II Ca 309/23

<div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 30 listopada 2023 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Małgorzata Radomska-Stęplewska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2023 r. w Poznaniu</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">A. K.</span> ( poprzednio <span class="anon-block">D.</span>) i <span class="anon-block">M. D.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">K. K.</span> </p> <p>o opróżnienie, opuszczenie i wydanie</p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez pozwaną</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Złotowie</p> <p>z dnia 25 listopada 2022 r.</p> <p>sygn. akt I C 45/22</p> <p>oddala apelację.</p> <p> Małgorzata Radomska - Stęplewska</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem z 23 listopada 2022 roku Sąd Rejonowy w Złotowie w sprawie z powództwa <span class="anon-block">A. K.</span> (poprzednio <span class="anon-block">D.</span>) oraz <span class="anon-block">M. D.</span> przeciwko <span class="anon-block">K. K.</span> o opróżnienie, opuszczenie i wydanie:</p> <p>1.  nakazał pozwanej <span class="anon-block">K. K.</span> opróżnienie, opuszczenie i wydanie powodom <span class="anon-block">A. K.</span> i <span class="anon-block">M. D.</span> dwóch pomieszczeń znajdujących się na piętrze budynku położonego w <span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">(...)</span>, które stanowią cześć nieruchomości, dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w Złotowie prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą o numerze (...)</span>,</p> <p>2.  zasądził od pozwanej <span class="anon-block">K. K.</span> na rzecz powodów <span class="anon-block">A. K.</span> i <span class="anon-block">M. D.</span> kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Z powyższym rozstrzygnięciem w całości nie zgodziła się pozwana, wnosząc apelację, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie:</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1);art. 327(1) § 1;art. 327(1) § 1 pkt. 1)">art. 327^{<!-- -->( 1)} § 1 pkt 1 k.p.c.</a> poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie, dokonanej wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, polegającej na pominięciu dla oceny ważności porozumienia z dnia 11 lipca 1995 roku i uchwały z dnia 22 czerwca 1995 roku zeznań świadków <span class="anon-block">J. M.</span>, <span class="anon-block">F. S.</span>, a w konsekwencji błędnym przyjęciu, zarówno na etapie subsumcji, jak i wyrokowania, że czynność oddania w użytkowanie wieczyste gruntu była ważna i skuteczna, a w konsekwencji, że powodom przysługuje prawo własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">(...)</span>, opisanej w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Złotowie o nr <span class="anon-block"> (...)</span>,</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65;art. 65 § 1;art. 65 § 2)">art. 65 § 1 i 2 k.c.</a> przez jego niezastosowanie i dokonanie błędnej wykładni oświadczeń woli stron porozumienia zawartego w dniu 11 lipca 1995 roku w przedmiocie przeniesienia własności „budowli — lokal na parterze zajęty przez klubokawiarnię”, polegającej na przyjęciu, że dotyczyła całego budynku pomimo, iż z materiału dowodowego w postaci literalnego brzmienia porozumienia z dnia 11 lipca 1995 roku i uchwały z dnia 22 czerwca 1995 roku oraz zeznań świadków <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">F. S.</span> wynika, że wolą stron było przeniesienie tylko części budynku, a w konsekwencji uznanie, że czynność oddania w użytkowanie wieczyste gruntu była ważna i skuteczna, a w konsekwencji, że powodom przysługuje prawo własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">(...)</span>, opisanej w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Złotowie o nr <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Mając powyższe na uwadze apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez oddalenie powództwa oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania obu instancji wg norm przepisanych, uwzględniając koszty zastępstwa procesowego poniesione przez pozwanego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.</p> <p>Odnosząc się kolejno do zarzutów apelacji na wstępie należy wskazać, że chybiony okazał się zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1))">art. 327^{<!-- -->1} k.p.c.</a> Uchybienie przez sąd pierwszej instancji przepisowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1))">art. 327^{<!-- -->1} k.p.c.</a> zachodzi tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie posiada wszystkich koniecznych elementów, bądź zawiera braki w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i oceny prawnej tak znaczne, że sfera motywacyjna orzeczenia pozostaje nieujawniona bądź ujawniona w sposób uniemożliwiający poddanie jej ocenie instancyjnej. Tylko bowiem w takim wypadku uchybienie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1))">art. 327^{<!-- -->1} k.p.c.</a> może być uznane za mogące mieć wpływ na wynik sprawy.</p> <p>Powyższe nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie. Stawiany przez pozwaną w apelacji zarzut naruszenia ww. przepisu jest lakoniczny, a w uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia w zasadzie brak jest argumentacji prowadzącej do uznania, że doszło do jego naruszenia. Jednocześnie podkreślić należy, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie budzi żadnych wątpliwości Sądu Okręgowego co do sfery motywacyjnej Sądu I instancji przy wydawaniu wyroku i umożliwia dokonanie kontroli instancyjnej.</p> <p>Sąd Okręgowy w pełni podziela ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną poczynione przez Sąd I instancji. Dalej wskazać należy, że wykazanie, iż sąd pierwszej instancji naruszył <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być ograniczone do odmiennej interpretacji przez apelującego dowodów zebranych w sprawie, przy jednoczesnym zaniechaniu wykazania, iż ocena przyjęta za podstawę rozstrzygnięcia przekracza granicę swobodnej oceny dowodów, którą wyznaczają czynniki logiczny i ustawowy, zasady doświadczenia życiowego, aktualny stan wiedzy, stan świadomości prawnej i dominujących poglądów na sądowe stosowanie prawa. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (por. m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 29 lipca 2015 r., III AUa 216/15).</p> <p>Swobodna ocena dowodów, rozumiana jak wyżej, jest prawem sądu orzekającego - stąd kontrola prawidłowości tej oceny dokonywana przez sąd odwoławczy musi być ostrożna; pamiętać bowiem należy o tym, iż sąd odwoławczy w tym zakresie dokonuje prawidłowości oceny dowodów, których sam nie przeprowadził (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 9 czerwca 2015 r., VI ACa 1160/14). Zdarza się często w praktyce sądowej, że dowody przedstawione przez strony na poparcie ich twierdzeń są ze sobą sprzeczne i że na podstawie zebranego materiału można zbudować dwa lub więcej stanów faktycznych wzajemnie się wykluczających, które znajdą potwierdzenie w części dowodów. Jednak w ramach swobodnej oceny dowodów to sąd orzekający jest uprawniony do wyboru jednej z nich na warunkach określonych w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 28 maja 2015 r., I ACa 65/15).</p> <p>Podkreślić też trzeba, że sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału zachodzi jedynie wtedy, gdy powstaje dysharmonia pomiędzy materiałem zgromadzonym w sprawie a konkluzją, do jakiej dochodzi sąd na jego podstawie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 23 czerwca 2015 r., I ACa 221/15). Istota sądzenia (rozsądzania sporów) często sprowadza się do wyboru jednej z dwóch konkurencyjnych wersji stanu faktycznego przedstawianych sądowi przez strony będące w sporze – jeżeli tego wyboru sąd dokonuje po przeprowadzeniu oceny zebranego materiału z zachowaniem zasad określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, to jest to ocena spełniająca ustawowe kryteria, która nie może być podważona w kontroli instancyjnej.</p> <p>Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przepisu o ocenie dowodu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> wymaga wykazania jakie dyrektywy oceny dowodów wyrażone w tym przepisie sąd naruszył. Dlatego też swobodna dyskusja z ustaleniami sądu przedstawiająca wyłącznie własną wersję stanu faktycznego może się okazać niewystarczająca, aby podważyć dokonane ustalenia.</p> <p>Wbrew twierdzeniu apelującej, Sąd Rejonowy nie pominął zeznań świadków <span class="anon-block">J. M.</span> i <span class="anon-block">F. S.</span>, ale dokonując oceny tych zeznań uwzględnił, że z racji znacznego upływu czasu świadkowie w dużej mierze nie pamiętali szczegółów czynionych przed laty ustaleń. Dodatkowo ze względu na brak wykształcenia prawniczego nie do końca poprawnie rozumieli sens pojęć i ewentualne możliwości przenoszenia konkretnych praw w danym stanie faktycznym. W związku z tym wskazywali jedynie na pewne okoliczności faktyczne, które były realnie zauważalne, w tym na zamieszkiwanie w spornej części nieruchomości przez rodzinę <span class="anon-block">O.</span>, niemniej jednak nie znali oni tytułu prawnego rodziny pozwanej co do pomieszczeń na górze istotnego dla sprawy budynku. Świadkowie potwierdzili, że w latach 90-tych nastąpiło uregulowanie stanu prawnego nieruchomości i wpisanie do ksiąg wieczystych na podstawie obowiązujących przepisów, a czynności te pilotowała gmina.</p> <p>Dalej podkreślić trzeba, że z dokumentów w postaci porozumienia z 11.07.1995 r. i decyzji z 4.09.1995 r. wynika, że na poprzednika prawnego powodów przeniesiono prawo użytkowania wieczystego <span class="underline"> <!-- -->całej <span class="anon-block">działki (...)</span> zabudowanej budynkiem</span>, w którym znajduje się klubokawiarnia. Jednocześnie do księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości nr <span class="anon-block"> (...)</span> na podstawie ww. decyzji dokonano stosownych wpisów. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że nie sposób przyjąć, iż decyzja z 1995 roku była nieważna ( co podnosi apelująca), gdyż odnosiła się w swojej treści do całej <span class="anon-block">działki (...)</span>, a więc również do całości posadowionego na niej budynku zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 48)">art. 48 k.c.</a> Skoro wówczas strony nie interweniowały i nie poddawały w wątpliwości treści decyzji, przyjąć należy, że wyraziły zgodę na taki stan rzeczy.</p> <p>Pozwana w toku postępowania nie wykazała natomiast, by posiadała jakikolwiek tytuł prawny do pomieszczeń usytuowanych na piętrze budynku nad klubokawiarnią i sama w swych zeznaniach wskazała, że nie ponosiła żadnych opłat związanych z ich utrzymaniem i przez lata korzystania z tych pomieszczeń nie przywiązywała wagi do tego, czyją własność stanowią.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację jako bezzasadną.</p> <p>Małgorzata Radomska-Stęplewska</p> </div>