XVII AmC 1643/10

<p>XVII AmC 1643/10</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> Stowarzyszenie <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> wniosło w dniu 28.05.2011 roku pozew o uznanie za niedozwolone i zakazanie wykorzystania w obrocie z konsumentami §15 ust. 1 wzorca umowy o nazwie „Regulamin otwierania i prowadzenia rachunku oszczędnościowego <span class="anon-block"> (...)</span> w złotych dla osób fizycznych” wykorzystywanego przez Bank Spółdzielczy w <span class="anon-block">W.</span> o treści: „Za zawinione przekroczenie przez Bank terminu wykonywania dyspozycji z przyczyn innych niż wymienione w §16 Posiadaczowi rachunku przysługuje prawo do odsetek naliczanych za każdy dzień zwłoki według odsetek ustawowych w stosunku do kwoty obciążenia rachunku oszczędnościowego.”. W ocenie powoda wskazane postanowienie stanowi niedozwoloną klauzulę abuzywną, gdyż jest rażąco sprzeczna z dobrymi obyczajami i narusza uzasadniony interes konsumentów. W sposób sprzeczny z prawem cywilnym przewiduje niewysokie zryczałtowane odszkodowanie od banku – karę umowną – bez zastrzeżenia, że w przypadku wyrządzania szkody przekraczającą wysokość zastrzeżonej kary umownej klientowi przysługuje prawo do dochodzenia roszczeń na zasadach ogólnych, a podobny zapis został wpisany do rejestru pod numerem wpisu 1867.</p> <p>Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, gdyż zakwestionowana przez pozwanego klauzula ma zasadniczo inne brzmienie niż wpisana do rejestru, a Bank nie ogranicza kwotowo swojej odpowiedzialności odszkodowawczej, które można dochodzić na zasadach ogólnych w myśl zasady „co nie jest zabronione jest dozwolone”.</p> <p>Obie strony wnosiły o zasądzenie zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Sąd ustalił i zważył co następuje:</p> <p>Bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż Bank Spółdzielczy w <span class="anon-block">W.</span> jest osobą prawną wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego, działającą na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 ()">prawa bankowego</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ()">prawa spółdzielczego</a>. (k. 16-19)</p> <p>W ramach prowadzonej działalności pozwany posługuje się wzorcem umowy o nazwie „Regulamin otwierania i prowadzenia rachunku oszczędnościowego <span class="anon-block"> (...)</span> w złotych dla osób fizycznych” (k.4 – 5). We wzorcu tym w §15 ust. 1 zawarte jest postanowienie o treści: „Za zawinione przekroczenie przez Bank terminu wykonywania dyspozycji z przyczyn innych niż wymienione w §16 Posiadaczowi rachunku przysługuje prawo do odsetek naliczanych za każdy dzień zwłoki według odsetek ustawowych w stosunku do kwoty obciążenia rachunku oszczędnościowego.”</p> <p>Stosowany przez pozwanego wzorzec umowny był w formie wydruku, podzielony na mniejsze kolejno ponumerowane jednostki redakcyjne, nie zostały w nim pozostawione żadne wolne miejsca na dokonanie dodatkowych postanowień, nie ma również możliwości zmiany istniejących. Pozwany nie negował faktu wykorzystywania wzorca.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385^{<!-- -->1}§ 1 KC</a> postanowienie umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to jednak postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Uznanie postanowienia umownego za niedozwolone i wyeliminowanie go z obrotu wymaga zatem łącznego spełnienia następujących przesłanek:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>postanowienie umowy zawieranej z konsumentem nie zostało uzgodnione indywidualnie – tj. konsument nie miał rzeczywistego wpływu czyli nie podlegało negocjacjom, lecz zostało narzucone konsumentowi;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>prawa i obowiązki konsumenta ukształtowane zostały w sposób w sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interesy konsumenta;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>postanowienia umowne nie dotyczą sformułowanych jednoznacznie głównych świadczeń stron.</p> </dd> </dl> <p>Zakwestionowane w pozwie postanowienie „Regulaminu”, dotyczy sytuacji, w której Bank określa wysokość odszkodowania wobec konsumenta, a zatem nie dotyczy głównego świadczeniem stron w umowie rachunku bankowego.</p> <p>Zdaniem sądu zapis ten jest sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interes konsumentów.</p> <p>Przyjmuje się, że istotą dobrego obyczaju jest szeroko rozumiany szacunek do drugiego człowieka (tak np. wyrok SN z 8 czerwca 2004r., ICk-635/03). Z dobrymi obyczajami kłóci się zatem takie postępowanie, którego celem jest zdezorientowanie, wykorzystanie niewiedzy konsumenta przy kształtowaniu stosunku prawnego, nierzetelne i nierównorzędne traktowanie konsumenta. Rażące naruszenie interesów konsumenckich przejawia się zaś przede wszystkim w rażąco niekorzystnym ukształtowaniu sytuacji ekonomicznej konsumenta. Z taką sytuacją mamy, w ocenie Sądu, do czynienia w niniejszej sprawie.</p> <p>Z kwestionowanego zapisu wynika, że Bank, ogranicza swoją odpowiedzialność odszkodowawczą jedynie do kwoty wskazanej w Regulaminie. Zapis ten jest sprzeczny z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a>, który przewiduje odszkodowanie w pełnej kwocie, jeżeli oczywiście wierzyciel udowodni poniesioną szkodę. konsument może zostać wprowadzony w błąd przez zapis wzorca umowy. Konsumenci posiadając błędną wiedzę o swoich uprawnieniach wynikającą z treści tego postanowienia mogliby nie dochodzić od pozwanej odszkodowań i ten fakt jest podstawa do stwierdzenia, że wskazany zapis stanowi klauzulę abuzywną. Pozwany przywołuje w odpowiedzi na pozew zasadę „co nie jest zabronione jest dozwolone”, jednakże od profesjonalisty, oczekuje się stosowania takich zapisów, aby dla zwykłego konsumenta były one jasne, czytelne i proste, albowiem nie musi on znać zasad stanowienia i stosowania prawa.</p> <p>W tym kontekście należy wskazać, iż przez pojęcie „dobre obyczaje” rozumie się również „obowiązek uwzględnienia przez podmiot profesjonalnie zajmujący się świadczeniem określonych usług w ramach zawieranych umów, przepisów prawa dotyczących tego rodzaju umów w tym znaczeniu, że proponowane warunki realizacji świadczenia nie są mniej korzystne niż rozwiązania wynikające z tych przepisów, nawet jeśli nie są to przepisy bezwzględnie obowiązujące (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2005 r. sygn. akt VI ACa 177/2005).</p> <p>Zdaniem sądu zakwestionowane postanowienie umowne wypełnia ponadto znamiona postanowienia, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(3);art. 385(3) pkt. 2)">art. 385^{<!-- -->3} pkt 2 kc.</a> Tym samym uznać należy, że wskazana klauzula jest sprzeczna z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interesy konsumenta.</p> <p>Z tych wszystkich względów i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1))">art. 385^{<!-- -->1} kc</a> uwzględniono żądanie pozwu i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 479(42);art. 479(42) § 1)">art. 479^{<!-- -->42}§ 1 kpc</a> orzeczono jak w sentencji wyroku.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 479(44))">art. 479^{<!-- -->44} kpc</a> zarządzono publikację prawomocnego wyroku</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a> orzeczono o kosztach postępowania.</p> </div>