VII SA/Wa 1353/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej skargę oddala UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr 36/09 na podstawie art. 48 ust. 2, art. 49 ust. 1 i 2, art. 83 ust. 1 w zw. z art. 59 f ust. 1 i art. 59 g ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nałożył na M. G. obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej w wysokości 50 000 zł za samowolną realizację rozbudowy budynku mieszkalnego położonego na działce nr ew. [...] w m. N., w terminie 7 dni. W uzasadnieniu organ podał, że w trakcie kontroli w dniu [...] grudnia 2008 r. ustalono, że M. G. zrealizował rozbudowę budynku mieszkalnego o wymiarach około 3,20 x 5,80 m od strony wschodniej, zgodnie z oświadczeniem inwestora – w miejscu starej przybudówki. Powyższa rozbudowa wykonana jest jako murowana z bloczków gazobetonowych, kryta blachą. Została ona zrealizowana w miesiącach lipiec – sierpień 2007 r. W części rozbudowanej znajdują się korytarz, łazienka, kotłownie oraz kuchnie. Do zakończenia rozbudowy pozostały do wykonania tynki zewnętrzne. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r., Nr [...] wstrzymano roboty budowlane i nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentacji zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego celem doprowadzenia samowolnie zrealizowanej rozbudowy do stanu zgodnego z prawem, ponieważ inwestor nie posiadał pozwolenia na wykonanie rozbudowy. W związku ze złożeniem w dniu [...] marca 2009 r. wymaganych dokumentów, organ nałożył opłatę legalizacyjną, wniesienie której stanowi warunek zatwierdzenia projektu budowlanego oraz wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy realizacji rozbudowy budynku mieszkalnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpoznaniu zażalenia M. G., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że w związku z samowolnie wykonaną rozbudową budynku mieszkalnego, na którą wymagane jest pozwolenie na budowę, niezbędne jest doprowadzenie jej do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem organu II instancji prawidłowo został nałożony na inwestora obowiązek przedstawienia stosownych dokumentów, a w konsekwencji ich złożenia nałożona została na inwestora opłata legalizacyjna warunkująca udzielenie pozwolenia na dokończenie robót budowlanych. Ponadto organ pouczył o możliwości rozłożenia opłaty legalizacyjnej na raty lub odroczenie terminu jej płatności na podstawie przepisów działu III Ordynacji podatkowej. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. G., zarzucając naruszenie art. 8 k.p.a. i art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. W skardze podniesiono, że urzędnicy nadzoru budowlanego nie wzięli pod uwagę, że skarżący jest starszym schorowanym człowiekiem, utrzymującym się z renty rolniczej, a kwota opłaty legalizacyjnej jest nierealna do uiszczenia. Skarżący wskazał, że dokonał gruntownego remontu ganku, który znajduje się na miejscu starego, a roboty zostały wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej. W tym zakresie skarżący powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt SA/Rz 1953/2002, w którym Sąd stwierdził, że remont obiektu budowlanego, polegający na wymianie elementów konstrukcyjnych, bez pozwolenia na budowę, nie pociąga za sobą sankcji z art. 48 prawa budowlanego, bowiem remont obiektu budowlanego nie jest budową. W związku z tym w takim przypadku stosuje się przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...], którym organ utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nakładające na M. G. obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej za samowolną rozbudowę budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. [...] w N. w wysokości 50.000 zł. Wbrew zarzutom skargi stwierdzić trzeba, iż prawidłowo organ nadzoru budowlanego ustalił, iż skarżący dokonał rozbudowy budynku mieszkalnego. Z definicji zawartej w art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, wynika, że budową jest nie tylko wykonywanie całego obiektu budowlanego w określonym miejscu, lecz także jego odbudowa, rozbudowa i nadbudowa. Z projektu budowlanego przedłożonego przez skarżącego w ramach postępowania legalizacyjnego wynika, iż do budynku istniejącego o powierzchni zabudowy około 38,50 m² został dobudowany nowy ganek o powierzchni zabudowy ok. 21,10 m² (3,40mx6,22m) wraz z tarasem zadaszonym o powierzchni ok. 8 m² (1,40mx6,22m). Dotychczasowy ganek o powierzchni 10m2 został przez skarżącego rozebrany w 2007r. Z projektu tego wyraźnie zatem wynika, że budynek mieszkalny skarżącego został rozbudowany i obecnie jest to jeden, większy od poprzedniego budynek mieszkalny stanowiący całość architektoniczno-budowlaną. Sporządzony przez autora projektu wykaz pomieszczeń wskazuje, że w nowo-powstałej części znajduje się pomieszczenie kotłowni, kuchnia, łazienka oraz wiatrołap. Funkcja mieszkalna obiektu jako całości nie budzi wątpliwości. W tym stanie rzeczy nie sposób było przyjąć, jak domagał się tego skarżący, iż wykonane przez niego prace budowlane stanowiły remont istniejącego obiektu. Przeczy temu bowiem fakt, iż dobudowana część jest znacznie większa od poprzednio istniejącego ganku, jak również oświadczenia skarżącego składane w toku sprawy ( protokół z dnia [...] grudnia 2008 r. oraz zażalenie) z których jednoznacznie wynika, iż nowo wybudowana cześć obiektu została wykonana w miejscu starej przybudówki po rozebraniu starej. Z tego tez powodu Sąd uznał zarzut naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowanego za niezasadny. Z przepisów art. 29 i 30 ustawy w brzmieniu z daty wykonania przez skarżącego budowy części budynku nie wynika, by rozbudowa budynku mieszkalnego zwolniona była z wymogu uzyskania pozwolenia na budowę. Z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zwolniona była budowa obiektów wymienionych w art. 29 ust. 1 ustawy. Budowa (rozbudowa) budynków mieszkalnych nie została w tym przepisie wymieniona. W myśl przepisu art. 48 ust. 1 ustawy właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli jednak budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (art. 48 ust. 2). Organ ten nakłada jednocześnie na inwestora obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy. Postępowanie to zmierza do zalegalizowania istniejącego obiektu budowlanego. W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru budowlanego przeprowadził postępowanie określone w art. 48 ustawy. Inwestor wykonał nałożone na niego obowiązki, w szczególności zaś przedłożył projekt budowlany. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5). Stosownie do przepisu art. 49 ust. 1 ustawy właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego bada zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, kompletność projektu i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, a także wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, a następnie ustala - w drodze postanowienia - wysokość opłaty legalizacyjnej. Organ zbadał zgodność zagospodarowania działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i dokonał sprawdzenia projektu w sposób określony w powołanym przepisie. Prawidłowe było zatem ustalenie przez organ w następstwie tych czynności opłaty legalizacyjnej. Ustalenie opłaty legalizacyjnej jest konsekwencją stwierdzenia samowoli budowlanej i dążenia do jej legalizacji, po spełnieniu przez inwestora określonych przepisami warunków. Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 49 ust. 2). Stosownie do przepisu art. 59f ustawy kara (odpowiednio: opłata legalizacyjna) stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty (s) określona została w art. 59f ust. 2 na kwotę 500 zł. Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy (ust. 3). Zgodnie z tym załącznikiem współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k) dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego wynosi 2,0, a współczynnik wielkości obiektu (w) wynosi 1,0. Opłata legalizacyjna w kwocie 50 000 zł określona została zatem przez organ prawidłowo (50x500 złx2,0x1,0=50 000 zł). Zaskarżone postanowienie, utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji nie narusza zatem prawa. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. Przepis ten nakłada na organy administracji obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. W szczególności organy administracji nie mogą różnicować stron postępowania w zależności od wieku, sytuacji materialnej czy też ich sytuacji życiowej. Z tego też powodu nie można było uznać, iż przepis ten został przez organ naruszony. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji