II OZ 1153/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia małoletniej A. M. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 167/18 odrzucające skargę małoletniej A. M. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego R. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 167/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę małoletniej A. M. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego R. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oraz nakazał zwrócić skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona R. M. przedstawicielowi ustawowemu skarżącej A. M. w dniu 14 lipca 2017 r. A zatem termin do wniesienia skargi na to rozstrzygnięcie upływał w dniu 14 sierpnia 2017 r. Tymczasem skarga na powyższą decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia została złożona w dniu 19 lutego 2018 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). Tak więc Sąd skargę złożoną sześć miesięcy po upływie terminu do jej wniesienia odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.), dalej: P.p.s.a., mając na uwadze, że WSA w Kielcach postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2018 r. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi, a NSA postanowieniem z dnia 12 lipca 2018 r. oddalił zażalenie wniesione na to postanowienie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. M. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego R. M. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, iż przedmiotowa skarga wniesiona została po upływie terminu do jej wniesienia oraz art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez pozbawienie jej prawa do rozpoznania sprawy przez niezawisły Sąd i zamknięcie drogi sądowej. W uzasadnieniu zażalenia przedstawiciel ustawowy małoletniej skarżącej odniósł się wyłącznie do niezasadnej w jego ocenie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia przedmiotowej skargi, podnosząc, że skarżąca nie może ponosić winy za niewłaściwą reprezentację. Zdaniem wnoszącego zażalenie wniosek o przywrócenie terminu powinien zostać uwzględniony, co powoduje, że brak było podstaw do odrzucenia przedmiotowej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (...). Natomiast skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia Sąd odrzuca (art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja zawierająca prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego została, jak wynika z akt administracyjnych, doręczona R. M. jako przedstawicielowi ustawowemu małoletniej skarżącej A. M. w dniu 14 lipca 2017 r. Termin do wniesienia skargi dla małoletniej skarżącej upływał więc z dniem 14 sierpnia 2017 r. (art. 53 § 1 w zw. z art. 83 § 2 P.p.s.a.). A zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach słusznie stwierdził, że skoro termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 14 sierpnia 2017 r., to nadanie jej w urzędzie pocztowym w dniu 19 lutego 2018 r. nastąpiło niewątpliwie z uchybieniem 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a. Zaznaczyć przy tym należy, że termin trzydziestodniowy przewidziany na wniesienie skargi jest terminem ustawowym, a tym samym nie może być on ani skrócony ani wydłużony. Strona może ubiegać się jedynie o przywrócenie takiego terminu. W niniejszej sprawie małoletnia skarżąca reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego R. M. skorzystała z takiej możliwości i składając skargę, domagała się jednoczenie przywrócenia jej uchybionego terminu. Wniosek strony o przywrócenie terminu przewidzianego w art. 53 § 1 P.p.s.a. został rozpoznany w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej kolejności i rozstrzygnięty odrębnym postanowieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 167/18 odmówił małoletniej skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Następnie NSA postanowieniem z dnia 12 lipca 2018 r., sygn. akt II OZ 779/18 oddalił zażalenie wniesione na to postanowienie wskazując, że przedstawiciel ustawowy działając w imieniu małoletniej córki nie dochował należytej staranności składając skargę do sądu administracyjnego najpierw wyłącznie we własnym imieniu, a następnie po upływie ponad 6 miesięcy skargę w imieniu małoletniej córki. Orzeczona przez Sąd pierwszej instancji odmowa przywrócenia terminu do wniesienia skargi stała się więc prawomocna, co skutkowało tym, że Sąd wydając zaskarżone postanowienie z dnia 13 sierpnia 2018 r., nie mógł po raz kolejny analizować przyczyn niedochowania przez skarżącą ustawowego terminu. Nie mógł również przystąpić do merytorycznego rozpoznania skargi, która w sposób oczywisty została wniesiona po upływie ustawowego terminu, a termin ten w prawem przewidziany sposób nie został przywrócony. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji miał obowiązek uwzględnić z urzędu upływ ustawowego terminu i z tej przyczyny odrzucić skargę. Zakwestionowane postanowienie o odrzuceniu skargi wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jest więc prawidłowe. Przy czym skarżąca reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego zarówno na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji jak i na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o dokonaniu przez Sąd pierwszej instancji nieprawidłowych ustaleń co do terminu wniesienia skargi. Odnosząc się natomiast do argumentów podniesionych w zażaleniu, należy zauważyć, że wskazane w nim okoliczności mogą być brane pod uwagę jedynie w postępowaniu z wniosku o przywrócenie terminu. Postępowanie takie zostało już jednak w niniejszej sprawie prawomocnie zakończone odmową przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Tym samym za bezzasadny uznać należy zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowa skarga wniesiona została po upływie terminu do jej wniesienia. Sąd pierwszej instancji nie naruszył także wskazanych w zażaleniu przepisów Konstytucji w tym konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji), na którą powołała się skarżąca. Zasada prawa do sądu nie ma bowiem charakteru absolutnego, bowiem jej realizacja uzależniona jest od spełnienia szeregu wymogów - jak np. terminowość składania pism procesowych, uiszczanie opłat sądowych, czy sporządzenie pisma przez profesjonalnego pełnomocnika. Wymogi te służą pełnej realizacji wskazanej gwarancji konstytucyjnej. Natomiast brak spełnienia powyższych wymogów nie może oznaczać, że to Sąd naruszył tę gwarancję. Z przytoczonych powyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.