II AKa 352/09

<p>Sygn. akt : II AKa 352/09</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 30 listopada 2009 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie:</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="172"/> <col width="539"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Michał Marzec</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA Alicja Bochenek (spr.)</p> <p>SSA Bożena Summer-Brason</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Izabela Rybok</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Krzysztofa Błacha</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2009r.</p> <p>sprawy z wniosku <strong> <!-- --> <span class="anon-block">G. O.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->-</strong> o odszkodowanie z tytułu poniesionej szkody i zadośćuczynienie za doznaną <br/>krzywdę wynikłe z wykonania decyzji o internowaniu wydanej przez Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej w <span class="anon-block">O.</span>nr <span class="anon-block">(...)</span>, w związku <br/>z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981r. w Polsce stanu wojennego</p> <p>na skutek apelacji pełnomocnika wnioskodawcy</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 19 sierpnia 2009r.</p> <p>sygn. akt IV Ko 160/08</p> <p>uchyla wyrok w zaskarżonej części i w tym zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach..</p> <p>Sygn. akt II AKa 352/09</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskodawca <span class="anon-block">G. O.</span>, powołując się na przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 ()">ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a>, wniósł o zasądzenie na jego rzecz odszkodowania w kwocie 25.000 złotych <br/>za poniesioną szkodę majątkową oraz za doznaną krzywdę z tytułu internowania <br/>w okresie od 14 grudnia 1981 roku do 30 kwietnia 1982 roku.</p> <p>Wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2009 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 1;art. 13)">art. 8 ust. 1 oraz art. 13 ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a>, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy <span class="anon-block">G. O.</span>kwotę 11.250 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikającą z wykonania w okresie <br/>od 15 grudnia 1981 roku do 30 kwietnia 1982 roku decyzji Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej w <span class="anon-block">O.</span>z dnia <span class="anon-block">(...)</span> roku, <br/>nr <span class="anon-block">(...)</span>o internowaniu wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku.</p> <p>W pozostały zakresie Sąd wniosek oddalił i kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.</p> <p>Apelację od wyroku złożył pełnomocnik wnioskodawcy, który zaskarżył wyrok <br/>w części oddalającej wniosek. Zaskarżonemu wyrokowi apelujący zarzucił nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych oraz dowolne i błędne przyjęcie braku związku przyczynowego pomiędzy pobytem w zakładzie internowania, <br/>a schorzeniem w postaci choroby wieńcowej, co miało zasadniczy wpływ na oddalenie w znacznej części roszczenia wnioskodawcy.</p> <p>W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części zaskarżonej <br/>i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu ewentualnie <br/>o zmianę wyroku poprzez uwzględnienie wniosku o odszkodowanie <br/>i zadośćuczynienie w całości.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy <span class="anon-block">G. O.</span> okazała się zasadna, <br/>a podniesione w niej zarzuty w konsekwencji doprowadziły do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, w zaskarżonej części.</p> <p>Zauważyć na wstępie trzeba, iż z uwagi na zakres apelacji, przedmiotem postępowania przed sądem odwoławczym był zaskarżony wyrok jedynie w części oddalającej roszczenia wnioskodawcy.</p> <p>Analiza okoliczności sprawy potwierdza zarzut wydania zaskarżonego wyroku <br/>z obrazą prawa procesowego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 193;art. 193 § 1)">art. 193 § 1 k.p.k.</a> mogącą mieć istotny wpływ <br/>na treść orzeczenia. Słusznie podniesiono w złożonej apelacji, że dla prawidłowego ustalenia wysokości zadośćuczynienia za wykonanie decyzji o internowaniu <br/>w związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981 roku w Polsce stanu wojennego i w konsekwencji pozbawienie wnioskodawcy wolności konieczne jest dokonanie oceny ewentualnego wpływu samego faktu, jak i okresu internowania wnioskodawcy na stan jego zdrowia. Stwierdzenie tego rodzaju okoliczności bez wątpienia wymaga wiadomości specjalnych, a w takiej sytuacji przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 193;art. 193 § 1)">art. 193 § 1 k.p.k.</a> nakazuje zasięgnięcie opinii biegłego lub biegłych. Zgromadzona w toku postępowania dokumentacja lekarska nie daje podstaw do samodzielnego sformułowania przez sąd orzekający poglądu w zakresie wpływu internowania wnioskodawcy na pogorszenie się jego stanu zdrowia. Sąd orzekający wkroczył w tym zakresie w sferę zastrzeżoną dla biegłych. Ma zatem rację skarżący, że sąd I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz bezpodstawnie przyjął brak związku przyczynowego pomiędzy pobytem w zakładzie internowania a schorzeniem w postaci choroby wieńcowej wnioskodawcy. Z wywodami zawartymi w tym zakresie <br/>w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie sposób się zgodzić, w sytuacji, gdy sąd orzekający odstąpił od możliwości podjęcia prób uzupełnienia podstaw dowodowych poprzez zwrócenie się o historię choroby wnioskodawcy znajdującą się w poradni <br/>w której się leczył oraz zasięgnięcie opinii, do której wydania wymagane <br/>są wiadomości specjalne. Podkreślić należy, iż argumentacja sądu orzekającego <br/>w przedmiocie braku związku przyczynowego pomiędzy internowaniem wnioskodawcy a pogorszeniem się jego stanu zdrowia wskazuje, że sąd ten z góry wykluczył taką możliwość, a wyprowadzone wnioski oparł na własnej ocenie, przy czym – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia – „Sąd nie kwestionuje, <br/>że po zwolnieniu z internowania stan zdrowia wnioskodawcy uległ pogorszeniu. <br/>Z materiału dowodowego wynika, że od maja 1982r. do listopada 1982r. wnioskodawca przebywał na zasiłku chorobowym. Z przedstawionej przez wnioskodawcę kserokopii karty wypisowej wynika, że w okresie od 12.09.1982 r. <br/>do 21.09.1982r. przebywał w <span class="anon-block"> Wojewódzkim Ośrodku (...)</span> w <span class="anon-block">Z.</span>, gdzie został przyjęty z powodu bólów o charakterze wieńcowym, duszności powysiłkowej”. Sąd ten zaliczył także w poczet materiału dowodowego zaświadczenia lekarskie znajdujące się w aktach IPN, które potwierdzają, że w trakcie internowania wnioskodawca uskarżał się na zgagę, pieczenie, bóle reumatyczne <br/>(k. 2 – uzasadnienia wyroku). Pomimo tego, sąd orzekający bez odwołania się <br/>do opinii biegłych z zakresu medycyny przyjął, że: „zdaniem Sądu brak jest dostatecznych dowodów do przyjęcia związku przyczynowego pomiędzy internowaniem, a uszczerbkiem na zdrowiu wnioskodawcy”. Pogląd ten został powtórzony w innym miejscu uzasadnienia, w którym to wskazał, że „nie można wykluczyć, iż wnioskodawca, gdyby nie był internowany zachorowałby na taką samą chorobę”. Wniosek ten należy uznać za nieuprawniony, a co najmniej przedwczesny <br/>w świetle odstąpienia od dopuszczenia w tym zakresie opinii biegłego lub biegłych.</p> <p>Oczywistym pozostaje, że możliwość poszerzenia materiału dowodowego - z racji czasowego umiejscowienia rozważanego zdarzenia jest ograniczona, co jednak nie zwalnia sądu od podejmowania prób jego poszerzenia, bowiem analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że rysowały się potencjalne możliwości jego poszerzenia i zweryfikowania dowodów, którymi dysponował sąd meriti, a w konsekwencji także dokonania ustaleń, które istotnie mogły wzbudzać wątpliwości co do ich trafności oraz prawidłowości. W aktualnym kształcie zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób jednoznacznie rozstrzygać i przesądzać o braku, jak również o istnieniu związku pomiędzy internowaniem wnioskodawcy a pogorszeniem się jego stanu zdrowia. Dopiero uzupełnienie postępowania dowodowego we wskazanym kierunku będzie pozwalało na rzetelną ocenę zasadności zarzutów sformułowanych w złożonym środku odwoławczym, a tym samym prawidłową ocenę ich zasadności.</p> <p>Z tych też względów koniecznym oraz uzasadnionym – w ocenie Sądu odwoławczego – stało się uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części <br/>i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.</p> </div>