III Ca 223/21

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III Ca 223/21</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 16 listopada 2023 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:</p> <p>Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2023 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">B. P.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">B. B.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanej</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 24 września 2020 r.,</p> <p>sygn. akt I C 1550/17</p> <p> <strong> <!-- -->uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w Gliwicach do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnemu oraz znosi postępowanie w części dotyczącej czynności podjętych na rozprawie przeprowadzonej w dniu 24 września 2020r. z wyłączeniem czynności związanych z wysłuchaniem biegłego sądowego <span class="anon-block">V. B.</span>. </strong> </p> <p> <em> <!-- -->SSO Leszek Dąbek</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III Ca 223/21 </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Gliwicach </strong>w wyroku z dnia 24 09 2020r. zasądził</p> <p>od pozwanej <span class="anon-block">B. B.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">B. P.</span> kwotę</p> <p>60.000 zł ze wskazanymi w sentencji ustawowymi odsetkami za opóźnienie</p> <p>oraz orzekł o kosztach procesu.</p> <p>W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulację</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720;art. 720 § 1)">art. 720 § 1 k.c.</a> Wskazał że pozwana w sprzeciwie od wydanego nakazu zapłaty podnosiła jedynie, że zaprzecza, aby była zobowiązana względem powoda do zapłaty jakiejkolwiek kwoty i nie przedłożyła żadnych dokumentów, a jedynie wnosiła o dopuszczenie dowodu z jej przesłuchania. Następnie przytoczył regulacje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 3)">art. 3 k.p.c.</a> <em> <!-- -->„rozwiniętej między innymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232;art. 232 zd. 1)">art. 232 zd. 1 k.p.c.</a>”</em> oraz pogląd prawny wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 04 1975r. wydanym w sprawie o sygn.. akt III CRN 26/75, LEX nr 7692),</p> <p>po czym w konkluzji doszedł <em> <!-- -->„do przekonania, że <span class="anon-block">B. P.</span> w pełni wykazał podstawę dochodzonego roszczenia, zaś pozwana <span class="anon-block">B. B.</span> ni sprostała ciężarowi dowodu i nie udowodniła, że roszczenie względem powoda zostało spełnione”. </em>i z tej przyczyny uznał powództwo za uzasadnione.</p> <p>O należnych powodowi od pozwanej odsetkach za opóźnienie w spełnieniu świadczenia orzekał stosując regulację prawna <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 k.c.</a>, a o kosztach procesu na mocy o regulacje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> </p> <p>Orzeczenie zaskarżyła <strong> <!-- -->pozwana <span class="anon-block">B. B.</span>, </strong>która wnosiła</p> <p>o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa i zasądzenie na jej rzecz od powoda zwrotu kosztów procesu, bądź jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p>Zarzuciła, że przy ferowaniu wyroku popełniono błąd polegający na przyjęciu,</p> <p>że „ roszczenie powoda jest zasadne w całości”, podczas gdy:</p> <p>- jej zobowiązanie względem powoda wygasło,</p> <p>- gdyby do dnia 23 kwietnia 2015r. nie spłaciła zadłużenia wynikającego z umowy pożyczki z dnia 24 października 2014r., to powód nie udzieliłby jej w dniu 23 października 2015r. kolejnej pożyczki za pośrednictwem <span class="anon-block">A. J.</span> na przewłaszczenie nieruchomości, a także nie udzieliłby pożyczki jej partnerowi <span class="anon-block">Ł. Z.</span>,</p> <p>- powód oszukał ją i odmawiając jej wystawiania z <em> <!-- -->„powodów podatkowych i lichwiarskiego oprocentowania”</em> pokwitowań za wpłacone należności.</p> <p>Ponadto zarzucała, że naruszono wskazane w apelacji regulacje prawa procesowego i materialnego, w sposób podany w apelacji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował dochodzone roszczenia,</p> <p>lecz wadliwie rozpoznał sprawę.</p> <p>Na posiedzeniu rozprawy w dniu 24 09 2020.r., które bezpośrednio poprzedzało wydanie zaskarżonego wyroku oddalił bowiem wniosek pozwanej</p> <p>o odroczenie rozprawy, a następnie oddalił wniosek skarżącej o ustanowienie</p> <p>dla niej pełnomocnika z urzędu i pominął dowód z przesłuchania stron <em> <!-- -->„jako nieprzydatny dla rozstrzygnięcia”.</em> </p> <p>Oddalając wniosek pozwanej o odroczenie rozprawy oparł się na:</p> <p>opinii biegłego sądowego <span class="anon-block">V. B.</span> z dnia 27 01 2020r. oraz opinii uzupełniającej tego biegłego z dnia 10 08 2020r., która w istocie - zgodnie ze zobowiązaniem Sądu - stanowiła pisemne wyjaśnienie do pierwotnej opinii odnośnie podniesionych przez pozwaną zarzutów do tej opinii.</p> <p>Pierwotna opinia została sporządzona po przeprowadzeniu w dniu 9 01 2020r. badań pozwanej, a w jej konkluzji biegła uznała, że <em> <!-- -->„Prezentowane przez opiniowaną zaburzenia nie powodują znacznego ograniczenia jej sprawności fizycznej, mentalnej i intelektualnej” i jej stan zdrowia pozwala na udział na rozprawie przed Sądem, przeprowadzenie czynności z jej udziałem i nie ma potrzeby przeprowadzenia tych czynności w jej miejscu zamieszkania”</em> (k. 297-301 akt)</p> <p>Opinie te zostały następnie podtrzymane przez biegłego na posiedzeniu rozprawy poprzedzającym wydanie zaskarżonego wyroku.</p> <p>Jednakże pozwana nie stawiła się na posiedzeniu rozprawy poprzedzającym wydanie zaskarżonego wyroku legitymując się – przewidzianym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 214;art. 214 § 1)">art. 214 § 1 k.p.c.</a> - zaświadczeniem sporządzonym przez lekarza sądowego <span class="anon-block">R. H.</span> w dniu 21 09 2020r. tj. parę dni przed rozprawą (w dniu 24 09 2020r.)</p> <p>Z jego treści jednoznacznie wynika, że pozwana nie może stawić się</p> <p>na rozprawie w dniu 24 09 2020r. i co należy podkreślić w przeciwieństwie</p> <p>do opinii biegłej <span class="anon-block">V. B.</span> zostało ono sporządzone po badaniu pozwanej przeprowadzonym przez <span class="anon-block">R. H.</span> parę dni przed rozprawą.</p> <p> <em> <!-- -->Tego rodzaju zaświadczenia wiążą sądy, a „Nieobecność strony na rozprawie z powodu choroby potwierdzonej właściwym zaświadczeniem lekarskim i uniemożliwiającej stawienie się w sądzie pociąga za sobą konieczność odroczenia rozprawy, zwłaszcza jeżeli strona nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, a rozprawa, w której nie może wziąć udziału, jest jedyną rozprawą w sprawie albo bezpośrednio poprzedzającą wydanie wyroku. Wydanie w takiej sytuacji orzeczenia powoduje nieważność postępowania na skutek pozbawienia strony możności obrony jej praw</em>” (wyrok SN z 15.03.2012 r.,</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->I CSK 321/11</span>, LEX nr 1168533).</p> <p>Jakkolwiek jest przyjęte, że prawidłowość tego rodzaju zaświadczeń może być weryfikowana przez sądy, to niewątpliwie w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy przed podjęciem decyzji o zasadności wniosku skarżącej o odroczenie rozprawy był zobligowany to do poznania motywów, którymi kierował się lekarz sądowy <span class="anon-block">R. H.</span> sporządzając zaświadczenie, a następnie w celu wyjaśnienia ewentualnych rozbieżności w ocenach biegłych dotyczących stanu zdrowia pozwanej i możliwości jej udziału w rozprawie przeprowadzenia ich konfrontacji.</p> <p>Tego zaś nie uczyniono, przez co oddalenie przez Sąd Rejonowy wniosku pozwanej o odroczenie rozprawy było przedwczesne i co za tym idzie wadliwe.</p> <p>Niezależnie od samej wadliwości tego orzeczenia, pozwana nie stawiając się na rozprawę działała z uzasadnionym przeświadczeniem, że dysponując zaświadczeniem lekarza sądowego je niestawiennictwo na rozprawie zostanie usprawiedliwione i nie dojdzie na niej do wydania orzeczenia kończącego sprawę, bez przeprowadzenia zaoferowanego przez nią Sądowi dowodu z jej przesłuchania, a także bez umożliwienia jej procesowego zweryfikowania prawidłowości orzeczenia dotyczącego jej wniosku o ustanowieni dla niej z urzędu fachowego pełnomocnika, a w przypadku jego prawomocnego oddalenia umożliwienia jej rozważenia celowości ustanowienia pełnomocnika z wyboru.</p> <p>W połączeniu z powyższym doprowadziło to w konsekwencji do powstania sytuacji, w której pozwana została faktycznie pozbawiona możności obrony jej praw w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 5)">art. 379 pkt 5 k.p.c.</a> </p> <p>Z tej przyczyny w sprawie zachodzi nieważność postępowania,</p> <p>którą z mocy regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 378;art. 378 § 1)">art. 378 § 1 k.p.c.</a> Sąd odwoławczy bierze pod uwagę</p> <p>z urzędu, a to z mocy regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386)">art. 386 § k.p.c.</a> obligowało Sąd odwoławczy</p> <p>do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, niezależnie od zasadności zarzutów zawartych w apelacji (ich ocena jest bezprzedmiotowa).</p> <p> <strong> <!-- --> Reasumując z podanych względów orzeczono jak w sentencji przy zastosowaniu regulacji w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 2)">art. 386 § 2 k.p.c.</a> </strong> </p> <p>Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawę uwzględnia zawartą powyżej ocenę prawną i wyznaczy posiedzenie niejawne, na którym wysłucha lekarza sądowego <span class="anon-block">R. H.</span>.</p> <p>W przypadku wystąpienia w jego wyjaśnieniach rozbieżności w ocenie stanu zdrowia pozwanej z oceną biegłej <span class="anon-block">V. B.</span>, przeprowadzi ich konfrontację.</p> <p>Przed wydaniem orzeczenia ponownie formalnie rozpozna zgłoszone</p> <p>przez strony wnioski dowodowe, w tym także wnioski zgłoszone w apelacji,</p> <p>a dopuszczone dowody przeprowadzi.</p> <p> <em> <!-- -->SSO Leszek Dąbek</em> </p> </div>