I AGa 155/22
Суди загальної юрисдикції2023-11-15
Номер справи
I AGa 155/22
Дата рішення
2023-11-15
Тип
SENTENCE
Судді
Sławomir Jamróg (PRESIDING_JUDGE)
Правова підстава
Текст рішення
<p>Sygn. akt I AGa 155/22</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 15 listopada 2023 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: SSA Sławomir Jamróg</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2023 r. w Krakowie</p>
<p>na posiedzeniu niejawnym</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) Spółki z o.o.</span> w <span class="anon-block">O.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">(...)</span>Przedsiębiorstwu <span class="anon-block">(...)</span> Sp. z o.o. <br/>w <span class="anon-block">O.</span> oraz <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>na skutek apelacji obu pozwanych</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie</p>
<p>z dnia 14 kwietnia 2022 r., sygn. akt IX GC 147/20</p>
<p>1.
<strong>
<!-- -->oddala obie apelacje; </strong>
</p>
<p>2.
<strong>
<!-- -->zasądza solidarnie od pozwanych na rzecz strony powodowej, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego kwotę 2.700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) wraz z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, <br/>od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, <br/>do dnia zapłaty. </strong>
</p>
<p>Sygn.. akt I AGa 155/22</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2022r. sygn.. akt IX GC 147/20 Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził od pozwanych <span class="anon-block"> (...) spółki akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">(...)</span> Przedsiębiorstwo <span class="anon-block">(...)</span> spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">O.</span> na rzecz strony powodowej <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">O.</span> solidarnie kwotę 115.366zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 19.07.2019r. do dnia zapłaty (pkt I), zasądził od pozwanej <span class="anon-block"> (...) spółki akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz strony powodowej odsetki ustawowe za opóźnienie liczone od kwoty 115.366zł za okres od dnia 16.05.2019r. do dnia 18.07.2019r. (pkt II), oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt III) oraz zasądził od pozwanych na rzecz strony powodowej solidarnie kwotę 11.186zł tytułem zwrotu kosztów procesu , w tym kwotę 5.400zł wynagrodzenia pełnomocnika procesowego (pkt IV).</p>
<p>Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowił następujący stan faktyczny:</p>
<p>Pozwane spółki zawarły w dniu 20.12.2017r. <span class="anon-block">umowę nr (...)</span> o zaprojektowanie i wybudowanie instalacji wykorzystującej biomasę w <span class="anon-block"> (...) spółce z o.o.</span> w <span class="anon-block">O.</span> . <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> występowała w tej umowie jako inwestor, <span class="anon-block"> spółka (...)</span> jako wykonawca . W §2 umowy strony sprecyzowały przedmiot umowy, podając m.in. , że obok sporządzenia dokumentacji projektowej, uzyskania pozwolenia na budowę, zadaniem wykonawcy jest wybudowanie ciepłowni bio , to jest wolnostojącej kotłowni zasilanej biomasą wraz z przynależnymi urządzeniami i instalacjami , na terenie budowy zlokalizowanym na terenie ciepłowni <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">O.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> . W umowie zastrzeżono (§6) prawo wykonawcy do powierzenia części zamówienia podwykonawcom i określono procedurę ich zgłaszania inwestorowi .</p>
<p>Odwołując się do tej umowy, pozwana <span class="anon-block"> spółka (...)</span> , jak zamawiający, zawarła w dniu 5.12.2018r. z powodową <span class="anon-block"> spółką (...)</span>, jako wykonawcą, <span class="anon-block">umowę nr (...)</span> , o dostarczenie i wykonanie montażu lekkiej obudowy oraz dachu budynku kotłowni, w oparciu o dokumentację techniczną . W umowie zaznaczono, że zakres prac objętych umową jest związany z zakresem prac innej firmy podwykonawczej, a także z zakresem prac samej <span class="anon-block"> (...)</span> (§1). Zamawiający zobowiązał się (§2 ) do udostępnienia wykonawcy terenu budowy w zakresie niezbędnym do realizacji przedmiotu umowy , na podstawie protokołu przekazania. Strony ustaliły (§4 ) terminy i harmonogram realizacji umowy następująco :</p>
<p>- rozpoczęcie prac : 6.12.2018r. (§4 ust.4.1.1.) ,</p>
<p>- dostawy na budowę : sukcesywnie do 15.01.2019r. (§4 ust.4.1.2.) ,</p>
<p>- montaż blach na dachu : do 15.01.2019r. (§4 ust.4.1.3.) ,</p>
<p>- zakończenie prac montażowych : do 28.02.2019r. (§4 ust.4.1.4.) ,</p>
<p>- przekazanie dokumentacji jakościowej danej partii dostaw wraz ze zgłoszeniem dostaw na teren budowy (§4 ust.1.5. - brak oznaczenia terminu ) ,</p>
<p>- przekazanie dokumentacji jakościowej powykonawczej z montażu : w dniu zgłoszenia wykonawcy gotowości do odbioru zamontowanego przedmiotu umowy . (§4 ust.4.1.6.),</p>
<p>- zakończenie prac objętych umową : 28.02.2019r. (§4 ust.4.1.7.) .</p>
<p>Strony umówiły wynagrodzenie ryczałtowe w wysokości 779.500zł + VAT, płatne na podstawie faktur w terminie 30 dni od doręczenia faktury (§5) .</p>
<p>Strony umówiły (§6) , że wykonawca ponosi odpowiedzialność za niewykonanie lub niewłaściwe wykonanie zobowiązań na zasadach ogólnych prawa polskiego .</p>
<p>Ustaliły odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązań objętych umową w formie kar umownych . W tym :</p>
<p>- jeśli wykonawca nie dotrzyma poszczególnych terminów zakończenia określonych w §4 ust.4.1.1. do ust.4.1.6. umowy zapłaci zamawiającemu kary umowne w wysokości 0,2% wynagrodzenia wykonawcy brutto za każdy dzień opóźnienia , przy czym strony ustaliły, że przedmiotowa kara umowna będzie naliczana za niedotrzymanie każdego z osobna ze wskazanych terminów ( §6 ust.6.3.),</p>
<p>- jeśli wykonawca nie dotrzyma terminu zakończenia określonego w §4 ust.4.1.7. umowy zapłaci zamawiającemu kary umowne w wysokości 0,2% wynagrodzenia wykonawcy brutto za każdy dzień opóźnienia .</p>
<p>Pismem z dnia 29.11.2018r., kierowanym do <span class="anon-block"> spółki (...)</span> , inwestor , <span class="anon-block"> spółka (...)</span> oświadczyła, że akceptuje podwykonawcę <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> oraz zatwierdza przedłożony wzór umowy .</p>
<p>W dniu 8.01.2019r. powódka i <span class="anon-block"> (...)</span> spisały protokół przekazania frontu robót .</p>
<p>W dniach 10 i 11 stycznia 2019r. powódka dostarczyła na teren budowy w <span class="anon-block">O.</span> materiał na potrzeby robót .</p>
<p>W dniu 31.01.2019r. powódka i <span class="anon-block"> (...)</span> spisały protokoły odbioru prac w zakresie : dostawy materiałów , z zaznaczeniem załączników: wniosek materiałowy z dnia 7.01.19r. .Protokoły odbioru materiałów , które były dostarczono na budowę do dnia 11.01.19r., zostały sporządzane za zgodą powódki i <span class="anon-block"> (...)</span> na koniec miesiąca .</p>
<p>W dniu 14.01.2019r. powódka i <span class="anon-block"> (...)</span> spisały protokół przekazania frontu robót w zakresie budynku głównego w osiach <span class="anon-block">(...)</span> poz. +0.30m do +20.30m .</p>
<p>W drodze korespondencji elektronicznej z dnia 23.01.2019r. powodowa spółka wezwała <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> o informację co do możliwości dalszego przekazania frontu robót celem kontynuacji prac, wskazując też na przeszkody blokujące dotychczas jej prace , leżące poza powódką. Nadto wskazała na zagrożenie dotrzymania terminu zakończenia robót z powodu dotychczasowych przeszkód, które napotyka w swoich pracach.</p>
<p>W dniu 30.01.2019r. powódka i <span class="anon-block"> (...)</span> spisały protokół przekazania frontu robót w zakresie budynku głównego na poz.+10m w osiach <span class="anon-block">(...)</span>. W dniu 4.02.2019r. powódka i <span class="anon-block"> (...)</span> spisały protokół przekazania frontu robót w zakresie budynku głównego w osiach<span class="anon-block">(...)</span> poz.+10m do +20m oraz <span class="anon-block">(...)</span> poz. +0m do +10m .</p>
<p>W drodze korespondencji elektronicznej z dnia 13.02.2019r. powódka zawiadomiła <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> o wstrzymaniu z dniem 15.02.19r. dalszego wykonywania robót z powodu braku frontu robót , prosząc o informację co do możliwości kontynuacji prac, poprzez przedstawienie harmonogramu prac . Omówiła też przeszkody blokujące dotychczas jej prace , leżące poza powódką. Nadto wskazała na zagrożenie dotrzymania terminu zakończenia robót z powodu dotychczasowych przeszkód, które napotyka w swoich pracach.</p>
<p>W drodze korespondencji elektronicznej z dnia 16.02.2019r. <span class="anon-block"> spółka (...)</span>, powołując się na uzgodnienia stron , zawiadomiła powodową spółkę że pełny front robót zostanie odblokowany do dnia 4.03.2019r. i w tym dniu powódka winna stawić się na kontynuowanie prac.</p>
<p>W dniu 14.02.2019r. strony spisały dwa protokoły odbioru robót , techniczny i finansowy , zadania : montaż blachy trapezowej na dachu oraz lekkiej obudowy z płyt warstwowych. W dniu 28.03.2019r. strony spisały dwa protokoły odbioru robót , techniczny i finansowy , zadania : montaż pokrycia dachów oraz lekkiej obudowy z płyt warstwowych wraz z obróbkami blacharskimi , stwierdzając wykonanie robót wartości 194.875zł . Protokół z dnia 28.03.2019r. był tzw. protokołem końcowym .</p>
<p>W dniu 11.04.2019r. powódka wystawiła <span class="anon-block"> spółce (...)</span> <span class="anon-block">fakturę VAT nr (...)</span> , na kwotę 194.875zł z zaznaczeniem terminu płatności na dzień 11.05.2019r. oraz z zaznaczeniem , że faktura tyczy protokołu odbioru z 28.03.19r. . Fakturę tę <span class="anon-block"> (...)</span> otrzymała w dniu 15.04.19r. Pismem z dnia 18.06.2019r. , nadanym Pocztą w dniu 26.06.19r., powódka wezwała pozwaną <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> , jako inwestora, do zapłaty w terminie 14 należności z <span class="anon-block">faktury nr (...)</span> , na kwotę 194.875zł , wyjaśniając podstawy wystawienia faktury , ale także , że <span class="anon-block"> spółka (...)</span> uchyla się od zapłaty , mimo wezwania .</p>
<p>W odpowiedzi , pismem z dnia 4.07.2019r. , <span class="anon-block"> spółka (...)</span> podała powódce , że od <span class="anon-block"> (...)</span> uzyskała informację , że żądana należność jest sporna i sprawa zostanie wyjaśniona do 8.07.19r. .</p>
<p>Pismem z dnia 11.07.2019r., kierowanym do <span class="anon-block"> spółki (...)</span> , <span class="anon-block"> spółka (...)</span> wezwała <span class="anon-block"> (...)</span> do zajęcia stanowiska w sprawie kwestionowanej faktury <span class="anon-block"> spółki (...)</span>. W piśmie zaznaczono, że roboty ujęte w fakturze zostały wykonane i odebrane , co potwierdzają protokoły odbioru prac .</p>
<p>W dniu 4.07.2019r. <span class="anon-block"> spółka (...)</span> wystawiła powódce notę obciążeniową na kwotę 339.082,50zł , tytułem kary umownej za nieterminową realizację zamówienia wynikającego z umowy stron, podając : faktyczny termin zgłoszenia do odbioru 28.03.2019r. przyjmując przy tym opóźnienie 87 dni x 0,5%x 779500zł netto = 339.082,50zł .</p>
<p>Pismem z dnia 17.07.2019r. <span class="anon-block"> spółka (...)</span> anulowała powyższą notę obciążeniową , podając że została błędnie wystawiona .</p>
<p>Również w dniu 17.07.2019r. <span class="anon-block"> spółka (...)</span> wystawiła powódce notę obciążeniową , nr <span class="anon-block"> (...)</span> , na kwotę 115.366zł , tytułem kary umownej za nieterminową realizację zamówienia wynikającego z umowy stron, podając :</p>
<p>- pkt 4.1.2. dostawy na budowę do 15.01.2019r. – 16 dni opóźnienia ,</p>
<p>- pkt 4.1.3. montaż blach na dachu do 15.01.2019r. – 30 dni opóźnienia ,</p>
<p>- pkt 4.1.4. zakończenie prac do 28.02.2019r.r. – 28 dni opóźnienia ; wartość noty 74 dni x 0,2% x 779.500zł = 115.366zł .</p>
<p>Pismem z dnia 22.07.2019r. powódka uznała tą notę za bezzasadną i odesłała bez księgowania.</p>
<p>W dniu 22.07.2019r. <span class="anon-block"> spółka (...)</span> zapłaciła powódce kwotę 79.509zł tytułem zapłaty <span class="anon-block">faktury nr (...)</span> .</p>
<p>Pismem z dnia 1.08.2019r. , doręczonym stronie powodowej w dniu 6.08.2019r., <span class="anon-block"> spółka (...)</span> oświadczyła, że należność z tytułu kary umownej objętej notą obciążeniową nr <span class="anon-block"> (...)</span> , na kwotę 115.366zł , kompensuje z należnością powódki z <span class="anon-block">faktury VAT nr (...)</span>, wystawionej na kwotę 194.875zł .</p>
<p>Nadto Sąd Okręgowy ustalił, że powódka już od podpisania umowy była gotowa do podjęcia robót. Jednakże w grudniu 2018r. stwierdziła na budowie, że nie ma dla niej frontu robót z powodu braku wykonania robót, które musiały poprzedzać jej roboty. Ustaliła więc ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span>, że front robót zostanie jej przekazany 8.01.2019r. . W dalszym toku robót również występowały okresy, w których powódka musiała wstrzymać swoje roboty, także z powodu braku dostępności frontu robót spowodowanego niewykonaniem robót, które ze względu na technologię budowy musiały być wykonane przed jej robotami. W związku z tym sukcesywnie udostępniano jej teren do wykonywania jej zakresu robót. Powódka ze swej strony utrzymywała na miejscu załogę , była przygotowana technicznie do wykonywania roboty , o ile stan zaawansowania innych robót by na to pozwalał. Współpraca stron na budowie zasadzała się na zrozumieniu sytuacji, że budowa ma znaczne opóźnienia. Przyczyną tych opóźnień nie leżała po stronie powodowej.</p>
<p>Przy tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy odwołując się do art.. 647 i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647(1);art. 647(1) § 1;art. 647(1) § 2;art. 647(1) § 3;art. 647(1) § 4)">art. 647<sup>
<!-- -->1 </sup>§1 -4 k.c.</a> ( w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.06.2017r.) podkreślił, że inwestor wyraził zgodę na podwykonawstwo powódki i nie kwestionował wysokości wynagrodzenia powódki. Poza sporem pozostawało, że powódka wykonała w całości zlecone roboty i że pozwana <span class="anon-block"> (...)</span> je odebrała. W świetle więc powyższych przepisów należne jest powódce wynagrodzenie w kwocie dochodzonej pozwem. Odnosząc się do podniesionego zarzutu potrącenia kary umownej Sąd Okręgowy przywołując treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 483;art. 483 § 1)">art. 483§1 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 48;art. 48 § 1)">48§1 k.c.</a> wskazał, że obowiązek zapłacenia lary umownej jest substratem odszkodowania. Dłużnik może więc wykazywać, że za nienależyte wykonanie ( czy za niewykonanie) zobowiązania nie ponosi odpowiedzialności . W ocenie Sądu Okręgowego poczynione ustalenia pozwalają na przyjęcie, że powódka nie uchybiła terminowi dostaw materiałów na budowę. Powódka też nie ponosi winy za nieterminowy montażu blach, jak również za opóźnione zakończenie prac montażowych. Nie ponosiła ona odpowiedzialności za to , że front robót został jej udostępniany z opóźnieniem. Nie można stawiać powódce zarzutu co do braku postępu robót w sytuacji, gdy powódka została odsunięta od frontu robót i to na znaczny czas już na początku kontraktu ( bo na jeden miesiąc ) . Pozbawienie frontu robót, w związku z oczekiwaniem na wykonanie robót, które musiały być przeprowadzone przed robotami powódki musiało skutkować przesunięciem w czasie wykonania robót powódki. W konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że powódka nienależycie wykonała swoje zobowiązanie . Niedotrzymanie terminu kalendarzowego wynikało z okoliczności za które powódka nie ponosiła odpowiedzialności . Zdaniem Sądu Okręgowego strona pozwana nie wykazała też poniesienia szkody. To oznacza, że pozwana potrąciła wierzytelność nieistniejącą. W tej sytuacji oczywiście oświadczenie o potrąceniu nie mogło wywołać umorzenia wierzytelności wzajemnych ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 498)">art. 498 k.c.</a> ).</p>
<p>Niezależnie od tego Sąd ocenił, że strony nieskutecznie umówiły się na kary umowne, o których mowa w oświadczeniu o potrąceniu.</p>
<p>Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 483;art. 483 § 1 k)">art. 483§1k</a>.c. wynika bowiem, że można zastrzec w umowie , że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy ( kara umowna). Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do wyroku z dnia 22.10.2015r. , sygn. IVCSK 687/14 ( lex nr 1943856) , że nieokreślenie w umowie końcowego terminu naliczenia kar umownych ani ich kwoty maksymalnej, prowadzi do obciążenia zobowiązanego tym świadczeniem w nieokreślonym czasie, a więc w istocie tworzy zobowiązanie wieczne, niekończące się. Takie ukształtowanie zobowiązania zapłaty kary umownej nie spełnia należącego do jego istoty wynikającego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 483;art. 483 § 1)">art. 483§1 k.c.</a> W niniejszej sprawie strony określiły tylko dzienną stawkę kary , a jej kwota ( wysokość) miałaby być funkcją upływu czasu kwalifikowanego jako opóźnienie za które dłużnik odpowiada ( zwłoka). W istocie tworzy to zobowiązanie wieczne, niekończące się ( gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązania).</p>
<p>W ocenie Sądu takie ułożenie stosunku prawnego nie mieści się w granicach swobody umów.</p>
<p>Także i z tej przyczyny Sad Okręgowy uznał podstaw do przyjęcia skutecznego potrącenia .</p>
<p>Uzasadniając zasądzenie odsetek za opóźnienie Sąd Okręgowy odwołał się do przepisu art. 481k.c. i wskazał, że pozwana <span class="anon-block"> spółka (...)</span> była zobowiązana do zapłaty w terminie 30 dni od doręczenia faktury . Fakturę objętą podstawą faktyczna powództwa wymieniona otrzymała 15.04.2019r. , stąd pozostawała w opóźnieniu z jej zapłatą od 16.05.2019r. . Od tej też daty zostały zasądzone od tej pozwanej odsetki.</p>
<p>Natomiast pozwana <span class="anon-block"> spółka (...)</span> otrzymała wezwanie do zapłaty, z tytułu jej solidarnej odpowiedzialności za zapłatę wynagrodzenia , za pismem z dnia 18.06.2019r. , w którym zastrzeżono 14 – dniowy termin na zapłatę . Pozwana odpowiedziała na to wezwanie pismem z dnia 4.07.2019r. , wobec czego należy przyjąć, że w tej dacie już była zaznajomiona z wezwaniem. Zatem wyznaczony termin do zapłaty upłynął dla niej z dniem 18.07. 2019r. . Stąd ta pozwana od dnia 19.07.2019r. pozostawała w opóźnieniu z zapłat . Dlatego też Sąd wobec pozwanej MPEC uwzględnił roszczenie odsetkowe od dnia 19.07.2019r. Sąd wskazał, że inwestor odpowiada tylko za zapłatę podwykonawcy wynagrodzenia, a nie za opóźnienie w zapłacie , którego dopuścił się wobec podwykonawcy jego kontrahent , tu <span class="anon-block"> spółka (...)</span> . Skutkowało to częściowym oddaleniem powództwa, Jako podstawę orzeczenia o kosztach powołano <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art.98§1</a>i3 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 105;art. 105 § 2)">art. 105§2 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100 k)">art.100k</a>.p.c. oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 105;art. 105 § 2)">art. 105§2 k.p.c.</a>
</p>
<p>Apelacje od tego wyroku wniosły obie pozwanej spółki, zaskarżając wyrok w części tj co do kwoty 24.944 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 16 maja. 2019r. W obu apelacjach podniesiono zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 483;art. 483 § 1)">art. 483 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353<sup>
<!-- -->1</sup> k.c.</a> polegające na ich błędnej wykładni i w konsekwencji błędnym uznaniu przez Sąd I instytucji, iż strony w umowie nieskutecznie zastrzegły instytucję kary umownej za opóźnienie w terminowym wykonaniu zobowiązania umownego, z uwagi na brak określenia końcowego terminu naliczania kary umownej, ani jej kwoty maksymalnej, a także naruszenie prawa procesowego a to przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, polegające na dokonaniu dowolnej a nie swobodnej ocenie dowodu z: technicznego i finansowego protokołu odbioru prac częściowych z dnia 31.01.2019 r., potwierdzającego datę dokonania odbioru dostaw materiałów przez strony, dokumentu WZ z dnia 09.10.2019 r., specyfikacji dostaw, kwitów dostaw z dnia 10.01.2019 r. i z dnia 11.01.2019 r., zeznań przesłuchanych w sprawie świadków: <span class="anon-block">R. G.</span>, <span class="anon-block">L. S.</span>, <span class="anon-block">E. B.</span>, <span class="anon-block">M. K.</span> oraz przedstawiciela strony pozwanej - <span class="anon-block">A. U.</span> i w konsekwencji błędne ustalenie, iż strona powodowa zrealizowała dostawy terminowo, tj. do dnia 15.01.2019 r. a nie z 16 - dniowym opóźnieniem, tj. dopiero w dniu 31 stycznia. W konsekwencji pozwane wniosły o zmianę wyroku i oddalenie powództwa ponad zasądzona kwotę 90.422 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje.</p>
<p>Strona powodowa wniosła o oddalenie apelacji o zasądzenie kosztów postepowania apelacyjnego.</p>
<p>Rozpoznając apelacje Sad Apelacyjny uznał za własne ustalenia Sądu Okręgowego i zważył co następuje:</p>
<p>Niewątpliwie protokół odbioru prac z dnia 31 stycznia 2019r., wskazuje, że dostawy materiałów miały nastąpić w dacie 31 stycznia 2019r. a więc po dacie dostawy określonej w umowie na dzień 15 stycznia 2019r. (k17). Prawidłowe jednak ustalenia Sądu Okręgowego obalają domniemanie nienależytego wykonania zobowiązania przez stronę powodową .</p>
<p>Zeznania świadka <span class="anon-block">R. G.</span> wskazują wprawdzie, że blacha trapezowa na dach i płyty do obudowy przyjechały na plac w dniu 9-11 stycznia 2019r. jednak jednocześnie jednoznacznie z tych zeznań wynika, że nastąpiło to niezwłocznie po przekazaniu stronie powodowej frontu robot. Trzeba podkreślić, że rozpoczęcie prac przez stronę powodową miało nastąpić w dniu 6 grudnia 2018r. Pozwani nie wykazali by wzywali stronę powodową do wejścia w teren i by strona powodowa mogła wcześniej przystąpić do wykonania robót. Dowód WZ z dnia 19 stycznia 2019r. (k81) potwierdza, że strona powodowa dysponowała blacha trapezową w tej dacie a kwity dostawy potwierdzają , że płyty warstwowe dostarczono na budowę w dniach 9-11 stycznia 2019r. Mail zaś z dnia 23 stycznia 2019r. wskazuje, że to strona powodowa monitowała o odbiór materiałów i o braku możliwości montażu blach. Uwiarygadnia to zeznania <span class="anon-block">R. G.</span> wskazujące na zwłokę wierzyciela. Jego zeznania były spójne z zeznaniami brygadzisty <span class="anon-block">L. S.</span> wskazującymi, że front robót otworzył się dla strony powodowej dopiero w styczniu. Oczywiste więc jest, że termin zakończenia prac musiał się przesunąć, stąd nie można obciążyć strony powodowej konsekwencjami zakończenia robot dopiero w dniu 28 marca 2019r. , tym bardziej, ze z ustaleń wynikało, ze także i później dochodziło do przerwania prac z uwagi na brak frontu robót. Powołane zeznania są też spójne z protokołami przekazania frontu robót (k45- 48), co zaprzecza możliwości wejścia strony powodowej w teren w terminie do dnia 15 grudnia 2019., o którym zeznawał Prezes pozwanej. Z zeznań <span class="anon-block">R. G.</span> jednoznacznie wynika, że za opóźnienie odpowiada <span class="anon-block"> firma (...)</span>. Świadek <span class="anon-block">E. B.</span> nie pamiętał czy powódka spóźniała się z dostarczeniem materiałów i co więcej potwierdzał, że front robót nie był terminowo przekazany a <span class="anon-block"> Firma (...)</span> sygnalizowała , że terminy są zagrożone z powodu braku frontu robót. Zeznania świadka <span class="anon-block">E. B.</span> zaprzeczają więc zeznaniem <span class="anon-block">M. K.</span> o prawidłowej koordynacji robot wykonywanych przez różne firmy.</p>
<p>Sąd Okręgowy dokonał więc logicznej oceny dowodów i zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233§1 k.p.c.</a> nie mógł zostać podzielony z tym zastrzeżeniem, że fakt obciążenia przez inwestora <span class="anon-block"> Firmy (...)</span> karą umowną wystarczająco uprawdopodobniał szkodę kontrahenta strony powodowej. W konsekwencji jednak wykazania, że opóźnienie było wynikiem okoliczności, za które strona powodowa nie odpowiada zarówno za opóźnienie w rozpoczęciu prac, opóźniony montaż blach na dachu i opóźnienie w zakończeniu prac montażowych, kwestia faktycznego wystąpienia szkody pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia skoro nieterminowa realizacja prac wynikała z okoliczności, za które strona powodowa nie ponosi odpowiedzialności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a>) Nota obciążeniowa nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 17 lipca 2019r. (k 74) została więc wystawiona niezasadnie i to niezależnie od kwestii oceny skuteczności zastrzeżenia tej kary w §6 umowy. Oświadczenie potrąceniu nie mogło więc powodować umorzenia wierzytelności objętej powództwem.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w tym składzie dodatkowo nie podziela zarzutu naruszenia art. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 483;art. 483 § 1)">art. 483 § 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a> Kara umowna to zastrzeżenie umowne zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę <span class="underline">
<!-- -->określonej</span> sumy (kara umowna). To określenie może nastąpić poprzez wskazanie sposobu jej wyliczenia, jednak trudno przyjąć by wskazanie zmiennej nieokreślonej tj dni zwłoki spełniało, bez określenia maksymalnej ilości dni lub maksymalnej kwoty wymóg określenia sumy (a więc wyniku arytmetycznego) w umowie. Wynikające z rozbieżnego orzecznictwa wątpliwości jednak w tym względzie nie mają decydującego znaczenia w sytuacji, gdy brak było jakichkolwiek podstaw do obciążenia strony powodowej konsekwencjami opóźnień na różnych etapach wykonania obowiązków wynikających z umowy zawartej w dniu 5.12.2018r. Skoro więc nie było podstaw do uznania (choćby częściowego )umorzenia zobowiązania zapłaty z tytułu wynagrodzenia wynikającego z <span class="anon-block">faktury (...)</span> to oparte na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647)">art. 647 k. c.</a> żądanie zapłaty skierowane przeciwko <span class="anon-block"> (...) spółce akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> (poprzednio <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> ) było zasadne. Za to wynagrodzenie zaś solidarną odpowiedzialność ponosi na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 647(1);art. 647(1) § 1)">art. 647<sup>
<!-- -->1</sup>§1 k.c.</a> druga pozwana.</p>
<p>Z tych przyczyn obie apelacje jako niezasadne oddalono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 374)">art. 374 k.p.c.</a> i w zw. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 367(1);art. 367(1) § 1)">art. 367<sup>
<!-- -->1</sup>§1 k.p.c.</a> oraz w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw Dz.U.2023.1860.</p>
<p>O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1))">art. 98§1 i §1<sup>
<!-- -->1</sup>k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 105;art. 105 § 2)">art. 105§2 k.p.c.</a> i w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391§1 k.p.c.</a>
</p>
</div>