I OZ 904/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia WSA (del.) Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 730/07 w zakresie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 10 października 2007 r. Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawiono bez rozpoznania wniosek S. K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia 31 maja 2007 r. Sąd odrzucił skargę S. K. na powyższą decyzję, z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi. W dniu 4 lipca 2007 r. S. K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi podnosząc, iż wezwanie Sądu odebrała jego matka - J. K., która nie przekazała mu korespondencji. W tych warunkach, Sąd Wojewódzki, powołując się na przepis art. 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który stanowi, że w razie wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej, równocześnie z takim wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, stwierdził, iż S. K. nie dokonał w tym przypadku czynności, której terminowi uchybił. Sąd podkreślił, że pismem z dnia 10 lipca 2007 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez dopełnienie czynności polegającej na złożeniu podpisanej skargi, w terminie 7 dni - pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższe wezwanie zostało odebrane w dniu 19 lipca 2007r. a w wyznaczonym terminie nie nastąpiło uzupełnienie braków. W tych warunkach, Przewodniczący Wydziału zarządził - na zasadzie przepisu art. 42 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Nadmieniono przy tym, że w dniu 20 lipca 2007 r. skarżący nadesłał datowany na dzień 31 stycznia 2007 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, skierowany do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W zażaleniu na powyższe zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2007 r. S. K. domagał się o jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, iż błędnie zrozumiał wezwanie Sądu, jego wykształcenie pozostaje na poziomie szkoły podstawowej a - na tamtym etapie postępowania - nie korzystał z pomocy prawnej. Nadmienił nadto, iż w piśmie z dnia 2 października 2007 r. poinformował Sąd, że dniu 20 lipca 2007 r., omyłkowo wprawdzie, ale próbował odpowiedzieć na wezwanie Sądu. Zamiast podpisanej skargi, przesłał Sądowi bowiem odpis wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po zakończeniu żniw i powtórnym przeczytaniu wezwania uświadomił sobie dopiero, że w wezwaniu tym chodziło o brak podpisu a nie o sam wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedmiotowym stanie faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wobec złożenia przez stronę skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wezwał S. K. do uzupełnienia braków formalnych wniosku, poprzez nadesłanie podpisanej skargi z dnia 30 marca 2007 r. - w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W związku z tym, iż skarżący uzupełnił brak, do jakiego został wezwany, dopiero po upływie wyznaczonego terminu, zarządzono - na podstawie art. 49 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że problematyka wniosku o przywrócenie terminu została uregulowana w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przepisach art. 86 - 89. Instytucja ta ma oczywiście charakter wyjątkowy i z tego powodu została ona podana dość sformalizowanej procedurze. Zaakcentować w tym miejscu należy, że z reguły wniosek o przywrócenie terminu wnosi się bezpośrednio do sądu i towarzyszyć temu winno dokonanie czynności, której strona uchybiła. Wyjątkiem od tej zasady jest wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zgodnie bowiem z przepisem art. 87 § 3 cytowanej ustawy procesowej, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się do sądu, ale za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Tego rodzaju zaś wniosek był przedmiotem zaskarżonego zarządzenia. Wniosek ten został jednak wniesiony bezpośrednio do Sądu i został mu nadany bieg. Rozstrzyganie zatem w przedmiocie nieprawidłowo wniesionego do Sądu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi - tak jak uczynił to Sąd Wojewódzki - należało uznać za wadliwe. Generalnie nieprawidłowo wniesiony do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, winien być traktowany jak wniosek niedopuszczalny, w rozumieniu art. 88 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem podlegać odrzuceniu. W sytuacji jednak, gdy tego rodzaju wniosek składała strona, która działała bez wsparcia wykwalifikowanego pełnomocnika, Sąd winien na powyższy fakt zwrócić skarżącemu uwagę, pouczając go o wymogu zawartym we wspomnianym przepisie art. 87 § 3, względnie przesłać wniosek strony do organu, celem nadania mu prawidłowego biegu. W aktualnie zaistniałej sytuacji, ze względu na ekonomikę procesową i okoliczność, że strona, działająca bez pomocy prawnika, nie może ponosić negatywnych konsekwencji związanych z nieznajomością przepisów procedury sądowej, należałoby postąpić analogicznie, jak w przypadku wniesienia przez stronę skargi bezpośrednio do sądu, tj. przesłać przedmiotowy wniosek do organu, którego decyzja jest przedmiotem skargi S. K.. Po wpłynięciu do sądu w/w wniosku ( przesłanego już przez organ), winien mu zostać nadany dalszy bieg, stosowny do okoliczności a zgodny z procedurą. Obecnie bowiem skarżący ma ustanowionego adwokata z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd - na zasadzie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - postanowił jak w sentencji.