III AUa 1599/12

<p>Sygn. akt III AUa 1599/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 18 grudnia 2012 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach</strong> </p> <p>Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="498"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Jolanta Ansion (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA Ewa Piotrowska</p> <p>SSA Marek Żurecki</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Sebastian Adamczyk</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 r. w Katowicach</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">M. S.</span> (<span class="anon-block">M. S.</span> )</p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p>o prawo do świadczenia przedemerytalnego</p> <p>na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w Gliwicach </p> <p>z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt VIII U 2296/11</p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację.</strong> </p> <p>/-/ SSA E. Piotrowska /-/ SSA J. Ansion /-/ SSA M. Żurecki </p> <p>Sędzia Przewodnicząca Sędzia</p> <p>Sygn. akt III AUa 1599/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 18 listopada 2011r. organ rentowy ZUS O/<span class="anon-block">Z.</span>, <br/>po rozpatrzeniu wniosku z 3 października 2011r., odmówił Panu <span class="anon-block">M. S.</span>, <br/> <span class="anon-block">ur. (...)</span>, przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.</p> <p>Od powyższej decyzji odwołał się do Sądu ubezpieczony, wnosząc o jej zmianę i o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego podnosząc, że rozwiązanie <br/>z nim stosunku pracy nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy.</p> <p>Pozwany organ rentowy ZUS O/<span class="anon-block">Z.</span>, wniósł o oddalenie odwołania, jako bezzasadnego.</p> <p>Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012r. Sąd Okręgowy w Gliwicach zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do świadczenia przedemerytalnego poczynając od 7 kwietnia 2012r.</p> <p>Zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041201252" title="Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych - Dz. U. z 2004 r. Nr 120, poz. 1252 (art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 5)">art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z 30 kwietnia 2004r. <br/>o świadczeniach przedemerytalnych</a> (Dz. U. nr 120, poz. 1252 i zm.), prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje pracownikowi bez względu na wiek, który spełnia następujące warunki:</p> <p>- posiada okres emerytalny wynoszący co najmniej 40 lat, licząc od dnia rozwiązania stosunku pracy,</p> <p>- rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, <br/>w którym był zatrudniony przez okres co najmniej 6 miesięcy, jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny i pobierał zasiłek dla bezrobotnych przez okres co najmniej 6 miesięcy.</p> <p>Sąd ustalił, że pomiędzy stronami okolicznościami bezspornymi, w świetle treści odwołania, odpowiedzi ZUS na odwołanie, że:</p> <p>- odwołujący wykonywał zatrudnienie i podlegał innemu ubezpieczeniu społecznemu w okresie od 1 września 1970r. do 25 marca 2011r. i z tej przyczyny posiada on łączny bezsporny okres emerytalny wynoszący do dnia rozwiązania stosunku pracy - 40 lat i 16 dni,</p> <p>- jest on nadal zarejestrowany jako bezrobotny w Urzędzie Pracy w <span class="anon-block">Z.</span> oraz pobierał on zasiłek dla bezrobotnych w okresie od 30 kwietnia 2011r. <br/>do 6 kwietnia 2012r. (decyzja Prezydenta Miasta <span class="anon-block">Z.</span> z 17 kwietnia <br/>2012r. k. 22 a.s.),</p> <p>a także, że:</p> <p>- odwołujący w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówił przyjęcia odpowiedniego zatrudnienia.</p> <p>Okolicznością sporną pomiędzy stronami pozostało nadal, czy rozwiązanie stosunku pracy skarżącego z ostatnim pracodawcą nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy.</p> <p>Definicja wstępna pojęcia prawnego przyczyn dotyczących zakładu pracy zawarta jest w przepisie art. 22 pkt 29 ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia (Dz. U. nr 69, poz. 415 z 2008r.). Odsyłają one w przypadku pracodawcy zatrudniającego 20 pracowników do przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 41)">art. 41 k.p.</a> lub do przepisów art. 1-10 ustawy z 13 marca 2003r. (Dz. U. nr 90, poz. 844). Obejmuje ona również swoim zakresem rozwiązanie stosunku pracy z powodu upadłości pracodawcy oraz likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych lub technologicznych.</p> <p>Jak wynika z treści dokumentów znajdujących się w aktach rentowych, <br/>w aktach osobowych, odwołujący w okresie od 13 września 2006r. do 25 marca 2011r. był zatrudniony w <span class="anon-block"> (...) Firmie Budowlanej (...)</span> <span class="anon-block">K. M.</span> <br/>w <span class="anon-block">Z.</span>, w pełnym wymiarze czasu na stanowisku malarza. Najpierw było to zatrudnienie na okres próbny od 13 września 2006r. do 31 grudnia 2006r., następnie na czas określony do 31 grudnia 2007r. i od 1 stycznia 2008r. do 31 grudnia 2012r. <br/>W postanowieniu ostatniej umowy o pracę z 2 stycznia 2008r. jest zawarta możliwość rozwiązania stosunku pracy bez podania przyczyn przez każdą ze stron umowy za uprzednim 2 tygodniowym okresem wypowiedzenia umowy o pracę.</p> <p>Z treści dokumentów znajdujących się w aktach osobowych skarżącego <br/>(k. 7 a.s.) oraz treści pisma pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę z dniem <br/>25 marca 2011r. nie wynika jaka była przyczyna rozwiązania stosunku pracy <br/>z odwołującym.</p> <p>Jak wynika z treści dokumentów znajdujących się w aktach osobowych skarżącego oraz treści wiarygodnych jego zeznań w charakterze strony (k. 23-24), <br/>w całym okresie swojej pracy u ostatniego pracodawcy w <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">Z.</span> od <br/>13 września 2006r. do 25 marca 2011r., nie był on karany dyscyplinarnie i upominany za nieprzestrzeganie dyscypliny pracy i porządku w pracy, za absencję nieusprawiedliwioną, za złą i wadliwą jakość pracy, zbyt małą wydajność (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 81;art. 82;art. 82 § 4)">art. 81, 82 § 4 k.p.</a>) oraz nie korzystał on ze zwolnień lekarskich i urlopów. W aktach osobowych bowiem brak jakichkolwiek notatek urzędowych, czy pism pracodawcy na powyższe tematy za cały okres pracy od września 2006r. do marca 2011r.</p> <p>Z treści zeznań pracodawcy <span class="anon-block">K. M.</span>, <span class="anon-block">E. K.</span> (k. 17-19), treści wiarygodnych zeznań odwołującego w charakterze strony (k. 23-24 a.s.) wynika, że <span class="anon-block"> Firma (...)</span> w <span class="anon-block">Z.</span> zatrudniała w latach od 2006r. do marca 2011r. - <br/>10 pracowników na podstawie umowy o pracę w zawodzie: murarza, malarza, tynkarza i cieśli. Od marca 2011r. do nadal w firmie tej pracuje 8 pracowników.<br/>W miesiącu marcu 2011r. zostały rozwiązane umowy o pracę z odwołującym zatrudnionym na stanowisku malarza oraz ze świadkiem <span class="anon-block">E. K.</span>, zatrudnionym na stanowisku murarza.</p> <p>Z treści zeznań pracodawcy <span class="anon-block">K. M.</span> (k. 18-19) wynika, że rozwiązanie stosunku pracy zarówno z odwołującym oraz świadkiem <span class="anon-block">E. K.</span> nastąpiło głównie z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, tj. z powodu zmniejszenia liczby zamówień na usługi budowlane.</p> <p>Ponadto pracodawca nie był zadowolony z pracownika <span class="anon-block">E. K.</span>, gdyż zdarzało się, że popijał alkohol w pracy. Fakt jednokrotnego spożywania alkoholu przez świadka <span class="anon-block">E. K.</span> w dniu 5 grudnia 2007r. znajduje potwierdzenie w karze pieniężnej nałożonej na świadka przez pracodawcę z 6 grudnia 2007r. (k. 21 a.s.).</p> <p>Z treści zeznań pracodawcy <span class="anon-block">K. M.</span> (k. 18 a.s.) wynika, że również odwołujący miał spożywać alkohol w tym czasie podczas pracy. Powyższemu faktowi skarżący konsekwentnie zaprzecza, a w aktach osobowych odwołującego, brak jest jakichkolwiek adnotacji, upomnienia, czy notatki służbowej na temat rzekomego spożywania alkoholu w pracy przez skarżącego.</p> <p>Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd doszedł do wniosku, iż <br/>w niniejszej sprawie brak jest dowodów, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, na fakt spożywania przez skarżącego alkoholu podczas pracy oraz że jedyną przyczyną rozwiązania stosunku pracy z odwołującym w dniu 25 marca 2011r. są przyczyny leżące po stronie pracodawcy, tj. zmniejszeniu ilości zamówień na usługi budowlane, tj. przyczyny ekonomiczne, w rozumieniu art. 2 pkt 29 ustawy z 20 kwietnia2004r. o promocji zatrudnienia (Dz. U. nr 69, poz. 415 z 2008r.). (Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z 10 października 1990r. I PR 319/90, zam. OSNCP nr 11/1992, poz. 204 i uzasadnienie wyroku SN z 15 grudnia 2004r. I PK 97/04, zam. OSNAP <br/>nr 24/2005, poz. 389 oraz Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 9 grudnia 2008r. sygn. III AUa 947/08).</p> <p>Również okoliczność, że w dniu 25 marca 2011r. doszło do rozwiązania umowy o pracę zawartej w dniu 2 stycznia 2008r. na czas jedynie określony, nie pozbawia ubezpieczonego prawa do świadczenia przedemerytalnego. (Podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 23 listopada 2010r. <br/>sygn. III AUa 944/10, zmieniający wyrok tut. Sądu z 11 marca 2010r. sygn. akt <br/>VIII U 269/10).</p> <p>Sąd miał na uwadze powyższe fakty oraz następujące okoliczności, że odwołujący był zatrudniony u ostatniego pracodawcy przez okres ponad 3 lat, że pobierał on zasiek dla bezrobotnych w okresie od 30 marca 2011r. do 6 kwietnia 2012r., że nadal jest on zarejestrowany jako bezrobotny oraz że złożył wniosek <br/>o świadczenie przedemerytalne w dniu 3 października 2011r., tj. w ciągu 30 dni od wydania zaświadczenia przez PUP w <span class="anon-block">Z.</span> (k. 26, 30 akt ZUS).</p> <p>Z tych przyczyn Sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, po myśli art. 2 ust. 1 <br/>pkt 5 i art. 3 ustawy z 30 kwietnia 2004r. (Dz. U. nr 120, poz. 1252 ze zm.), przyznając prawo do świadczenia przedemerytalnego.</p> <p> <strong> <!-- -->Apelację od wyroku wniósł organ rentowy.</strong> </p> <p>Zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego - a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041201252" title="Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych - Dz. U. z 2004 r. Nr 120, poz. 1252 (art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 5)">art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych</a> - wniósł <br/>o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.</p> <p>Zdaniem organu rentowego, przeprowadzone przez Sąd Okręgowy postępowanie dowodowe nie wykazało, aby stosunek pracy ubezpieczonego został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy.</p> <p>Ze świadectwa pracy wydanego przez <span class="anon-block"> (...) Firmę Budowlaną (...)</span> <span class="anon-block">K. M.</span> z dnia 25 marca 2011r. wynika, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 30;art. 30 § 1;art. 30 § 1 pkt. 2)">art. 30 § 1 pkt 2 k.p.</a>, tj. rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem.</p> <p>Z zeznań świadka <span class="anon-block">E. K.</span> wynika, że w/w pracodawca rozwiązał <br/>z nim umowę o pracę zawartą na czas określony. Powodem rozwiązania była <br/>m.in. mała wydajność pracownika, słaba dyscyplina. Potwierdzeniem przyczyn wypowiedzenia była m.in. nałożona kara pieniężna na świadka.</p> <p>Pracodawca w trakcie postępowania sądowego potwierdził, iż podstawą rozwiązania umowy o pracę z <span class="anon-block">M. S.</span> było jej wypowiedzenie. Przyczyna wypowiedzenia nie leżała jednak po stronie pracodawcy tylko pracownika, tj. mała wydajność pracownika, słaba dyscyplina pracy pracownika, w tym spożywanie alkoholu w pracy. Pracodawca nie zatrudnił na miejsce zwolnionego innego pracownika lecz utrzymał dotychczasowy stan zatrudnienia - 8 osób, w dalszym ciągu prowadzona jest działalność gospodarcza i firma osiąga dochody,<br/>tym samym pracodawca me miał żadnej podstawy do rozwiązania umowy o pracę <br/>z przyczyn dotyczących pracodawcy.</p> <p>W związku z powyższym, zdaniem organu rentowego, brak jest podstaw do przyznania świadczenia przedemerytalnego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Apelacja organu rentowego jest nieuzasadniona.</strong> </p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041201252" title="Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych - Dz. U. z 2004 r. Nr 120, poz. 1252 (art. 2;art. 2 ust. 1)">art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych</a> (Dz. U. nr 120 poz. 1252 ze zm.) stanowi, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, która (w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041201252" title="Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych - Dz. U. z 2004 r. Nr 120, poz. 1252 (art. 2 pkt. 6)">pkt 6)</a>: „do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego, z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów <br/>o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 39 lat dla mężczyzn (...)” .</p> <p>Ubezpieczony spełnia wszystkie wymagania ustawy do nabycia uprawnień do świadczenia przedemerytalnego od dnia złożenia wniosku, gdyż do dnia 31 grudnia 2010r. udowodnił 40 lat, 1 miesiąc i 16 dni okresów składkowych i nieskładkowych.</p> <p>Kwestionowany był jedynie sposób rozwiązania stosunku pracy z dniem <br/>25 marca 2011r., nie spełniający, zdaniem organu rentowego, wymogu przepisu art. 2 ust. 1 powołanej ustawy.</p> <p>Sąd Apelacyjny miał na uwadze, że w sytuacji faktycznej, u ubezpieczonego należało uznać ten warunek ustawowy „rozwiązania stosunku pracy z powodu likwidacji pracodawcy” za spełniony. Niezależnie bowiem od formy rozwiązania stosunku pracy, dla celów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041201252" title="Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych - Dz. U. z 2004 r. Nr 120, poz. 1252 ()">ustawy o świadczeniach przedemerytalnych</a>, istotne jest badanie jakie faktycznie były przyczyny utraty zatrudnienia. Ważne, aby pracownik utracił zatrudnienie oparte na umowie o pracę w wyniku okoliczności dotyczących pracodawcy, bądź z powodu likwidacji, bądź z powodu niewypłacalności. W sytuacji, gdy pracodawca traci faktycznie możliwość zatrudnienia pracownika z uwagi na brak zleceń - warunek wymagany przez ustawę zostaje spełniony. Okoliczności te badał Sąd Okręgowy i wyprowadził prawidłowe wnioski.</p> <p>Zatrudnienie ubezpieczonego od 13 września 2006r. w <span class="anon-block"> Firmie Budowlanej (...)</span>, a następnie na czas określony w dniu 2 stycznia 2008r. w charakterze malarza do dnia 31 grudnia 2012r. (vide: akta osobowe), a następnie wcześniejsze rozwiązanie umowy o pracę z dniem 25 marca 2011r. nie narusza celu ustawodawcy - ochrony osób, które spełniły warunki powołane w przepisie art. 2 wymienionej ustawy i utraciły swoje miejsce zatrudnienia na skutek zmniejszenia stanu zatrudnienia <br/>z 10 do 8 osób, co jest bezsporne. Inne przyczyny rozwiązania umowy o pracę nie zostały wykazane. A oświadczenie pracodawcy o ostatnio wyrażanym niezadowoleniu z pracy ubezpieczonego - wobec braku jakichkolwiek dowodów w aktach osobowych ubezpieczonego - należy uznać za niewiarygodne. Ocena taka nasuwa się w sposób oczywisty, skoro w aktach świadka znajdują się adnotacje o piciu alkoholu w pracy, <br/>a w aktach ubezpieczonego takiej adnotacji nie ma.</p> <p>Sąd Apelacyjny w składzie obecnym nie podziela poglądu, że przez rozwiązanie stosunku pracy, w rozumieniu przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041201252" title="Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych - Dz. U. z 2004 r. Nr 120, poz. 1252 (art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 6)">art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia <br/>30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych</a>, należy rozumieć jedynie rozwiązanie umowy o pracę na czas nieokreślony. Ustawodawca nie zawarł <br/>w przepisach ustawy takiego warunku, zaś stan faktyczny nie pozostawia wątpliwości, że stosunek pracy ubezpieczonego uległ rozwiązaniu z uwagi na zmniejszenie zatrudnienia. Taki pogląd wyrażono uprzednio również w sprawie III AUa 947/08 <br/>i w przywołanej przez Sąd Okręgowy sprawie III AUa 944/10 tut. Sądu.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> <p>/-/ SSA E. Piotrowska /-/ SSA J. Ansion /-/ SSA M. Żurecki </p> <p>Sędzia Przewodnicząca Sędzia</p> <p>JR</p> </div>