II FSK 1330/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Sędziowie NSA Edyta Anyżewska, Krystyna Nowak, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 2 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/Op 96/07 w sprawie ze skargi K. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 31 stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną p o s t a n a w i a 1) oddalić skargę kasacyjną, 2) zasądzić od K. N. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w O. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 2 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, sygn. akt I SA/Op 96/07, umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi K. N. na postanowienie Dyrektora Izba Skarbowej w O. z dnia 31 stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania skargi na czynności egzekucyjne. 1. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w O. prowadził wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, obejmujące zaległości zobowiązanego w podatku dochodowym od osób fizycznych. W dniu 8 grudnia 2006 r. przesłano do wielu banków zawiadomienie o zajęciu rachunków bankowych. W dniu 16 stycznia 2007 r. skarżący K. N. złożył skargę na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu rachunku bankowego w M. w O.. Jak podniósł w uzasadnieniu, został zawiadomiony o zajęciu tylko rachunku bankowego w B. O. Ś. S.A. w O., a nie w M. Dyrektor Izby Skarbowej w O. pozostawił skargę bez rozpoznania, uznając ją za wniesioną po terminie. W skardze do sądu administracyjnego zobowiązany domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i uchylenia zajęcia. 2. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia 5 marca 2007 r., uwzględnił wniesioną skargę i uchylił w całości zaskarżone postanowienie, zawiadamiając jednocześnie, że wniesiona przez skarżącego skarga na czynność egzekucyjną zostanie rozpoznana w odrębnym postępowaniu. 3. WSA w uzasadnieniu podniósł, że skoro postanowienie, którego wyeliminowania z obrotu prawnego skarżący się domagał, zostało uchylone i tym samym przestało wywoływać kwestionowane przez skarżącego skutki prawne, to postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej: p.p.s.a.). Dodatkowo zaznaczył, że pomimo, iż na mocy art. 201 § 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a. przysługiwałoby skarżącemu prawo zwrotu od organu kosztów postępowania, to ze względu na fakt, że skarżący uzyskał prawo pomocy z zakresie całkowitym, nie wystąpiły przesłanki do orzekania o zwrocie kosztów postępowania. 4. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę kasacyjną zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów, które miało istotny wpływ na wynik procesu tj.: art. 161 § 3 p.p.s.a. 2. naruszenie prawa przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. art. 54 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że organ którego działalnie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości od dnia rozpoczęcia rozprawy. 5. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ uznając skargę za uzasadnioną wydał postanowienie, w którym bezpodstawnie uchylił się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy, ograniczając się do informacji, że skarga z dnia 16 stycznia 2007 r. na czynności egzekucyjną zostanie rozpoznana w odrębnym postępowaniu. Sąd więc dokonując wadliwej interpretacji art. 54 ust. 3 p.p.s.a. bezpodstawnie zastosował art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez co w konsekwencji nie rozpoznał sprawy w granicach skargi. Organ podejmując rozstrzygnięcie w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a był związany treścią żądania skarżącego i nie miał możliwości wybiórczego uwzględnienia skargi. Dodatkowo skarżący podniósł, że Sąd nie odniósł się w żadnym stopniu do zarzutów skargi dotyczącej błędnego orzeczenia Dyrektora Izby Skarbowej, pomimo że orzekając w sprawie miał bezwzględny obowiązek wszechstronnego rozważenia zebranego materiału oraz uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu. 6. W odpowiedzi na skargę kasacyjna Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów zastępstwa procesowego. 7. W uzasadnieniu organ podniósł, że WSA w Opolu nie mógł rozpoznać zarzutów podniesionych w skardze z dnia 5 lutego 2007 r., gdyż powinny być one najpierw rozpoznane w toku instancji, a mianowicie - po stwierdzeniu, że nie można stwierdzić uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, skargę tę powinien rozpatrzyć organ drugiej instancji, co też Dyrektor Izby Skarbowej w O. uczynił w postanowieniu z dnia 5 marca 2007 r., uznając ją za uzasadnioną. Jeżeli zaś skarżący uważa, że rozstrzygniecie to naruszało jego prawa, to mógł je zaskarżyć w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. zw. z art. 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 96, poz. 956). Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. 8. Za bezzasadny należy uznać pierwszy zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 161 § 3 p.p.s.a. zgodnie z którym, Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w O. postanowieniem z dnia 5 marca 2007 r. uwzględnił w całości skargę podatnika i uchylił swoje wcześniejsze postanowienie z dnia 31 stycznia 2007 r. w całości. W związku z tym, ponieważ przed wydaniem wyroku, przestał istnieć przedmiot zaskarżenia ze względu na jego usunięcie z obrotu prawnego, postępowanie sądowoadministracyjne zostało prawidłowo uznane przez Sąd pierwszej instancji za bezprzedmiotowe. 9. Za bezzasadny należy uznać również zarzut naruszenia art. 54 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie mógł rozpoznać zarzutów podniesionych w skardze, gdyż powinny być one najpierw rozpoznane w toku instancji. Przedmiotem skargi mogło być tylko postanowienie stwierdzające uchylenie terminu do wniesienia skargi i tylko w tym zakresie organ odwoławczy mógł ją uwzględnić w całości. Nie mógł zaś równocześnie orzec o zasadności skargi na czynność egzekucyjną, gdyż nie została jeszcze rozpoznana w toku instancji skarga zobowiązanego. 10. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, a w zakresie kosztów na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 210 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b i c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.)