I ACz 1980/12

<p>Sygn. akt I ACz 1980/12</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 18 grudnia 2012 roku</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSA Jerzy Bess</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">S. W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">M. W.</span> </p> <p>o rozwód</p> <p>na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 12 listopada 2012 r., sygn. akt I C 19/11</p> <p>postanawia:</p> <p> <strong> <!-- -->oddalić zażalenie.</strong> </p> <p>Sygn. akt I ACz 1980/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód złożył apelację od wyroku, w której domagał się zwolnienia go od opłaty od apelacji. W uzasadnieniu tego wniosku wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą, która jednak nie daje stałego dochodu. Z kolei w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym wskazał, że miesięczny dochód netto z tego tytułu wynosi 2 000 zł. Powód prowadzi gospodarstwo domowe z konkubiną, która uzyskuje dochód z wynajmu domu w wysokości 1 200 zł miesięcznie. Koszty związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą 300 zł miesięcznie. Powód jest właścicielem<span class="anon-block">(...)</span>udziału w nieruchomości gruntowej o pow. <span class="anon-block">(...)</span>i samochodu osobowego <span class="anon-block">M. (...)</span> z 2008 r. o wartości 20 000 zł. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, wskazując że instytucja zwolnienia od kosztów stanowi pomoc państwa dla osób, które same nie mogą uiścić kosztów sądowych z uwagi na swoją trudną sytuację. Powinny więc one w każdym przypadku najpierw poczynić stosowne oszczędności we własnym zakresie, a dopiero gdyby to okazało się niewystarczające – zwrócić się o pomoc do państwa. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że opłata w niniejszej sprawie wynosi 600 zł, a więc nie przekracza możliwości majątkowych powoda, nawet uwzględniając płacone przez niego alimenty na rzecz dzieci w wysokości 1 000 zł miesięcznie. Wobec tego jednorazowy wydatek w postaci opłaty nie będzie stanowił nadmiernego uszczerbku dla utrzymania rodziny.</p> <p>Zażalenie na to postanowienie złożył powód, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku. Zarzucił orzeczeniu, że zostało wydane bez należytego rozważenia wszystkich okoliczności w sprawie, a w szczególności przy pominięciu, iż oprócz kwoty 1 000 zł dodatkowo ponosi koszty utrzymania dzieci, realizując systematyczne kontakty, co odbija się na jego budżecie. Sąd błędnie przyjął, iż skarżący jest w stanie poczynić stosowne oszczędności. Ponadto <span class="anon-block">w dniu (...) urodziła</span> mu się córka ze związku pozamałżeńskiego, co znacząco zwiększa jego wydatki.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie jest bezzasadne i jako takie podlega oddaleniu.</p> <p>Na wstępie rozważyć należy, jakie faktycznie koszty sądowe powinien ponieść powód. Zgodnie bowiem z poglądem wyrażonym w postanowieniu Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 16 czerwca 2008 r., I ACz 569/08, OSAW 2008/3/95, który podziela Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie, zaskarżenie wyroku rozwodowego skutkuje obowiązkiem uiszczenia opłaty stałej od rozwodu tylko wówczas, gdy zakres zaskarżenia obejmuje ustalenie winy w rozkładzie pożycia. W sytuacji zaskarżenia jedynie pozostałych elementów wyroku, składających się na integralną całość bądź nie objętych integralnością, opłata apelacyjna uzależniona będzie od zakresu zaskarżenia. W niniejszej sprawie powód zaskarżył wyrok rozwodowy w części dotyczącej jedynie rozstrzygnięcia o podwyższeniu alimentów z kwoty 1 000 zł do kwoty 1 200 zł. Wartość przedmiotu zaskarżenia (niewskazana jak na razie wprost w apelacji) wynosi zatem, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 22)">art. 22 k.p.c.</a> 2 400 zł (12 x 200 zł). Liczona od takiej wartości opłata w wymiarze 5% tej wartości wynosi 120 zł, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.</p> <p>Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych, uregulowana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 102)">art. 102 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a>, stanowi wyjątek od ogólnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości. W związku z tym powinna być stosowana ostrożnie, z ograniczeniem do sytuacji, gdy strona pomimo poczynienia możliwych oszczędności nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Instytucja ta nieprzypadkowo określana jest także jako „prawo ubogich do sądu”, jest bowiem adresowana do osób, które mimo chęci nie są w stanie pokryć tych kosztów. Nie jest natomiast jej celem wspomaganie osób, dla których poniesienie kosztów sądowych to alternatywna wobec wydatków na cele, które nie są niezbędne do bieżącego utrzymania.</p> <p>Powód, mimo wskazywanych przez siebie wydatków, nie może być zaliczony do grona osób ubogich, które mają problemy z codziennym utrzymaniem. Jak wskazuje on w oświadczeniu majątkowym, posiada regularne, przeciętnej wysokości dochody. Regularne dochody ma również jego konkubina, co więcej są to dochody niezależne od jej pracy, a więc otrzymuje je cały czas mimo konieczności opieki nad nowonarodzonym dzieckiem. Już sama wysokość dochodów powoda i jego konkubiny (łącznie 3 200 zł), przy uwzględnieniu stosunkowo niskich kosztów utrzymania mieszkania i alimentów powoda (łącznie 1 300 zł), w gospodarstwie domowym pozostaje kwota 1 900 zł. Nie jest to kwota nadmiernie wysoka, ale wysoka nie jest także opłata. Strona wytaczając powództwo musi liczyć się także z sytuacją, w której konieczne będzie zaskarżenie orzeczenia kończącego. Sprawa trwała prawie dwa lata i w tym czasie powód mógł zaoszczędzić stosowną kwotę, zwłaszcza jeśli w tym czasie, jak wynika z jego zeznań (k. 203-205), dobrowolnie partycypował w kosztach utrzymania mieszkania konkubiny oraz sfinansował wakacje sobie, dzieciom i konkubinie w <span class="anon-block">(...)</span>Okoliczność urodzenia się w ostatnim czasie dziecka powoda z nowego związku nie zmienia w istotny sposób jego sytuacji, gdyż powód mógł i powinien zaoszczędzić stosowne środki już wcześniej.</p> <p>Mając na względzie powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> </p> </div>