VI SA/Wa 3084/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2016 r. w sprawie ze skargi B. K. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 czerwca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 3084/15 oddalił w całości skargę B. K. (nazywanego dalej: "Skarżący") na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r. z [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego. Pismem z [...] lipca 2016 r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z 26 września 2016 r., na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., nazywanej dalej: "p.p.s.a.") odmówiono Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Pismem z [...] października 2016 r. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego z 26 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 26 października 2016 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, pouczając o prawie do wniesienia zażalenia. Pismem z [...] listopada 2016 r. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 października 2016 r., wnosząc o jego uchylenie bądź zmianę w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienie z 14 grudnia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 3084/15 odrzucił zażalenie, stwierdzając jego niedopuszczalność. W uzasadnieniu Sąd podał, że w rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona do Sądu pismem z 20 października 2015 r., nadanym w urzędzie pocztowym 22 października 2015 r. W związku z tym w sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), w tym przepisy, które będą miały zastosowanie do postępowań wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. Jednym z nich jest przepis art. 260 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., nazywanej dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym w sprawach, których przedmiotem jest rozpoznanie sprzeciwu, o którym mowa w art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Ustawodawca w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidział możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie prawa pomocy wydane na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. W świetle obowiązujących przepisów Sąd uznał, że wniesione przez Skarżącego zażalenie na postanowienie Sądu z 26 października 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądów, jest niedopuszczalne i jako takie podlega odrzuceniu. W odpowiedzi na pytanie Skarżącego zawarte w piśmie z [...] grudnia 2016 r. zatytułowanym “Zażalenie", Sąd pismem z 25 stycznia 2017 r. poinformował Skarżacego, że w świetle art. 177 § 6 p.p.s.a. w przypadku złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, po wydaniu orzeczenia i negatywnym jego rozstrzygnięciu (odmowie jego uwzględnienia), bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może rozpocząć się wcześniej niż od dnia doręczenia stronie postanowienia, a jeżeli strona wniesie środek zaskarżenia na to postanowienie – wcześniej niż od dnia doręczenia postanowienia kończącego postępowanie w tym przedmiocie. W piśmie wyjaśniono, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 3084/15, kończące postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, doręczono Skarżącemu w dniu 7 listopada 2016 r. Zatem bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął się od dnia następnego po dniu doręczenia ww. postanowienia, gdyż przy obliczaniu trzydziestego dnia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie uwzględnia się dnia, w którym nastąpiło doręczenie stronie postanowienia. W związku z błędnym pouczeniem zawartym w postanowieniu Sądu z 26 października 2016 r. poinformowano Skarżącego o treści art. 86 i art. 87 p.p.s.a. Pismo sądowe zawierające powyższe informacje doręczono Skarżącemu 30 stycznia 2017 r. Pismem z [...] lutego 2017 r. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, w którym zawarł wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący zauważył, że zastosował się do pouczenia zawartego w postanowieniu Sądu z 26 października 2016 r. Nie powinien więc ponosić negatywnych konsekwencji zawartego w nim błędnego pouczenia, które niezasadnie przedłużyło procedurę w przedmiocie prawa pomocy, co uniemożliwiło złożenie skargi kasacyjnej w przepisanym terminie. Skarżący podkreślił, że bez swojej winy, tylko z powodu błędnego pouczenia zawartego w postanowieniu Sądu z 26 października 2016 r. nie wniósł skargi kasacyjnej w przewidzianym terminie. Asesor WSA postanowieniem z 7 września 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 31 lipca 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Zarządzeniem Sędziego z 4 października 2017 r. Skarżący został wezwany na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia w terminie siedmiu dni braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej poprzez złożenie skargi kasacyjnej, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie doręczono Skarżącemu 10 października 2017 r. 17 października 2017 r. Skarżący złożył sporządzoną przez adwokata skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże, stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Tryb złożenia wniosku reguluje szczegółowo art. 87 p.p.s.a., zgodnie z którym pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu został złożony w związku z uchybieniem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. A zatem, w pierwszej kolejności należało ustalić, czy Skarżący dochował terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, gdyż od spełnienia tego warunku zależy możliwość jego merytorycznego rozpoznania przez Sąd. Z akt sprawy wynika, że pismo sądowe z 25 stycznia 2017 r. informujące o treści art. 177 § 6 p.p.s.a. oraz o treści art. 86 i art. 87 p.p.s.a. doręczono Skarżącemu 30 stycznia 2017 r. Wniosek o przywrócenie terminu Skarżący złożył w urzędzie pocztowym 6 lutego 2017 r. Skarżący uzupełnił też w terminie brak formalny wniosku, składając 17 października 2017 r. skargę kasacyjną. Z powyższego wynika, że wniosek został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Przystępując do rozpatrzenia okoliczności podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu, należy podkreślić, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko wówczas, gdy wystąpiły niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W niniejszej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wskazano błędne pouczenie Sądu w zakresie środków zaskarżenia. Oceniając złożony wniosek Sąd miał na uwadze konstytucyjną zasadę prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), a także fakt, że błędne pouczenie strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia nie może rodzić dla niej ujemnych skutków procesowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej za uzasadniony oraz zasługujący na uwzględnienie i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.