II OSK 1906/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz (spr.) sędzia del. WSA Mirosława Pindelska Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. Spółka z o.o. w Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 542/10 w sprawie ze skargi K. Spółka z o.o. w Ś. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 542/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi K. z o.o. w Ś. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, że na podstawie ostatecznej decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] maja 2004 r. nakazano K. Sp. z oo. w M. rozbiórkę magazynu słomy i pasz na terenie Fermy P. Ze względu na niewykonanie dobrowolne przedmiotowej decyzji toczyło się postępowanie egzekucyjne. W dniu 17 marca 2009 r. strona skarżąca wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Śremie o "zawieszenie postępowania egzekucyjnego" uzasadniając swoje żądanie faktem wystąpienia do organu gminy o wydanie zaświadczenia o zgodności zabudowy podlegającej rozbiórce, z planem zagospodarowania przestrzennego, co mogłoby prowadzić do legalizacji zabudowy. W odpowiedzi organ wskazał, że postępowanie naprawcze było już prowadzone, ponieważ jednak ustalona opłata legalizacyjna nie została uiszczona, obecne postępowanie egzekucyjne zmierza do wykonania nakazu rozbiórki. W dniu 8 maja 2009 r. strona skarżąca wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 r., który to organ w dniu [...] sierpnia 2009 r. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 Kpa odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2004 r. wskazując, iż okoliczności, które podano we wniosku nie odpowiadają dyspozycji art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie podając w uzasadnieniu, że podstawą żądania wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa było zaświadczenie z dnia [...] marca 2009 r., odebrane i opłacone opłatą skarbową w dniu 7 kwietnia 2009 r. Wniosek o wznowienie postępowania datowany na 8 maja 2009 r. został wysłany przez stronę skarżącą w dniu 11 maja 2009 r., a więc z przekroczeniem miesięcznego terminu podanego w przepisie art. 148 § 1 Kpa W skardze na tę decyzję podniesiono argumenty tożsame z zaprezentowanymi w odwołaniu i w toku postępowania przed organem II instancji, podkreślając, że w piśmie z dnia 17 marca 2009 r. omyłkowo żądano zawieszenia, gdy w istocie wolą strony było wznowienie postępowania już w tej dacie. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumentację zawartą w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę stwierdził, że w przypadku ujawnienia, iż nie został zachowany termin do złożenia podania o wznowienie postępowania przewidziany w art. 148 Kpa - organ administracji powinien na podstawie art. 149 § 3 kpa wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. Obowiązkowi temu uchybił organ I instancji, gdyż wydając postanowienie o wznowieniu postępowania nie dokonał we właściwy sposób badania dokumentacji złożonej przez stronę, a w szczególności analizy i porównania dat złożonego wniosku i przedstawionego przez stronę dokumentu (zaświadczenia) traktowanego przez nią jako nowy dowód. Gdyby bowiem analiza taka została dokonana nie doszłoby do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, przeciwnie organ I instancji wydałby decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Zgodnie z treścią art. 138 § 1 pkt 2 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając to rozstrzygnięcie umarza postępowanie pierwszej instancji. Nie są sporne w sprawie daty składania przez stronę wniosku o wznowienie postępowania, oraz daty uzyskania wiadomości o nowym dowodzie, sporny jest natomiast charakter pisma z dnia 17 marca 2009 r., które organ administracji ocenił jako niemające związku ze sprawą wznowienia postępowania. Ocena ta jest trafna, gdyż treść tego pisma wskazuje na to, iż zostało ono złożone w toku postępowania egzekucyjnego, a jego celem było żądanie zawieszenia tego postępowania. Podniesiony przez stronę w skardze do Sądu argument, iż strona pomyliła się w piśmie z dnia 17 marca 2009 r., używając słowa zawieszenie zamiast wznowienie stoi w jawnej sprzeczności z powołaną w tym piśmie przez stronę podstawą prawną, a mianowicie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa dotyczącą zawieszenia postępowania, a nie jego wznowienia. Te wszystkie względy przemawiają za tym, że organ administracji prawidłowo ocenił charakter powyższego pisma, wobec czego za datę złożenia wniosku o wznowienie postępowania prawidłowo przyjął datę 11 maja 2009 r., a także prawidłowo ocenił, że o nowym dowodzie strona skarżąca dowiedziała się najpóźniej w dniu 7 kwietnia 2009 r., kiedy to wniesiono opłatę skarbową od odebranego zaświadczenia. Porównanie zaś tych dat świadczy o uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 Kpa, co czyniło wznowione postępowanie bezprzedmiotowym. Od powyższego wyroku K. Sp. z o.o. w Ś. wniósł skargę kasacyjna, zarzucając: 1/ naruszenie przepisów prawa materialnego - przepisu art. 148 § 1 Kpa w związku z art. 7 Kpa i art. 10 § 1 Kpa poprzez przyjęcie, że wnioskiem o wznowienie postępowania jest wniosek Skarżącego z dnia 8 maja 2009 r. i uznanie, że wniosek ten wysłany w dniu 11 maja 2009 r. został złożony z przekroczeniem miesięcznego terminu określonego w powołanym przepisie, pomimo, że Skarżący jako wniosek w sprawie o wznowienie postępowania wskazywał pismo z dnia 17 marca 2009 r., i przez to utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co skutkowało również naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego - obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawa wypowiedzenia się strony co do zgłoszonych żądań; art. 97 § 1 pkt. 4 Kpa, art. 100 § 1 Kpa i art. 101 § 1 Kpa w związku z tym, że, pomimo przyjęcia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że pismo Skarżącego z dnia 17 marca 2009 r. stanowiło wniosek o zawieszenie postępowania (a nie wniosek o wznowienie postępowania) i to złożony w toku postępowania egzekucyjnego - nie zastosowano przewidzianych ustawą środków zmierzających do nadania prawidłowego biegu pismu z dnia 17 marca 2009 r. jako wnioskowi o zawieszenie postępowania, a w świetle powołanych przepisów ustalenie, że pismo z dnia 17 marca 2009 r. stanowi wniosek o zawieszenie postępowania powinno skutkować wskazaniem, że zaistniały warunki do zawieszenia postępowania i do wystąpienia do właściwego organu lub Sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwania strony do wystąpienia o to w oznaczonym terminie (art. 100 § 1 Kpa ), a ponadto zawiadomienia strony o wydaniu postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania, co skutkowało oddaleniem skargi (art. 101 § 1 Kpa), 2/ naruszenie przepisów postępowania - przepisu art. 7 Kpa i art. 10 § 1 Kpa, które miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy poprzez pominięcie możliwości wypowiedzenia się Skarżącego co do zgłoszonego żądania w zakresie " umorzenia " względnie późniejszego żądania "wznowienia" postępowania, i tym samym pominięcie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało przyjęciem, że pismem żądającym wznowienia postępowania jest pismo z dnia 11 maja 2009 r. i oddaleniem skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że strona skarżąca sprostowała własne oświadczenie co do treści żądania zgłoszone w toku postępowania administracyjnego i wskazała we wniosku z dnia 8 maja 2009 r., że pismo z dnia 17 marca 2009 r. stanowiło wniosek o wznowienie postępowania, a nie jak błędnie wskazano wniosek o zawieszenie postępowania. Nie była to linia obrony zmierzająca do uchylenia skutków prawnych związanych z uchybieniem terminowi określonemu w art. 148 § 1 Kpa, ponieważ na tym etapie postępowania sprawa uchybienia ustawowemu terminowi nie była podnoszona. Kwestia ta została dopiero wskazana przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w jego decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Śremie przesyłając akta do organu nadrzędnego w piśmie z dnia 18 maja 2009 r. wskazał, że " przesyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 2004 r., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Śremie z dnia [...] marca 2004 r. Zatem wszelkie okoliczności sprawy wskazują na to, że intencją Skarżącego było wznowienie postępowania już na etapie składania pisma z dnia 17 marca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Bezspornym w sprawie niniejszej jest, że pismo zatytułowane "wniosek o wznowienie postępowania" złożony został przez stronę w dniu 12 maja 2009 r. /data wpływu/, a zatem z przekroczeniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności prawnej. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty koncentrują się natomiast wokół błędnego – zdaniem strony wnoszącej tę skargę – uznania przez Sąd I instancji, że przedmiotowy wniosek złożony został przez stronę dopiero w dniu 11 maja 2009 r., gdy w rzeczywistości złożony został już w dniu 17 marca 2009 r., omyłkowo jedynie nazwany przez stronę wnioskiem o zawieszenie postępowania. Tak sformułowany zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni akceptuje stanowisko Sądu I instancji w zakresie uznania, że podanie o wznowienie postępowania złożone zostało z przekroczeniem ustawowego terminu. Prawidłowo uznano w zaskarżonym wyroku, że pismo z dnia 17 marca 2009 r., w żadnym razie nie może zostać uznane za podanie o wznowienie postępowania. Przeczy temu zarówno wyraźne określenie żądania strony: "wnosi o zawieszenie postępowania administracyjnego", jak i powołana podstawa prawna tego żądania, tj. art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje przy tym zawarta w skardze kasacyjnej argumentacja, jakoby już pismo z dnia 17 marca 2009 r. stanowiło wniosek o wznowienie postępowania, następnie sprostowany pismem z dnia 12 maja 2009 r. Pierwszorzędne znaczenie ma bowiem w tym zakresie uznanie, że pismo z dnia 17 marca 2009 r., nie stanowiło podania o wznowienie postępowania, natomiast pismo złożone do organu w dniu 12 maja 2009 r., zostało złożone z przekroczeniem ustawowego terminu. Prawidłowości orzeczenia Sądu I instancji nie podważa także argument, iż w sprawie nie zastosowano przewidzianych ustawą środków zmierzających do nadania prawidłowego biegu pismu z dnia 17 marca 2009 r. jako wnioskowi o zawieszenie postępowania, bowiem przedmiotem sprawy niniejszej jest kwestia uchybienia terminu do złożenia podania. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem. W tym stanie rzeczy orzeczono o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 ppsa.