V SA/Wa 471/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz- Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia ... lutego 2019 r. nr ... w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (OB) na rok 2018 oddala skargę. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi K. W. (dalej ,,Skarżący’’, "Strona") jest decyzja Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej "Dyrektor Oddziału", "organ odwoławczy") z (...) lutego 2019 r. nr (...) w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu 13 marca 2018 r. Skarżący, działając przez swojego pełnomocnika, złożył oświadczenie potwierdzające brak zmian w 2018 roku w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności w roku 2017. Upoważniony pracownik ARiMR przeniósł informację z wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 do formularza geoprzestrzennego wniosku o przyznanie płatności na rok 2018. W związku z tym, we wniosku na rok 2018, Skarżący ubiegał się o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie, a także płatności dodatkowej do powierzchni gruntów 11,34 ha. Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. (dalej "Kierownik Biura") wydał decyzję nr (...) z (...) stycznia 2019 r., na mocy której przyznał Skarżącemu na rok 2018: jednolitą płatność obszarową w wysokości 5.195,43 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 11,78 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, płatność na zazielenienie w wysokości 3.486,86 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 7,90 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, płatność redystrybucyjną w wysokości 1.481,24 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 3,36 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 22,00 zł. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący złożył odwołanie podnosząc, że właściwa powierzchnia działek wynosi 11,54 ha, a nie 11,34 ha. Skarżący wskazał, że niezadeklarowanie do płatności powierzchni 11,54 ha to wina Agencji oraz wniósł o sprostowanie tego błędu. Po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Dyrektor Oddziału uznał słuszność zaskarżonej decyzji pod względem faktycznym i prawnym i decyzją z (...)lutego 2019 r. o nr jw. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w całości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił tryb i zasady przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz powołał obowiązujące w tym zakresie unormowania prawa krajowego i unijnego. Dyrektor Oddziału wskazał, że Strona nie może żądać przyznania płatności do powierzchni, które nie zostały zgłoszone do płatności w terminie wynikającym z obowiązujących przepisów. W roku 2018 ostatecznym terminem na złożenie wniosku o przyznanie płatności bez zastosowania sankcji terminowych był dzień 15 czerwca 2018 r., zaś ostatecznym terminem sankcyjnym - dzień 10 lipca 2018 r. Wraz z upływem wymienionego terminu nie ma możliwości złożenia zmiany do wniosku, gdyż termin ten jest terminem prawa materialnego. Odnosząc się do twierdzeń Strony co do braku jej winy w niezgłoszeniu powierzchni 11,54 ha, organ wyjaśnił, że to rolnik odpowiada za treść wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego niezależnie od tego, czy wniosek wypełnił samodzielnie, czy przy pomocy innej osoby. Błędy popełniane przez osoby pomagające wypełnić wniosek rolnikowi obciążają w tej sytuacji samego rolnika i nie mogą być podstawą do zmiany trybu poprawienia wniosku. Reasumując Dyrektor Oddziału podkreślił, że przepisy prawa nie przewidują możliwości zmiany rozstrzygnięcia w sprawie i rozpatrzenia wniosku wraz z brakującą powierzchnią, gdyż termin na złożenie zmiany do wniosku minął 10 lipca 2018 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ. W motywach skargi wskazano, że zmiana powierzchni ha jest wynikiem manipulacji i przesunięcia słupków geodezyjnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał w całości swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reguluje ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r. poz. 312 ze zm., dalej "ustawa o płatnościach"). Zgodnie z art. 7 ust. 1-2 ustawy o płatnościach, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności 2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli: 1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz 2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro. Zgodnie z art. 8 ust 1 pkt 1-4 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Termin na dokonanie poprawek we wniosku w roku 2018 ustalony według przepisów art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U.UE.L.2014.181.48 ze zm.) oraz art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach, przypadał na dzień 15 czerwca 2018 r. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że termin określony w art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach ma charakter materialny, prekluzyjny, którego upływ powoduje wygaśnięcie prawa do skutecznego wystąpienia z żądaniem przyznania tego rodzaju płatności. Termin ten nie podlega przywróceniu. Zgodnie zaś art. 13 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. L 181/48 z 20.06.2014 r.) z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie.(...). Jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia. Z przywołanego przepisu art. 13 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. wynika jednoznacznie, że jeśli opóźnienie w złożeniu wniosku wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny. Jednocześnie art. 21 ust. 2 ustawy o płatnościach nie dopuszcza przywrócenia terminu do złożenia wniosku, z uwagi na jego materialny charakter. Z powyższych przepisów wynika, że w roku 2018 ostatecznym terminem na złożenie wniosku o przyznanie płatności bez zastosowania sankcji terminowych był dzień 15 czerwca 2018 r., zaś ostatecznym terminem sankcyjnym był dzień 10 lipca 2018 r. (15 czerwca 2018 + 25 dni kalendarzowych). Jak słusznie podkreślił to organ, przepisy obowiązującego w rozpatrywanej sprawie prawa nie przewidują możliwości zmiany rozstrzygnięcia w sprawie i rozpatrzenia wniosku Skarżącego wraz z brakującą powierzchnią, gdyż termin na złożenie zmiany do wniosku minął 10 lipca 2018 r. Odnosząc się do zarzutów Skarżącego zawartych w skardze należy wskazać, że ewentualne przesunięcie słupków geodezyjnych jest nieistotne z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy. Skarżący złożył w roku 2018 oświadczenie potwierdzające brak zmian w 2018 roku w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności złożonego w roku 2017. We wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 Skarżący deklarował do płatności działki rolne o łącznej powierzchni 11,34 ha. W związku z tym oświadczeniem deklaracja powierzchni działek rolnych na rok 2018 była analogiczna. Skarżący będąc rolnikiem oprócz tego, że przed złożeniem wniosku winien obmierzyć działki, które zostały zadeklarowane we wniosku, to powinien także wnikliwie sprawdzić wypełniony formularz wniosku tak, aby deklaracja w nim zawarta odzwierciedlała faktyczny stan zagospodarowania gruntów rolnych. To na rolniku, jako osobie ubiegającej się o przyznanie płatności, ciąży obowiązek zharmonizowania informacji ujętych w stosownym formularzu ze stanem rzeczywistym. Jednym z warunków uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę w złożonym wniosku działki (działek) i powierzchni obszaru użytkowanego rolniczo, co do którego strona ubiega się o otrzymanie danej płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu, dokonywanej w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności. Reasumując organy obydwu instancji nie naruszyły przepisów postępowania w sposób uzasadniający uchylenie decyzji. Organy dopełniły powinności tak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego jak i prawidłowej jego oceny, nie naruszając w tym względzie podstawowej zasady postępowania dowodowego, tj. zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.). Ocena zebranych w sprawie dowodów znalazła swój wyraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji i zdaniem Sądu jest ona prawidłowa. Ponieważ nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które mogłoby stać się podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji, skargę jako bezzasadną oddalono na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).