w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
okoliczności bezsporne; dowód przydziału lokalu mieszkalnego (k. 13 akt sprawy II C 2923/17).</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">W. N.</span> zmarł w dniu 13 października 1989 roku. <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa</span> została poinformowana o śmierci <span class="anon-block">W. N.</span> w dniu 09 maja 1997 roku.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
<strong>
<!-- -->Dowód: </strong>
okoliczność bezsporna; kopia odpisu skróconego aktu zgonu (k. 14 akt sprawy II C 2923/17), protokół (k. 17 akt sprawy II C 2923/17).</em>
</p>
<p>Do <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span> wzostał złożony wniosek datowany na dzień 01 czerwca 1998 roku i opatrzony danymi wnisokodawcy – <span class="anon-block">W. N.</span>, w tym nieczytelnym podpisem, o treści: „w związku ze skreśleniem się z listy członków <span class="anon-block"> (...)</span>, proszę o dokonanie rozliczenia i wypłacenia moich udziałów i wkładów mieszkaniowych”. W dalszej części wniosku zawarto prośbę o przelanie udziałów i wkładu na konto córki <span class="anon-block">A. P.</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
<strong>
<!-- -->Dowód: </strong>
wniosek z 2 czerwca 1998 roku zawarty w aktach lokalowych załaczonych do akt sprawy o sygn. II C 2923/17, k. 81</em>
</p>
<p>Wniosek nie został sporządzony i podpisany przez <span class="anon-block">W. N.</span>. <span class="anon-block">W. N.</span> i <span class="anon-block">A. P.</span> nie byli spokrewnieni, osoby te nie znały się.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
okoliczności bezsporne, zeznania powódki <span class="anon-block">A. P.</span>, k.179v181</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">A. P.</span> nawiązała kontakt z <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnią Mieszkaniową</span>, gdzie otrzymała informację o dostępności mieszkania i konieczności dokonania wpłaty wkładu mieszkaniowego, celem uzyskania przydziału.</p>
<p>W dniu 24 czerwca 1997 roku <span class="anon-block">A. P.</span> uściła ustalony wkład mieszkaniowy za <span class="anon-block">lokal mieszkalny nr (...)</span> przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> złotych. Po uzyskaniu ze Spółdzielni niezbędnych dokumentów, zameldowała się w lokalu, a nastęnie wprowadziła się tam wraz z dziećmi.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
zeznania <span class="anon-block">A. P.</span> (k. 179v-180).</em>
</p>
<p>W dniu 10 czerwca 1998 roku <span class="anon-block">A. P.</span> została przyjęta na członka <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span>, zaś w dniu 17 czerwca 1998 roku nastąpił przydział <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">A. P.</span>. <span class="anon-block">A. P.</span> otrzymała książeczkę członkowską oraz uiściła kwotę <span class="anon-block">(...)</span> zł tytułem opłaty członkowskiej.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
<strong>
<!-- -->Dowód</strong>
: Deklaracja przystąpienia do Spółdzielni, pismo Spółdzielni z dnia 15.06.1997 r, k. 20-21
<strong>
<!-- --> </strong>
załaczonych akt sprawy o sygn. II C 2923/17, k. 81, dokument „Przydział lokalu mieszkalnego” z dnia 17 czerwca 1998 roku (k. 62); zeznania <span class="anon-block">A. P.</span> (k. 180).</em>
</p>
<p>Na dokumencie „Przydział lokalu mieszkalnego” z dnia 17 czerwca 1998 roku wskazano numer ewidencyjny: „przepis.praw z rej. <span class="anon-block">(...)</span>”. Dokument został zaadresowany do <span class="anon-block">A. P.</span>, nr rej członka: <span class="anon-block"> (...)</span>. W dokumencie zawarto infromację o rozliczeniu finansowym członka spółdzielni, wskazując, iż wkład wymagany wynosi 1.15, zaś wkład wpłacony 1.15.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
dokument „Przydział lokalu mieszkalnego” z dnia 17 czerwca 1998 roku (k. 62).</em>
</p>
<p>W dniu 18 lutego 1999 roku <span class="anon-block">A. P.</span> wystąpiła z wnioskiem o zmianę lokatorskiego prawa do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> na własnościowe prawo do lokalu wraz z prośbą o przedstawienie propozycji odpowiednich rozliczeń oraz terminu uzupełnienia wkładu budowlanego.</p>
<p>Spółdzielnia sporządziła wstępne wyliczenie z dnia 26 lutego 1999 roku, zgodnie z którym <span class="anon-block">A. P.</span> miała uiścić kwotę <span class="anon-block">(...)</span> zł tytułem uzupełniajacego wkładu budowlanego. <span class="anon-block">A. P.</span> uzupełniła przedmiotową kwotę w dniu 19 marca 1999 roku.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
dowód uiszczenia wpłaty kwoty <span class="anon-block">(...)</span> zł z dnia 19 marca 1999 roku (k. 63).</em>
</p>
<p>W dniu 26 marca 1999 roku <span class="anon-block">A. P.</span> otrzymała decyzję o przekształceniu lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego we własnościowe prawo do lokalu. W dokumencie zawarto informację o sfinansowaniu <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego przy ul. <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span>. Zgodnie z pkt. II wniesiony wkład budowlany stanowiący sumę zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego (<span class="anon-block">(...)</span> zł) i wpłaty uzupełniającej na wkład budowlany (<span class="anon-block">(...)</span> zł) wynosił łącznie <span class="anon-block">(...)</span> zł.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
<span class="anon-block">decyzja nr (...)</span> z dnia 26 marca 1999 roku (k. 64).</em>
</p>
<p>Pismem datowanym na dzień 19 października 2005 roku <span class="anon-block">(...)</span>Spółdzielnia Mieszkaniowa - z uwagi na niespełnienie wymogów statutowych oraz liczne uchybienia w procedurze przepisania uprawnień członkowskich - wezwała <span class="anon-block">A. P.</span> do uiszczenia wymaganej kwoty wkładu mieszkaniowego w wysokości 24.969,12 złotych w terminie 14 dni.</p>
<p>W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 12 listopada 2005 roku, <span class="anon-block">A. P.</span> wskazała, że nie poczuwa się do obowiązku zapłacenia <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> żądanej kwoty, ani do wydania lokalu do jej dyspozycji. Poinformowała, że pierwsze roszczenie dochodzone przez <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnię Mieszkaniową</span> wygasło na skutek jego spełnienia, tj. wpłacenia przez nią wkładu mieszkaniowego.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
pismo <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 19.10.2005 r., k. 59 załaczonych akt sprawy o sygn. II C 2923/17 pismo <span class="anon-block">A. P.</span> z dnia 12 listopada 2005 roku (k. 93).</em>
</p>
<p>Pismem datowanym na dzień 23 listopada 2005 roku <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa</span> wezwała <span class="anon-block">A. P.</span> do dostarczenia dokumentów potwierdzających, iż jest spadkobierczynią <span class="anon-block">W. N.</span> pod rygorem uznania, iż „przydział lokalu mieszkalnego z dnia 17 czerwca 1998 roku uznany będzie za nieważny.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
pismo <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 23.11.2005 r., k. 63 załaczonych akt sprawy o sygn. II C 2923/17;</em>
</p>
<p>W dniu 17 sierpnia 2006 roku Zarząd <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span> w <span class="anon-block">W.</span> podjął decyzję w sprawie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli względem osób, na rzecz których pod wpływem błędu zostały ustanowione spółdzielcze lokatorskie prawa do lokali, a także utraciły ważność decyzje Zarządu, na podstwie których ustanowione zostały spółdzielcze własnościowe prawa do lokali. <span class="anon-block">A. P.</span> był jedną z osób, których dotyczyła przedmiotowa decyzja.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
wycinek z prptkołu nr <span class="anon-block"> (...)</span> Zarządu <span class="anon-block"> (...)</span>, k. 64-65 załaczonych akt sprawy o sygn. II C 2923/17;</em>
</p>
<p>W dniu 07 września 2006 roku zostało sporządzone pismo, w którym <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa</span> informowała <span class="anon-block">A. P.</span>, iż w dniu 17 sierpnia 2006 roku <span class="anon-block"> Zarząd (...)</span> uchylił się od skutków prawnych oświadczenia woli z dnia 17 czerwca 1998 roku, a ponadto, że utraciła ważność <span class="anon-block">decyzja Zarządu nr (...)</span> z dnia 24.03.1999 r. w przedmiocie ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
<strong>
<!-- -->Dowód:</strong>
pismo <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 07.09.2006 r., k. 66 załaczonych akt sprawy o sygn. II C 2923/17;</em>
</p>
<p>W dniu 30 czerwca 2008 roku do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie wpłynął akt oskarżenia przeciwko <span class="anon-block">B. R.</span>, <span class="anon-block">M. R.</span> i <span class="anon-block">B. Ś.</span> oskarżonych m.in. o to, że działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowych doprowadziły do niekorzystnego rozporządzenia cudzym mieniem <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnię Mieszkaniową</span>. W uzasadnieniu opisano m.in.nieprawidłowości związane z rozliczaniem wkładów po byłych członkach <span class="anon-block"> (...)</span>, w tym wypłaty kwot pieniężnych za przeprowadzenie remontów lokali przejętych po zmarłych członkach <span class="anon-block"> (...)</span> i przydzielonych innym osobom.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 02 października 2014 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie III Wydział Karny umorzył postępowanie z uwagi na przedawnienie karalności czynu.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
<strong>
<!-- -->
Dowód:</strong>
akt oskarżenia, postanowienie SR dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie z dn.02.10.2014, postanowienie SO w Warszawie z dnia 15.01.2105, k. 42-50, załaczonych akt sprawy o sygn. II C 2923/17;</em>
</p>
<br/>
<br/>
<p>Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie dowodów z dokumentów zgromadzonych w sprawie, które nie były kwestionowane przez strony i z urzędu nie stwierdzono podstaw do odmowy waloru wiarygodności. Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Sąd, w ramach swobodnej oceny dowodów uznał zgromadzone w toku procesu dokumenty w całości za autentyczne i przydatne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy.</p>
<p>Sąd nie uznał za wiarygodny dokument w postaci wniosku <span class="anon-block">W. N.</span> z dnia 1 czerwca 1998 roku. Ustalono bowiem, że <span class="anon-block">W. N.</span> nie sporządził oświadczenia o treści wskazanej w dokumencie. W tym zakresie również strony były zgodne, że dokument ten został sfałszowany, a podpis nie został nakreślony przez <span class="anon-block">W. N.</span>, który zmarł w dniu 13 października 1989 roku. Dokument ten stał się jedynie podstawą ustalenia, że wniosek o takiej treści został złożony przez nieustaloną osobę do <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span>.</p>
<p>Sąd dał wiarę zeznaniom pozwanej <span class="anon-block">A. P.</span>. Przytoczyła ona okoliczności umożliwiające chronologiczne odtworzenie historii kontaktów z <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnią Mieszkaniową</span>. W szczególnoścu Sąd nie miał wątpliwości co do wiarygodności zeznań pozwanej w zakresie okoliczności uiszczenia wkładu w pierwotnej wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł. Zdaniem Sądu zeznania pozwanej są spójne i korespondują z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w tym dokumentacją zgromadzoną zarówno w przedmiotowych aktach, jak i załączonych aktach Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie o sygn. II C 2923/17.</p>
<p>Sąd dał wiarę również zeznaniom świadków <span class="anon-block">B. R.</span> i <span class="anon-block">K. S.</span>, choć nie miały one decydującego wpływu na kształt rozstrzygnięcia. W zakresie pewnych rozbieżności trzeba zaznaczyć, że pomimo wskazania przez świadek <span class="anon-block">B. R.</span>, że wkłady były przyjmowane wyłącznie w kasie spółdzielni na parterze (zeznania <span class="anon-block">B. R.</span>, k. 179), Sąd uznał za wiarygodne stwierdzenie pozwanej, że została skierowana do opłacenia wkładu do pokoju pracowników na I piętrze. Z kolei informacje o postępowaniach karnych wobec pracowników spółdzielni (zeznania <span class="anon-block">K. S.</span>, k. 149-150v) nie mogły stanowić podstawy dla ustaleń orzekającego Sądu, z uwagi na fakt, że w sprawach tych nie zapadł wyrok skazujący.</p>
<p>Sąd pominął wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków <span class="anon-block">D. D.</span> oraz <span class="anon-block">M. M.</span>, z uwagi na dyspozycję przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 6)">art. 235<sup>
<!-- -->2 </sup>§ 1 pkt 6 k.p.c.</a>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje.</strong>
</p>
<p>Powództwo podlegało oddaleniu.</p>
<p>Istota sporu stron dotyczyła ważności czynności prawnej w postaci dokonanego przez Zarząd <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span> w dniu 17 czerwca 1998 roku na rzecz <span class="anon-block">A. P.</span> przydziału spółdzielczego lokatorskiego prawa do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> oraz decyzji Zarządu <span class="anon-block">(...)</span>Spółdzielni Mieszkaniowej nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 26 marca 1999 roku o przekształceniu tytułu prawnego do wyżej wymienionego lokalu na prawo własnościowe. Powódka wiązała nieważność ww. czynności ze sfałszowaniem oświadczenia woli <span class="anon-block">W. N.</span>.</p>
<p>Na wstępie należy zauważyć, że objęty sporem lokal mieszkalny nie został <span class="anon-block">A. P.</span> przydzielony na podstawie oświadczenia woli <span class="anon-block">W. N.</span>, a na podstawie oświadczenia woli <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>. Złożenie przez Spółdzielnię przedmiotowego oświadczenia było uwarunkowane dokonaniem wpłaty wkładu mieszkaniowego przez zainteresowaną osobę. Gdyby zatem stosowny wkład nie został uiszczony, to nie istniałaby możliwość przydziału lokalu. Tym samym, nie sposób wywodzić prawa <span class="anon-block">A. P.</span> do spornego lokalu z oświadczenia <span class="anon-block">W. N.</span> i to niezależnie od jego treści. Innymi słowy – nie przesądzając o złożeniu albo nie, oświadczenia woli przez <span class="anon-block">W. N.</span>, uznać trzeba, że treść takiego oświadczenia nie mogła wpłynąć na sytuację prawną <span class="anon-block">A. P.</span>.</p>
<p>O ile w niniejszej sprawie skreślenie się z listy członków spółdzielni zakwalifikować można jako oświadczenie <span class="anon-block">W. N.</span> o wystąpieniu ze spółdzielni za wypowiedzeniem (czynność taką przewiduje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 (art. 22)">art. 22 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze</a> w brzmieniu obowiązującym w dacie 1 czerwca 1998 r - Dz. U. z 1995, nr 54, poz. 288 j.t. ze zm. - dalej jako pr.sp."), to już zlecenie przelania udziałów członkowskich i wkładu mieszkaniowego nie pozostaje w ocenie Sądu czynnością prawną ani jej elementem, lecz jedynie czynnością faktyczną. W szczególności nie stanowi ono rozporządzenia roszczeniem do spółdzielni, o którym mowa w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 (art. 27;art. 27 § 1)">art 27 § 1</a> pr. sp. i 218 § 4 pr. sp. Po pierwsze, rozporządzenie roszczeniem jest umową, w której druga strona zgadza się na nabycie tego uprawnienia. Przedmiotowy wniosek z dnia 1 czerwca 1998 r. miałby natomiast obejmować jedynie oświadczenie <span class="anon-block">W. N.</span>. Po drugie, oświadczenie <span class="anon-block">W. N.</span> nie zostało nawet adresowane do <span class="anon-block">A. P.</span>, lecz skierowano je bezpośrednio do <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span>. Po trzecie, zgodnie z treścią art. 218 § 4 pr. sp. spółdzielnia ma obowiązek jedynie w stosunku do byłego członka o wypłatę udziałów i rozliczenie wkładu, nie ma natomiast obowiązku wobec osób trzecich ubiegających się o członkostwo w spółdzielni do zarachowania tych udziałów i wkładu na ich rzecz. Wprawdzie zgodnie z treścią art. 221 § 1 pr. sp. w razie wygaśnięcia lokatorskiego prawa do lokalu w następstwie ustania członkostwa roszczenie o przyjęcie do spółdzielni i o przydział lokalu po byłym członku przysługiwało zamieszkałym z nim razem: małżonkowi, dzieciom i innym osobom bliskim. Przyjęcie do spółdzielni następowało jednak na podstawie wniosku i deklaracji złożonej przez osobę, która występowała o przyjęcie jej do spółdzielni. To zatem na podstawie oświadczeń tej osoby, nie zaś na podstawie jakichkolwiek oświadczeń byłego członka powstawał po stronie Spółdzielni obowiązek wobec osoby ubiegającej się o członkostwo. Mając na uwadze powyższe, przedmiotowy wniosek z 1 czerwca 1998 r., nawet gdyby został rzeczywiście złożony przez <span class="anon-block">W. N.</span>, nie kreowałby żadnego zobowiązania po stronie Spółdzielni do przekazania udziałów i wkładu na rzecz <span class="anon-block">A. P.</span>, ani też żadnego roszczenia po stronie <span class="anon-block">A. P.</span> do domagania się od Spółdzielni zarachowania tych udziałów i wkładu na jej rzecz.</p>
<p>Przechodząc do dalszych rozważań należy rozważyć skuteczność złożonego przez powódkę oświadczenia woli w przedmiocie uchylenia się od skutków prawnych ustanowienia spółdzielczego prawa do lokalu. W razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jednakże, gdy oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć (art. 84 § 1).</p>
<p>Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy jednoznacznie należy wskazać, iż błąd który mógłby być uznany za wadę oświadczenia woli, a tym samym stać się podstawą do uchwalania się od skutków prawnych oświadczenia woli nie został spowodowany przez pozwaną. Pozwana przekazała pieniądze na wkład mieszkaniowy, tym samym spełniała warunki przydziału lokalu, czego efektem była decyzja w tym przedmiocie. Zaś to obowiązkiem powódki - przed podjęciem decyzji o przydziale lokalu - było upewnienie się czy zostały spełnione wszystkie niezbędne przesłanki do jej wydania.</p>
<p>Mając na uwadze stan faktyczny ustalony w przedmiotowej sprawie w ocenie Sądu należy uznać, że pozwana swoim działaniem nie tylko nie wprowadziła w błąd powodowej Spółdzielni, ale nie miała także świadomości co do wprowadzenia powódki w błąd poprzez złożenie - przez nieustaloną osobę - oświadczenia woli <span class="anon-block">W. N.</span> datowanego na dzień 01 czerwca 1998 roku. Powyższe jednoznacznie wynika ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego. Tym samym przesłanka stwarzająca możliwość uchylania się od skutków prawnych oświadczenia woli zawarta w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84)">art. 84</a> nie została w niniejszej sprawie spełniona. Uchylenie się zatem od skutków prawnych oświadczenia woli przez powódkę jest niedopuszczalne. Ponadto należy również zwrócić uwagę, iż uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu następuje poprzez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie w terminie roku od chwili od jego wykrycia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 88)">art. 88 k.c.</a>) Wprawdzie powódka wskazała na wycinek z <span class="anon-block">protokołu nr (...)</span> z posiedzenia Zarządu <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span> z dnia 17 sierpnia 2006 roku, w którym uchyla się od skutków prawnych ustanowenia spółdzielczego prawa do lokali (w tym lokalu pozwanej) oraz pisemne oświadczenie dnia 07 września 2006 roku skierowane do <span class="anon-block">A. P.</span>, jednakże nie przedstawiła dowodu doręczenia pisma pozwanej. Tym samym nie zostały wyczerpane wszystkie wymogi zawarte w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 88;art. 88 § 1)">art. 88 § 1 k.c.</a>, gdyż oświadczenie nie zostało złożone wobec pozwanej. Ponadto warunkiem koniecznym skuteczności ww. oświadczenia pozostaje dochowanie jednorocznego terminu. Termin należy uznać za zachowany, jeśli oświadczenie o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli, zostało zawarte na piśmie oraz doręczone drugiej stronie w tym terminie. W razie błędu roczny termin rozpoczyna bieg wraz z powstaniem subiektywnej możliwości podniesienia zarzutu wady oświadczenia woli.</p>
<p>W ocenie Sądu analiza materiału dowodowego wskazuje, iż już w 1998 roku powódka mogła podjąć wszelkie czynności sprawdzające prawa do lokalu. Powódka nieprzerwanie dysponowała dokumentami pozwalającymi na ocenę czy dochowane zostały wszelkie wymogi potrzebne do dokonania przydziału lokalu. Nic nie stało na przeszkodzie do wdrożenia kontroli wobec ww. dokumentacji. W ocenie Sądu powódka nie dochowała rocznego terminu wskazanego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 88;art. 88 § 2)">art 88 § 2 k.c.</a>, gdyż data w której podejmował czynności zmierzające do wydania oświadczenia woli o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli w znacznym stopniu przekraczała termin nakreślony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a>
</p>
<p>W celu pełnego omówienia przedmiotowej sprawy należy wskazać na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>, zgodnie z którym nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.</p>
<p>Zasady współżycia społecznego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> są pojęciem pozostającym w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności danej sprawy i w takim całościowym ujęciu wyznaczają podstawy, granice i kierunki jej rozstrzygnięcia w wyjątkowych sytuacjach, które przepis ten ma na względzie. Dlatego dla zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> konieczna jest ocena całokształtu szczególnych okoliczności danego wypadku w ścisłym powiązaniu nadużycia prawa z konkretnym stanem faktycznym. W konsekwencji stosowanie klauzuli generalnej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> pozostaje domeną sądów meriti<em>
<!-- --> (por. postanowienie SN z 2.08.2023 r., I CSK 6628/22, LEX nr 3593496).</em> Klauzule generalne, w tym wysłowione w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> zasady współżycia społecznego stanowią konstrukcję odesłania zawartego w przepisie do pozaprawnych reguł społecznych, wyznaczników rozstrzygnięć słusznych i sprawiedliwych, wyłączających nadużycie prawa. Ich treść jest ustalona na potrzeby rozstrzygnięć konkretnej sprawy. Nie mamy tu do czynienia z normatywnym wyszczególnieniem komponentów oceny, ale z konkretyzowaniem ich elementów w praktyce zastosowania. Należy tu nadmienić, że w świetle teorii wewnętrznej klauzuli nadużycia postępowanie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego w ogóle nie mieści się w kategorii wykonywania prawa podmiotowego <em>
<!-- -->(por. wyrok SN z 31.05.2023 r., II CSKP 1732/22, LEX nr 3590464). </em>
</p>
<p>Zastosowanie przez ustawodawcę klauzuli generalnej immanentnie wiąże się z zagrawantowaniem znacznej swobody decyzyjnej sądowi, co zwęża zakres przypadków, w których można mówić o oczywistej sprzeczności rozstrzygnięcia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> Przepis ten upoważnia sąd do oceny, w jakim zakresie, w konkretnym stanie faktycznym, działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie jego prawa i nie korzysta z ochrony prawnej, pozostaje zatem w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności konkretnej sprawy. Posłużenie się konstrukcją nadużycia prawa jest z założenia dopuszczalne tylko wyjątkowo, gdy uwzględnienie powództwa prowadziłoby do sytuacji nieakceptowanej ze względów aksjologicznych. Nie może prowadzić do uchylenia bądź zmiany obowiązujących przepisów prawa i nie może być wymierzone przeciwko treści prawa postrzeganego jako niesprawiedliwe, lecz musi być następstwem wykonania prawa podmiotowego przez stronę godzącego w fundamentalne wartości, których urzeczywistnieniu ma służyć prawo (<em>
<!-- -->por. postanowienie SN z 12.12.2022 r., I CSK 2816/22, LEX nr 3556489).</em> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">Art. 5 k.c.</a> może być stosowany wyjątkowo tylko w takich sytuacjach, w których wykorzystywanie uprawnień wynikających z przepisów prawnych prowadziłoby do skutku nieaprobowanego w społeczeństwie, ze względu na przyjęte w społeczeństwie reguły zachowania, wyznaczane przez wartości powszechnie uznawane, których przestrzeganie spotyka się z pozytywną oceną, jest aprobowane, zaś ich naruszanie jest traktowane jako naganne, spotyka się z dezaprobatą (<em>
<!-- -->por. wyrok SA w Lublinie z 9.01.2023 r., I ACa 207/22, LEX nr 3478021).</em>
</p>
<p>Stosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> nie może zatem prowadzić do uchylenia bądź zmiany obowiązujących przepisów prawa (<em>
<!-- -->por. postanowienie SN z 15.06.2023 r., II CSKP 1515/22, LEX nr 3593176),</em> zaś obowiązkiem sądu jest uzasadnienie decyzji o zastosowaniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> i nawet jeśli sąd nie formułuje naruszonej zasady współżycia społecznego, to musi przedstawić okoliczności uzasadniające zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> (<em>
<!-- -->por. postanowienie SN z 2.03.2023 r., I CSK 5356/22, LEX nr 3556637).</em>
</p>
<p>W ocenie Sądu w niniejszej sprawie w pełni uzasadnione pozostaje zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> i oddalenie powództwa. Przedmiotowe rozstrzygnięcie Sąd oparł na opisanych poniżej przesłankach.</p>
<p>Sąd podzielił ocenę pozwanej, iż adnotacja „przepis.praw” nie prowadzi do uznania o istnieniu świadomości <span class="anon-block">A. P.</span> o tym, że spółdzielcze prawo do lokalu nabyła ona w drodze przeniesienia udziału po <span class="anon-block">W. N.</span>. Ocena taka bowiem prowadziłaby do wniosku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego. Pozwana nie była spokrewniona, ani nie znała <span class="anon-block">W. N.</span>. Po wpłacie wkładu <span class="anon-block">A. P.</span> otrzymała decyzję o przyznaniu lokalu mieszkalnego. Decyzji takiej nie mogłaby natomiast otrzymać bez dokonania przedmiotowej wpłaty. Jednocześnie, <span class="anon-block">A. P.</span> nie otrzymała jakiegokolwiek pouczenia w zakresie okoliczności przepisania prawa, ani informacji jakoby wniesiony przez nią na tym etapie wkład wymagał uzupełnienia. W ocenie Sądu zamieszczenie na dokumencie adnotacji o treści „przepis.praw” nie prowadzi do uznania, że sformułowanie takie pozostawałoby obiektywnie zrozumiałe dla jakiejkowiek osoby, a w szczególności osoby, która w żaden sposób nie mogła domniemywać o dokonaniu przez <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnię Mieszkaniową</span> przeniesienia prawa innej osoby, tym bardziej w okolicznościach zaproponowania jej wolnego lokalu mieszkalnego. Ponadto, zdaniem Sądu również i dokument w przedmiocie przekształcenia spółdzielczego prawa do lokalu w prawo własnościowe nie nasuwa wątpliwości w zakresie interpretacji okoliczności sprawy. Z przedmiotowego dokumentu wynika, że na kwotę wniesionego wkładu budowlanego w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł składa się zwaloryzowany wkład mieszkaniowy w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł oraz wpłata uzupełniająca na wkład budowlany w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł, którą <span class="anon-block">A. P.</span> następnie uiściła. Ponownie, samo wyliczenia zawarte w dokumencie wskazywało na prawidłowe zarachowanie wkładu dotyczącego spornego lokalu. Analizując z kolei rozbieżność w wysokości wkładu, wskazać należy, że pozwana odczytywała kwotę <span class="anon-block">(...)</span> zł jako tożsamą z uiszczoną przez nią kwotą <span class="anon-block">(...)</span> zł. W świetle okoliczności sprawy uznanie żądania powództwa pozostawałoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Prowadziłoby bowiem do uznania nieważności czynności prawnej w postaci dokonanego przez Zarząd <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni Mieszkaniowej</span> w dniu 17 czerwca 1998 roku, na rzecz <span class="anon-block">A. P.</span> przydziału spółdzielczego lokatorskiego prawa do <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> oraz decyzji Zarządu <span class="anon-block">(...)</span>Spółdzielni Mieszkaniowej nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 26 marca 1999 roku o przekształceniu tytułu prawnego do wyżej wymienionego lokalu na prawo własnościowe. Powyższe nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na fakt niemożności wydania decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego bez uiszczenia wkładu, a także na treść dokumentu w przedmiocie przekształcenia spółdzielczego prawa do lokalu we własnościowe. To bowiem <span class="anon-block"> (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa</span> powinna przeprowadzić i – jak przyjął Sąd – przeprowadziła niezbędne formalności poprzedzające wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego <span class="anon-block">A. P.</span>. Co więcej pozwana nie może ponosic konsekwencji ewentualnego nieprawidłowego postępowania pracowników powodowej Spółdzielni.</p>
<p>Reakpitulując powyższe rozważania należy stwierdzić, iż Sąd Okręgowy nie podzielił argumentów podniesionych w pozwie, oddalając powództwo w całości.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Zawarte w pkt. 2 sentencji wyroku rozstrzygnięcie o kosztach procesu zapadło na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a>, zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Tym samym, Sąd obciążył kosztami procesu powódkę. </strong>Na koszty procesu poniesione przez stronę pozwaną w łącznej kwocie 5.417 zł złożyły się opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 5.400 zł ustalone w oparciu o § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.</p>
<p>W świetle dokonanych powyżej rozważań, na podstawie powołanych przepisów, orzeczono jak w wyroku.</p>
<br/>
<br/>
<p>
<em>
<!-- -->Sędzia (del.) Agnieszka Onichimowska</em>
</p>
<br/>
<br/>
<br/>
<br/>
</div>