III AUa 897/12

<p>Sygn. akt III AUa 897/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 18 grudnia 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Jolanta Frańczak</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Marta Fidzińska - Juszczak (spr.)</p> <p>SSA Iwona Łuka-Kliszcz</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st. prot. sąd. Anna Baran</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 05 grudnia 2012 r. w Krakowie</p> <p>sprawy z wniosku<strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. G.</span> </strong> </p> <p>przeciwko<strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">K.</span> </strong> </p> <p>świadczenie przedemerytalne</p> <p>na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach Wydziału V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt V U 152/12</p> <p> <strong> <!-- -->z m i e n i a zaskarżony wyrok w ten tylko sposób, że przyznaje <span class="anon-block">J. G.</span> świadczenie przedemerytalne od stycznia 2012 r., a w pozostałym zakresie apelację oddala. </strong> </p> <p>-1-</p> <p>Sygn. akt III AUa 897/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012r. Sąd Okręgowy w Kielcach V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 11 stycznia 2012r. i przyznał <span class="anon-block">J. G.</span> świadczenie emerytalne od stycznia 2012r.</p> <p>Ustalił Sąd że, wnioskodawcy <span class="anon-block">J. G.</span> <span class="anon-block">ur. (...)</span>, w roku 1966 zmarł ojciec. Matka powtórnie wyszła za mąż w 1971r. i wówczas wraz z mężem zamieszkała w <span class="anon-block">T.</span> i zameldowała tam swoich synów, tj. <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">W. G.</span>. Mimo zameldowania wnioskodawca wraz z bratem mieszkał do dnia 14 kwietnia 1973r. w gospodarstwie rolnym swoich rodziców, położonym w <span class="anon-block">S.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (obecnie <span class="anon-block">(...)</span>). <span class="anon-block">J. G.</span> po ukończeniu w 1968r. szkoły podstawowej rozpoczął naukę w <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">T.</span>, do którego dojeżdżał komunikacją PKS kilkanaście kilometrów. Naukę rozpoczynał o godz. 7, a kończył o godz. 14. Gospodarstwo rolne zajmowało powierzchnię 0,59 ha. Był to głównie sad z ponad setką drzew owocowych, oraz uprawy pomidorów, buraków, ziemniaków, ogórków, porzeczek i agrestu. W gospodarstwie hodowano też drób, króliki i świnie. Prowadzeniem gospodarstwa zajmował się wnioskodawca wraz z bratem (<span class="anon-block">ur. (...)</span>), a matka pomagała im dojeżdżając z <span class="anon-block">T.</span>. Prace rolne w gospodarstwie – głównie wykonywane ręcznie – polegały na przygotowaniu sadzonek pomidorów, przesadzaniu ich do inspektów, a potem do gruntu. Wiosną sadzono też wszystkie pozostałe warzywa, a następnie aż do jesiennych zbiorów zajmowano się pielęgnacją tych upraw. W jesieni przygotowywano grunt na następny rok, zbierano owoce z sadu, wykonywano prace pielęgnacyjne przy drzewach. Codziennie przez cały rok zajmowano się inwentarzem. Dokonywano też niezbędnych prac remontowych w obejściu, naprawiano klatki dla kur i świń. Praca w gospodarstwie zajmowała wnioskodawcy co najmniej cztery godziny dziennie. Gospodarstwo rolne było traktowane jako dodatkowe źródło dochodów rodziny. Warzywa i owoce</p> <p>-2-</p> <p>Sygn. akt III AUa 897/12</p> <p>uzyskiwane z sadu i ogrodu sprzedawano w punkcie skupu, który znajdował się w pobliżu domu.</p> <p>Naukę w technikum wnioskodawca ukończył w dniu 5 marca 1973r., a 15 września 1973r. rozpoczął służbę wojskową.</p> <p>Ostatnio wnioskodawca był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w <span class="anon-block"> (...) SA</span>, na pełny etat do dnia 30 kwietnia 2011r. Stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030900844" title="Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników - Dz. U. z 2003 r. Nr 90, poz. 844 (art. 1)">art. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników</a> (Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.). W dniu 6 maja 2011r. <span class="anon-block">J. G.</span> uzyskał status osoby bezrobotnej i od dnia 14 maja do 14 listopada 2011r. przez pół roku pobierał zasiłek dla bezrobotnych. W tym okresie nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych. Zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w <span class="anon-block">S.</span> wnioskodawca otrzymał w dniu 21 listopada 2011r., a w dniu 20 grudnia 2011r. złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Staż ubezpieczeniowy <span class="anon-block">J. G.</span> na dzień złożenia wniosku o świadczenie wynosi co najmniej 40 lat (uznany przez organ rentowy wyniósł 37 lat 5 miesięcy i 11 dni). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt rentowych oraz zeznań świadków <span class="anon-block">E. D.</span>, <span class="anon-block">W. G.</span>, <span class="anon-block">M. K.</span>, <span class="anon-block">J. Z.</span>. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd I instancji zważył, że odwołanie jest uzasadnione. Przytoczył treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041201252" title="Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych - Dz. U. z 2004 r. Nr 120, poz. 1252 (art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 2;art. 2 ust. 3)">art. 2 ust. 1,2 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych</a> (Dz.U. z 2004r. Nr 120, poz.1252 ze zm.) i stwierdził, że przedmiotem sporu w sprawie było stwierdzenie czy wnioskodawca – w myśl cytowanych przepisów – nabył prawo do wnioskowanego świadczenia, albowiem stosunek pracy z pracodawcą, u którego był zatrudniony przez okres co najmniej 6 miesięcy ustał z przyczyn dotyczących zakładu pracy, oraz legitymuje się wymaganym co najmniej 40 – letnim stażem ubezpieczeniowym (art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy). W ocenie Sądu, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, istnieją podstawy do uwzględnienia, stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń </p> <p>-3-</p> <p>Sygn. akt III AUa 897/12</p> <p> Społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), okresu pracy w gospodarstwie rolnym swoich rodziców przypadającego od 27 września 1969r. do 14 września 1973r. Sąd dał wiarę zgodnym zeznaniom świadków, iż wnioskodawca prowadził gospodarstwo rolne w <span class="anon-block">S.</span>, w którym mieszkał i traktował jako istotne źródło swego utrzymania.</p> <p>Sąd miał na względzie, że gospodarstwo zajmowało niewielką powierzchnię, ale stale przez cały rok prowadzono w nim intensywne prace związane z hodowlą inwentarza oraz uprawą i zbiorami owoców i warzyw. We wskazanym okresie wnioskodawca swą pracą w sposób znaczący przyczyniał się do jego prowadzenia co wskazuje, że wymiar świadczonej pracy wynosił co najmniej połowę pełnego wymiaru czasu pracy. W konsekwencji okres ten należało doliczyć w niezbędnym zakresie do okresu składkowego wnioskodawcy brakującego do przyznania mu świadczenia przedemerytalnego. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że wnioskodawca spełnił wszystkie warunki wskazane w art. 2 ust.1 pkt 5 ustawy, jak też określone w art. 2 ust. 3 i mając to na uwadze na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14}§ 2 kpc</a> orzekł ja w sentencji.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych i zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie prawa materialnego, w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041201252" title="Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych - Dz. U. z 2004 r. Nr 120, poz. 1252 (art. 2;art. 2 ust. 1)">art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych</a> (cyt.wyżej) poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że wnioskodawca spełnia warunki do nabycia prawa do świadczenia, o którym orzeczono w sentencji. Wskazując na powyższe apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania, lub o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p>W uzasadnieniu apelacji skarżący podniósł, że do okresu pracy wnioskodawcy nie uwzględniono okresu pracy w gospodarstwie rolnym, ponieważ w spornym okresie uczęszczał do szkoły ponadpodstawowej w <span class="anon-block">T.</span>, a od 26.03.1972r. nie zamieszkiwał w miejscu położenia gospodarstwa rolnego mającego powierzchnię 0,5 ha. Nadto skarżący zarzucił, że Sąd rozpoznając odwołanie orzekł poza zakres tj. przedmiot zaskarżonej decyzji przyznając <span class="anon-block">J. G.</span> świadczenie emerytalne, podczas gdy zarówno wniosek jak i decyzja dotyczyły „świadczenia przedemerytalnego”. Dodatkowo nie wyjaśnił Sąd jakie okoliczności miały wpływ na</p> <p>-4-</p> <p>Sygn. akt III AUa 897/12</p> <p>przyznanie świadczenia „od stycznia 2012 roku”. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uwzględnienie apelacji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja jest częściowa uzasadniona.</p> <p>Sąd Apelacyjny w całości akceptuje ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne przyjęte przez Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia, jakkolwiek za zasadny uznaje zarzut odnoszący się do sformułowania sentencji zaskarżonego wyroku, w której Sąd pierwszej instancji przyznał <span class="anon-block">J. G.</span> „świadczenie emerytalne”. Jednakowoż biorąc pod uwagę, co podkreśla też apelujący, że zarówno wniosek ubezpieczonego, jak i zaskarżona decyzja oraz dodając w dalszym ciągu, że i zawarte w uzasadnieniu wyroku rozważania Sądu dotyczyły „świadczenia przedemerytalnego”, wytknięte w apelacji błąd sentencji wyroku należało ocenić wyłącznie jako lapsus calami (mimowolny błąd w piśmie), który należało zweryfikować poprawnym rozstrzygnięciem co do istoty sprawy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a>.</p> <p>W pozostałym zakresie apelacja nie zawierała uzasadnionych zarzutów. Zgromadzony materiał dowodowy i przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji jego ocena pod kątem powołanych przepisów art. 2 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 10 ust. 1 pkt. 3 cyt. wyż ustaw – zdaniem Sądu Apelacyjnego nie budziły żadnych wątpliwości. W szczególności nie sposób było podzielić stanowiska apelującego sprowadzającego się do tezy, że uwzględniono wnioskodawcy okres pracy w gospodarstwie rolnym matki w okresie od 27.09.1969r. do 14.03.1973r. jakkolwiek uczęszczał on w tym czasie do szkoły ponadpodstawowej w <span class="anon-block">T.</span>, a od 26.03.1971r. nie zamieszkiwał w gospodarstwie. Należało bowiem wziąć pod uwagę szczegółowe i wnikliwe ustalenia Sądu, z których wynikało jakie prace w gospodarstwie wykonywał wnioskodawca, ile poświęcał na nie czasu, w jaki sposób godził to z nauką i dojazdem do technikum oddalonego o około 14 km od <span class="anon-block">S.</span>. Nie zmienia przy tym tej oceny podnoszona okoliczność zameldowania wnioskodawcy w <span class="anon-block">T.</span> jeśli zważyć, że zameldowanie to nie</p> <p>-5-</p> <p>Sygn. akt III AUa 897/12</p> <p>wiązało się z zamieszkiwaniem, skoro wnioskodawca nadal wraz z bratem zamieszkiwali w gospodarstwie w <span class="anon-block">S.</span>, od śmierci ojca nauczyli się samodzielności i pracowali w gospodarstwie, by polepszyć sobie trudną sytuację finansową, tym bardziej, że matka pracowała zawodowo poza gospodarstwem. Uzasadnienie Sądu odnoszące się do tej kwestii nie nasuwa żadnych zastrzeżeń i mieści się w granicach wyznaczonych przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a>.</p> <p>Pozostaje jeszcze odnieść się do zarzutu dotyczącego daty przyznania świadczenia, a ściśle braku wskazania podstawy prawnej takiego właśnie rozstrzygnięcia. Jest on tylko o tyle uzasadniony, że z rozważań Sądu zawartych w uzasadnieniu nie wynika jednoznacznie dlaczego przyznał świadczenie od stycznia 2012r. Mimo tej niedokładności nie można nie zauważyć, że Sąd powołał treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041201252" title="Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych - Dz. U. z 2004 r. Nr 120, poz. 1252 (art. 2;art. 2 ust. 3)">art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych</a>, zgodnie z którym świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1, po upływie 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, jeżeli ta spełnia łącznie warunki wymienione w tym przepisie. Skoro Sąd ustalił, że z dniem 14 listopada 2011r. minął półroczny okres pobierania przez wnioskodawcę zasiłku dla bezrobotnych, to winien był przyznać świadczenie przedemerytalne od daty złożenia wniosku tj. 20 grudnia 2011r. Wskazana w wyroku data przyznania świadczenia jest trudna do uzasadnienia, i wydaje się być niekorzystna dla ubezpieczonego, jednakże biorąc pod uwagę, że nie składał on apelacji, jakakolwiek zmiana w tym zakresie oznaczałaby naruszenie treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 384)">art. 384 kpc</a>.</p> <p>Reasumując powyższe wywody należało jedynie częściowo uwzględnić apelację, co mając na uwadze na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> orzeczono jak w sentencji.</p> <p>SSO <span class="anon-block">E. P.</span> </p> <p>11.01.2013r. RT</p> </div>