X C 474/25
Суди загальної юрисдикції2026-01-29
Номер справи
X C 474/25
Дата рішення
2026-01-29
Тип
SENTENCE
Судді
Jolanta Wojciechowska (PRESIDING_JUDGE)
Резюме
nietezowane
Текст рішення
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Sygn. akt X C 474/25</span>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 29 stycznia 2026</p>
<p>Sąd Rejonowy w Toruniu X Wydział Cywilny w składzie :</p>
<p>Przewodniczący: SSR Jolanta Wojciechowska</p>
<p>Protokolant: <span class="anon-block">L.</span> Sekretarz Sądowy <span class="anon-block">I. M.</span>
</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2026, na rozprawie, sprawy z powództwa <span class="anon-block">(...)</span> spółka komandytowa w <span class="anon-block">L.</span> przeciwko <span class="anon-block">V. G. (1)</span> o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną;</p>
<p>orzeka :</p>
<p>I.
uznać za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela – powodowej spółki <span class="anon-block">(...)</span> spółka <span class="anon-block">(...)</span> spółka komandytowa w <span class="anon-block">L.</span>, <strong>
<!-- -->czynność prawną w postaci umowy sprzedaży zawartej 22 września 2022 pomiędzy <span class="anon-block">F. M.</span> jako sprzedającym a pozwaną <span class="anon-block">V. G. (1)</span> przed notariuszem <span class="anon-block">P. L.</span> i zapisanej w <span class="anon-block">Ł.</span> A pod nr <span class="anon-block">(...)</span>
</strong>, w wyniku której pozwana <span class="anon-block">V. G. (1)</span> stała się właścicielką udziału w wysokości ½ ( jednej drugiej ) części w nieruchomości położonej w <span class="anon-block">Z.</span> przy <span class="anon-block">(...)</span>, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr <span class="anon-block">(...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi <span class="anon-block">(...)</span> numer <span class="anon-block">(...)</span>, celem zaspokojenia wierzytelności powodowej <span class="anon-block">(...)</span> spółka <span class="anon-block">(...)</span> spółka komandytowa w <span class="anon-block">L.</span> wobec dłużnika <span class="anon-block">K. G.</span> wynikających z następujących tytułów wykonawczych :</p>
<p>1.
nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Toruniu w sprawie V GNc 613/22 w dniu 11 kwietnia 2022, opatrzonego w dniu 30 listopada 2022 klauzulą wykonalności, w całości tj. w zakresie kwoty 49.043,05 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz odsetkami za opóźnienie określonymi w nakazie oraz kwoty 4.987,- zł tytułem kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie tam określonymi i kosztami postępowania klauzulowego w kwocie 120,- zł;</p>
<p>2.
postanowienia wydanego przez Sąd Rejonowy w Toruniu w sprawie V GNc 613/22 w dniu 23 stycznia 2023, opatrzonego w dniu 10 marca 2023 klauzulą wykonalności, w całości tj. w zakresie kwoty 3.739,53 zł oraz 120,- zł kosztów postępowania klauzulowego;</p>
<p>3.
postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Żninie – Tomasza Źródelny wydanego 29 maja 2023 w sprawie GKm 286/22 w zakresie określonych w punktach 3 i 4 tegoż postanowienia kwot : 257,94 zł oraz 1.350,- zł;</p>
<p>II.
zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 7.784,- zł ( siedem tysięcy siedemset osiemdziesiąt cztery ) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od daty prawomocności wyroku do dnia zapłaty.</p>
<p>Sygn. akt X C 474/25</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Powód <span class="anon-block">(...)</span> spóła z <span class="anon-block">(...)</span> spółka komandytowa w <span class="anon-block">L.</span> dnia 16 kwietnia 2025 r. wniósł do tutejszego sądu powództwo przeciwko <span class="anon-block">V. G. (2)</span> (k. 4 i n.). Domagał się w nim uznania za bezskuteczną względem siebie czynności prawnej polegającej na sprzedaży pozwanej przez <span class="anon-block">F. M.</span> udziału w wysokości 1/2 w nieruchomości położonej w <span class="anon-block">Z.</span> przy <span class="anon-block">(...)</span> oraz o nakazanie, by pozwana zezwoliła na przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości w celu zaspokojenia przysługującej powodowej spółce względem dłużnika <span class="anon-block">K. G.</span> tytułów wykonawczych. Dodatkowo powód dochodził udzielenia zabezpieczenia poprzez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania udziału w nieruchomości do czasu zakończenia niniejszego postępowania oraz poprzez wpisanie do księgi wieczystej stosownego ostrzeżenia. Powód argumentował, że dłużnik w celu rozliczenia fikcyjnej umowy pożyczki przeniósł własność wspomnianego udziału na rzecz <span class="anon-block">F. M.</span>, który następnie rzekomo odsprzedał go pozwanej, tj. matce dłużnika.</p>
<p>Wniosek o udzielenie zabezpieczenia Sąd rozpoznał postanowieniem z dnia 16 maja 2025 r. (k. 41).</p>
<p>Pozwana w odpowiedzi na pozew żądała oddalenia powództwa w całości i obciążenia powoda kosztami procesu (k. 62 i n.). Argumentowała, że ani <span class="anon-block">F. M.</span>, ani tym bardziej ona sama nie działała w celu pokrzywdzenia wierzycieli, a ponadto, że nie miała wiedzy o rzekomo złej sytuacji majątkowej swojego syna, ani też że nie były jej znane okoliczności przeniesienia własności udziału na rzecz <span class="anon-block">F. M.</span>. Podkreślała też, że zarówno umowa pożyczki, jak i późniejsze przeniesienia własności udziału w nieruchomości miały charakter rzeczywisty.</p>
<p>Na dalszym etapie postępowania stanowiska stron nie uległy już istotnym zmianom.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił, co następuje</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">K. G.</span> od 2012 roku prowadził pod nazwą <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">K. G.</span> działalność gospodarczą z zakresu inżynierii, doradztwa technicznego i innych prac budowlano-montażowych. Pełnomocnikiem przedsiębiorcy został oficjalnie ustanowiony <span class="anon-block">F. M.</span>, który prowadził jego księgowość. Działalność <span class="anon-block">K. G.</span> była dochodowa – w latach 2017–2021 przynosiła w przybliżeniu dochód 105, 342, 425, 151 i 260 tys. zł rocznie.</p>
<p>Powodowa spółka pozostawała z <span class="anon-block">K. G.</span> w stałych stosunkach gospodarczych, sprzedając mu hurtowo materiały instalacyjne z odroczonym terminem płatności. W październiku 2021 r. <span class="anon-block">K. G.</span> przestał regulować swoje zobowiązania względem powoda za towary odebrane miesiąc wcześniej. W okresie co najmniej od listopada do grudnia 2021 r. powód prowadził z <span class="anon-block">K. G.</span> pertraktacje odnośnie spłaty zadłużenia. Wobec ich bezskuteczności 27 stycznia 2022 r. wezwano <span class="anon-block">K. G.</span> do zapłaty brakującej kwoty 49 221,32 zł z odsetkami. W odpowiedzi ten oświadczył, że kwestionuje roszczenie powoda co do zasady i wysokości.</p>
<p>Dnia 25 lutego 2022 r. powód wystąpił do tutejszego Sądu z powództwem o zapłatę kwoty 49043,05 zł wraz z odsetkami, które zostało uwzględnione nakazem zapłaty z dnia 11 kwietnia 2022 r. (sygn. akt V GNc 613/22). W orzeczeniu tym przyznano na rzecz powoda dodatkowo koszty procesu w kwocie <span class="anon-block">(...)</span> z odsetkami. Kolejno 26 kwietnia 2022 r. powód wystąpił do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Żninie Tomasza Źródelnego o wszczęcie na podstawie nakazu zapłaty postępowania zabezpieczającego. Po zakończeniu procedury odwoławczej nakazowi zapłaty w listopadzie 2022 r. nadano klauzulę wykonalności na rzecz powoda wraz z kosztami postępowania klauzulowego w wysokości 120 zł. 23 stycznia 2023 r. powód uzyskał orzeczenie tutejszego sądu w sprawie kosztów postępowania zabezpieczającego w kwocie 3739,53 zł z odsetkami, a następnie klauzulę wykonalności wraz z kosztami 120 zł (sygn. GKm 109/22). Po przekształceniu postępowania w przedmiocie wykonania zabezpieczenia w postępowanie egzekucyjne komornik 29 maja 2023 r. umorzył je z uwagi na bezskuteczność egzekucji w sprawie GKm 286/22. W sprawie dochodziło do zbiegu z licznymi innymi postępowaniami egzekucyjnymi wszczynanymi począwszy od marca 2022 roku.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Okoliczności częściowo bezsporne, ponadto dowody:</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– bilanse firmy za lata 2017–2021, k. 123–127,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– wydruk z CEIDG Kawent <span class="anon-block">K. G.</span>, k. 24–25,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– zapis korespondencji elektronicznej wraz z projektem porozumienia, k. 12–16,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– wezwanie do zapłaty z dnia 27.01.2022 r. z dowodem nadania, k. 17–18,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– odpowiedź na wezwanie z dnia 9.02.2022 r., k. 19.</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– nakaz zapłaty z klauzulą wykonalności, k. 19
<sup>
<!-- -->1,</sup>
</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– wniosek o zabezpieczenie roszczenia z dowodem nadania, k. 20–21,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– postanowienie z dnia 23.01.2023 r., k. 22,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– postanowienie komornika z dnia 29.05.2023 r., k. 23,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– wyciąg z portalu Komornik Online, k. 78.</em>
</p>
<p>W międzyczasie <span class="anon-block">K. G.</span> z dniem 30 marca 2022 r. zakończył wykonywanie działalności gospodarczej, a kolejnego dnia został wykreślony z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Jednocześnie już 22 lutego 2022 r. jego 70-letnia matka (pozwana) rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej pod firmą <span class="anon-block">(...)</span>. Zadeklarowanym przedmiotem przeważającej działalności pozwanej jest wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych i klimatyzacyjnych, a ponadto wykonywanie pozostałych instalacji budowlanych, wykonywanie instalacji elektrycznych oraz montaż izolacji. Przed przejściem na emeryturę pozwana pracowała zawodowo w księgowości oraz w teatrze. Do 30 września 2025 r. adresem prowadzenia działalności przedsiębiorstwa <span class="anon-block">(...)</span> była ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Z.</span>, tj. ostatni adres przedsiębiorstwa <span class="anon-block">(...)</span>. Pomimo formalnego prowadzenia działalności, pozwana nie uczestniczy w codziennych sprawach z tym związanych, nie wie, czego ona dotyczy. Prowadzeniem przedsiębiorstwa zajmuje się przeważnie <span class="anon-block">M. G.</span>, żona <span class="anon-block">K. G.</span>. Księgowość związaną z prowadzeniem przedsiębiorstwa prowadzi kancelaria <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Dowody:</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– wydruk z CEIDG, jw.,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– wydruk z <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">V. G. (2)</span>, k. 163–164,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– historia zmian na wniosku, k. 165–166,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– przesłuchanie pozwanej na rozprawie dnia 15.01.2026 r., k. 161.</em>
</p>
<p>Dnia 10 marca 2022 r. <span class="anon-block">F. M.</span> jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod firmą <span class="anon-block">(...)</span> jako pożyczkodawca oraz <span class="anon-block">K. G.</span> jako pożyczkobiorca sporządzili w zwykłej formie pisemnej dokument umowy pożyczki, zgodnie z którym <span class="anon-block">F. M.</span> miał przekazać <span class="anon-block">K. G.</span> kwotę 250 000 zł, a ten zobowiązywał się do jej zwrotu do dnia 11 maja 2022 r. wraz z wynagrodzeniem w kwocie 2500 zł. Na rzecz <span class="anon-block">F. M.</span> zastrzeżono ponadto odsetki karne w wysokości 10% w skali roku. Jako zabezpieczenie spłaty dokument przewidywał wystawienie przez <span class="anon-block">K. G.</span> weksla in blanco. Dodatkowo w umowie zapisano, że „w razie niedotrzymania terminu zwrotu pożyczki”, a jednocześnie „w terminie 7 dni od otrzymania kwoty pożyczki” <span class="anon-block">K. G.</span> ustanowi na rzecz <span class="anon-block">F. M.</span> hipotekę na swoim udziale w nieruchomości położonej w <span class="anon-block">Z.</span> przy <span class="anon-block">(...)</span> do kwoty 375 000 zł, a ponadto iż podda się egzekucji wprost z aktu notarialnego.</p>
<p>Środki w łącznej kwocie 250 000 zł zostały przekazane na rachunek <span class="anon-block">K. G.</span> jeszcze w dniu podpisania dokumentu – 160 000 zł z rachunku o numerze <span class="anon-block">(...)</span> oraz 90 000 zł z rachunku o numerze <span class="anon-block">(...)</span>. Bezpośrednio po przekazaniu środków, <span class="anon-block">K. G.</span> wypłacił je w kasie banku.</p>
<p>Następnego dnia <span class="anon-block">K. G.</span> w obecności swojej żony <span class="anon-block">M. G.</span> ustanowił hipotekę na swoim udziale w przedmiotowej nieruchomości hipotekę na rzecz <span class="anon-block">F. M.</span> zgodnie z zapisem umowy pożyczki na zabezpieczenie jej spłaty. Jednocześnie Ł. i <span class="anon-block">M. G.</span> wnieśli, by notariusz zgłosił wniosek o zmianę wpisu w księdze wieczystej <span class="anon-block">(...)</span> w taki sposób, by w miejsce ich współwłasności małżeńskiej wpisać w księdze ich współwłasność w udziałach po 1/2 każdy.</p>
<p>Nieruchomość obciążona była hipoteką kaucyjną do kwoty 562 608,20 zł na rzecz zobowiązań kredytowych względem banku z 2006 roku.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Dowody:</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– umowa pożyczki z dnia 10.03.2022 r., k. 72,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– dowody przelewów z dnia 10.03.2022 r., k. 91–92,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– zestawienie operacji na rachunku, k. 148</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– akt notarialny rep. <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 11.03.2022 r., k. 26–28.</em>
</p>
<p>Dnia 10 sierpnia 2022 r. <span class="anon-block">K. G.</span> zawarł z <span class="anon-block">F. M.</span> umowę przeniesienia własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu. W akcie notarialnym <span class="anon-block">K. G.</span> uznał swój dług do kwoty 252 500 zł, po czym przeniósł na rzecz <span class="anon-block">F. M.</span> własność udziału 1/2 we własności przedmiotowej nieruchomości. <span class="anon-block">F. M.</span> zwolnił jednocześnie <span class="anon-block">K. G.</span> z długu.</p>
<p>Z inicjatywy <span class="anon-block">K. G.</span> odkupienia udziału w nieruchomości podjęła się jego matka, pozwana. Dnia 21 września 2022 r. na jej rachunek dokonano przelewu środków w kwocie 100 000 zł z rachunku przedsiębiorstwa <span class="anon-block">(...)</span>, a dzień później otrzymała środki w kwocie 135 000 zł z rachunku swojego zięcia <span class="anon-block">I. D.</span> zatytułowane „Pożyczka”. Jeszcze 22 września 2022 r. pozwana nabyła od <span class="anon-block">F. M.</span> przedmiotowy udział w nieruchomości za kwotę 235 000 zł. Zapłaty dokonano w tej samej dacie.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Dowody:</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– akt notarialny nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 10 sierpnia 2022 r., k. 31–34,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– zestawienie operacji na rachunku, k. 145,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->– akt notarialny rep. <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 22.09.2022 r., k. 35–37.</em>
</p>
<p>W sprawie zgromadzono szeroki materiał dowodowy dostarczony przez obie strony. Jako w pełni wiarygodne Sąd ocenił wydruki z urzędowych baz danych takich jak CEIDG, wydruki obejmujące wyciągi z rachunków bankowych, bankowe dowody przelewów, odpisy aktów notarialnych, odpisy orzeczeń tutejszego Sądu oraz komornika, jak również wydruki, których prawdziwości druga strona nie podważyła, to jest obejmujące zapis korespondencji przedsądowej (w tym w formie elektronicznej) oraz dokonane przez stronę powodową zestawienie danych z portalu Komornik Online. Jako wiarygodne pod względem formalnym oceniono także umowę pożyczki – Sąd daje wiarę, że <span class="anon-block">K. G.</span> oraz <span class="anon-block">F. M.</span> podpisali dokument o takiej treści, a przedłożony do akt sprawy odpis nie został podrobiony ani przerobiony.</p>
<p>W odniesieniu do dowodów osobowych, w przeważającej większości Sąd uznał je za niewiarygodne. W odniesieniu do zeznań <span class="anon-block">F. M.</span> Sąd przede wszystkim nie dał im wiary w zakresie, w jakim ten twierdził, że nie zna się prywatnie z <span class="anon-block">K. G.</span>. Zeznania jego oraz <span class="anon-block">K. G.</span> i <span class="anon-block">M. G.</span> są wzajemnie sprzeczne m.in. co do przeznaczenia środków pochodzących z rzekomej pożyczki (spłata zobowiązań wobec pracowników vs. nieokreślona inwestycja vs spłata „jakiejś firmy”) oraz okoliczności ustanowienia hipoteki (na wniosek pożyczkodawcy oraz z inicjatywy własnej pożyczkobiorcy). Oświadczenie <span class="anon-block">F. M.</span> odnośnie braku wiedzy o zadłużeniu <span class="anon-block">K. G.</span> oraz okoliczności udzielenia rzekomej pożyczki są sprzeczne z doświadczeniem życiowym – o czym szerzej poniżej. Ponadto jego twierdzenia o zakończeniu współpracy z <span class="anon-block">K. G.</span> w świetle twierdzeń <span class="anon-block">V. G.</span>, która „kontynuuje” działalność syna, jawią się co najmniej jako przemilczenie istotnych wiadomości.</p>
<p>Oprócz kwestii wspomnianych powyżej, Sąd nie dał wiary zeznaniom <span class="anon-block">K. G.</span> odnośnie pochodzenia środków, którymi jego matka odkupiła jego dawny udział w nieruchomości. Sprzeczne z doświadczeniem życiowym jest także przeniesienie własności udziału w nieruchomości przed nastaniem odroczonego terminu spłaty pożyczki, o którym zeznał <span class="anon-block">K. G.</span>.</p>
<p>Zeznania <span class="anon-block">M. G.</span> oceniono jako jedynie częściowo wiarygodne. W szczególności Sąd nie dał wiary twierdzeniom, jakoby świadek nie rozmawiała z mężem o przeniesieniu własności udziału na <span class="anon-block">F. M.</span> a następnie na pozwaną oraz że ustanowienie hipoteki na udziale w nieruchomości związane było z uzyskaniem pożyczki w kwocie 250 000 zł. Ta ostatnia kwestia pozostaje w sprzeczności z treścią aktu notarialnego, którego <span class="anon-block">M. G.</span> była stroną. Wątpliwa pozostaje wiarygodność twierdzeń odnośnie braku wiedzy co do miejsca zamieszkania męża (w sytuacji gdy rzekomo to świadek zajmuje się prowadzeniem działalności gospodarczej stanowiącej faktyczną kontynuację działalności męża, a także wobec twierdzeń samego <span class="anon-block">K. G.</span>, iż mieszka on tymczasowo u syna) – niemniej kwestia ta miała jedynie marginalne znaczenie dla sprawy, wpływając co najwyżej na ocenę wiarygodności świadka jako takiego.</p>
<p>Także dowód z przesłuchania pozwanej należało ocenić jako wiarygodny jedynie w niewielkiej części. Twierdzenia pozwanej, że odkupiła udział w nieruchomości jedynie dlatego, że syn jej tak powiedział, bez dociekania w jaki sposób doszło do takiej sytuacji jawią się jako sprzeczne z doświadczeniem życiowym. Wskazanie, że w ocenie pozwanej odkupienie od księgowego syna dawnego udziału syna w jego rodzinnej nieruchomości jest „normalne”, pozostaje w sprzeczności z podstawowymi zasadami logiki. Sąd nie dał też wiary twierdzeniom, jakoby pozwana pozostawała w sporadycznym kontakcie z synem oraz że nie miała świadomości sytuacji finansowej <span class="anon-block">K. G.</span>. To ostatnie stoi w sprzeczności z dowodami wskazującymi na założenie przez nią bliźniaczej działalności gospodarczej tuż przed zakończeniem przez syna swojej własnej.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje</strong>
</p>
<p>Powództwo w niniejszej sprawie przybrało formę skargi pauliańskiej przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 527;art. n)">art. 527 i n. k.p.c.</a> Pozwala ona na rozszerzenie możliwości dochodzenia przez wierzyciela swoich roszczeń przez skierowanie egzekucji wobec tych przedmiotów majątkowych, które wyszły albo nie weszły do majątku dłużnika i znajdują się w majątku osób trzecich. Jako że może się zdarzyć, że osoba trzecia, która dokonała czynności fraudacyjnej z dłużnikiem, następnie rozporządza uzyskaną w ten sposób korzyścią na rzecz kolejnego nabywcy. W takiej sytuacji istnieje przewidziana przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 531;art. 531 § 2)">art. 531 § 2 k.c.</a> możliwość skierowania skargi pauliańskiej przeciwko kolejnemu nabywcy korzyści – choć pod zaostrzonymi warunkami. Jak stanowi przytoczony przepis, w wypadku gdy osoba trzecia rozporządziła uzyskaną korzyścią, wierzyciel może wystąpić bezpośrednio przeciwko osobie, na której rzecz rozporządzenie nastąpiło, jeżeli osoba ta wiedziała o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności dłużnika za bezskuteczną albo jeżeli rozporządzenie było nieodpłatne.</p>
<p>Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, dla uwzględnienia powództwa było zatem konieczne wykazanie, że <span class="anon-block">K. G.</span> dokonał ustanowienia hipoteki, a następnie przeniesienia własności udziału w prawie własności nieruchomości z pokrzywdzeniem wierzycieli, iż <span class="anon-block">F. M.</span> o tej świadomości wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 1)">art. 527 § 1 k.c.</a>) oraz kolejno, że pozwana <span class="anon-block">V. G. (2)</span> wiedziała o nielojalnym działaniu swojego syna i świadomości <span class="anon-block">F. M.</span>.</p>
<p>W ocenie Sądu wszystkie te przesłanki ziściły się w realiach niniejszej sprawy.</p>
<p>Nie może budzić wątpliwości, że zadłużenie i co najmniej częściowa niewypłacalność <span class="anon-block">K. G.</span> sięgała października 2021 roku. W ocenie Sądu jasnym jest, że dłużnik na skutek trudności finansowych unikał regulowania zobowiązania względem pozwanej spółki, ale także swoich zobowiązań publiczno-prawnych, co znajduje swoje odzwierciedlenie w informacjach z systemu Komornik Online. Najpóźniej 9 lutego 2022 r. odebrał on wezwanie do zapłaty z 27 stycznia 2022 r., w którym zagrożono mu skierowaniem sprawy o zapłatę na drogę sądową. <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">K. G.</span> zawarł rzekomą umowę pożyczki, dokonał zmiany wpisu w księdze wieczystej nieruchomości poprzez zmianę współwłasności łącznej (z żoną) na współwłasność w częściach równych oraz obciążył swój udział hipoteką na rzecz <span class="anon-block">F. M.</span>. Niedługo później zakończył także formalnie prowadzenie działalności gospodarczej i doprowadził do wykreślenia jej z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej zaledwie jeden dzień po zawieszeniu jej prowadzenia.</p>
<p>Sąd nie dał wiary <span class="anon-block">F. M.</span>, jakoby nie wiedział on o sytuacji finansowej <span class="anon-block">K. G.</span>. Zgodnie ze zgodnymi zeznaniami obu świadków, <span class="anon-block">F. M.</span> świadczył na rzecz <span class="anon-block">K. G.</span> usługi księgowe przez okres około 10 lat, co w praktyce oznacza czas od rozpoczęcia działalności przedsiębiorstwa <span class="anon-block">(...)</span>. <span class="anon-block">F. M.</span> począwszy od 2016 roku ujawniony był w <span class="anon-block">(...)</span> jako pełnomocnik przedsiębiorcy. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 4;art. 527)">§ 4 art. 527 k.c.</a> jeżeli wskutek czynności dłużnika korzyść majątkową uzyskał przedsiębiorca pozostający z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych, domniemywa się, że było mu wiadome, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. W ocenie Sądu to domniemanie prawne ma w niniejszej sprawie zastosowanie. Niezależnie za świadomością <span class="anon-block">F. M.</span> przemawia także samo dokonanie z <span class="anon-block">K. G.</span> kilku czynności o wartości nie mniejszej niż ćwierć miliona złotych. Niewiarygodne pozostają twierdzenia, jakoby <span class="anon-block">F. M.</span>, działając jako przedsiębiorca zawodowo trudniący się księgowością, mający dostęp do dokumentów księgowych <span class="anon-block">K. G.</span>, będąc jego pełnomocnikiem, nie miał świadomości jego sytuacji finansowej. Jednocześnie zaś miałby on bez sprawdzenia wiarygodności finansowej potencjalnego pożyczkodawcy udzielić mu (ze środków pochodzących z własnej działalności gospodarczej) pożyczki w wysokości równej ogólnemu dochodowi <span class="anon-block">K. G.</span> w poprzednim roku.</p>
<p>W tym miejscu należy wskazać, że <span class="anon-block">K. G.</span> zeznał, jakoby 250 000 zł pożyczki zaciągniętej w marcu 2022 roku (tj. gdy pozostawał już kilkumiesięcznej zwłoce w stosunku do powodowej spółki) przeznaczył na pokrycie zaległych wynagrodzeń swoich pracowników. Przytoczył on nazwiska trójki pracowników, wskazując, że chodzi o wynagrodzenia za pół roku. W przybliżeniu daje to 40 tys. zł miesięcznie. Jak wynika z bilansów finansowych przedstawionych sądowi na rozprawie dnia 13 listopada 2025 r., przedsiębiorstwo <span class="anon-block">(...)</span> na wynagrodzenia w całym 2021 roku miało przeznaczyć łącznie 205 570,96 zł, a w poprzednich latach 102 908,23 zł, 82 804,45 zł i 89 064,78 zł. Jednocześnie <span class="anon-block">K. G.</span> przyznawał, że posiadał wówczas zadłużenie w wysokości około 200 000 zł, nie licząc zobowiązań względem pracowników.</p>
<p>O ile bezsporne pozostaje, że na rachunek <span class="anon-block">K. G.</span> od Biura Rachunkowego <span class="anon-block">(...)</span> wpłynęły środki w kwocie 250 000 zł, o tyle zostały one natychmiast wypłacone. Pomimo zobowiązania Sądu na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. do akta sprawy nie złożono wyciągów z rachunków <span class="anon-block">F. M.</span>, które mogłyby potwierdzać zwrot przekazanych środków. Innego przeznaczenia przekazanych kwot (tj. chociażby na zapłatę pracownikom) nie tylko pozwana nie wykazała, ale nawet nie wykazała w tym przedmiocie inicjatywy dowodowej. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że nawet mimo przepływu środków umowę z 10 marca 2022 r. należy postrzegać jako czynność pozorną w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83)">art. 83 k.c.</a> W tym kontekście należy też postrzegać umowę przeniesienia własności udziału w prawie własności nieruchomości.</p>
<p>W pierwszej kolejności wątpliwości budzi data i okoliczności ustanowienia hipoteki. Sam zapis rzekomej umowy pożyczki jest nieprecyzyjny, ponieważ zdaje się zobowiązywać pożyczkobiorcę do obciążenia nieruchomości w razie niedotrzymania terminu spłaty, co jednak miałoby nastąpić w terminie siedmiu dni od otrzymania kapitału, tj. na osiem tygodni przed upływem terminu płatności. <span class="anon-block">K. G.</span> twierdził, że wpisu hipoteki dokonał z własnej inicjatywy, wobec takiego rozumienia zapisów umowy, z kolei <span class="anon-block">F. M.</span> zeznał, że poprosił o to pożyczkobiorcę wobec chęci silniejszego zabezpieczenia spłaty – jak należy rozumieć – już po zawarciu umowy. Jednocześnie <span class="anon-block">F. M.</span> miał oceniać sytuację finansową <span class="anon-block">K. G.</span> jako dobrą i nie mieć żadnych wątpliwości co do przekazania mu 250 000 zł.</p>
<p>Pomijając nawet tę kwestię powołani świadkowie nie potrafili wyjaśnić, dlaczego do przeniesienia udziału doszło już 10 sierpnia 2022 r., podczas gdy pożyczkodawca rzekomo udzielił pożyczkobiorcy odroczenia terminu spłaty do końca sierpnia.</p>
<p>Całkowicie nieprzekonujące były twierdzenia <span class="anon-block">F. M.</span> o tym, że zgodził się na przekazanie mu nieruchomości w zamian za zwolnienie <span class="anon-block">K. G.</span> z długu, gdyż poszukiwał w tym czasie nieruchomości dla swojego syna. Wydaje się, że rynek nieruchomości w <span class="anon-block">Z.</span> jest wystarczająco nasycony, by móc znaleźć nieruchomości niestanowiące udziału 1/2 w obciążonej hipoteką kaucyjną zamieszkanej nieruchomości bez wyodrębnionych lokali – szczególnie jakoby dysponował on dwukrotnością pożyczonych środków wobec rzekomych planów wykupienia <span class="anon-block">M. G.</span>, żony pożyczkobiorcy.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 2)">art. 527 § 2 k.c.</a> czynność dokonana jest z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeśli wskutek działania dłużnika ten stał się niewypłacalny bądź niewypłacalny w wyższym stopniu. Biorąc pod uwagę, że egzekucja z innych poza nieruchomością składników majątku dłużnika okazała się całkowicie bezskuteczna, a także mając na względzie, że zadłużenie względem różnych podmiotów, w tym Skarbu Państwa (urząd skarbowy) i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jest znaczne, przekazanie udziału w nieruchomości należy bezsprzecznie postrzegać jako czynność dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 3)">art. 527 § 3 k.c.</a> domniemywa się, że o fraudacyjnym charakterze czynności ma wiedzę osoba pozostająca z dłużnikiem w bliskim stosunku. O ile pozwana ma rację, że w odniesieniu do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 531;art. 531 § 2)">art. 531 § 2 k.c.</a> (skarga pauliańska skierowana do osoby czwartej) nie mają zastosowania domniemania prawne przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 3;art. 527 § 4)">art. 527 § 3 i 4 k.c.</a>, o tyle w niniejszej sprawie posłużenie się ww. domniemaniami nie było zdaniem Sądu konieczne. Wydaje się, że kluczowym dowodem jest tu fakt otwarcia przez pozwaną działalności gospodarczej będącej w istocie kontynuacją działalności syna. Tożsamy pozostaje przedmiot działalności (całkowicie oderwany od wcześniejszych doświadczeń zawodowych pozwanej), adres jej prowadzenia (zmieniony dopiero w toku niniejszego postępowania) oraz zbliżona nazwa. Pozwana w czasie przesłuchania przyznała, że nie umie dokładnie powiedzieć, na czym działalność ta polega i w istocie nie zajmuje się jej prowadzeniem. Sprawy działalności prowadzić ma rzekomo synowa <span class="anon-block">M. G.</span>, choć w ocenie Sądu znacznie bardziej prawdopodobne wydaje się, że działalność tę prowadzi sam syn. Choć pozwana nie bierze udziału w prowadzeniu działalności i można podejrzewać, że nie była też inicjatorem jej założenia, działanie to nie mogło się odbyć bez jej wiedzy i zgody. W ocenie Sądu pozwana już od lutego 2022 roku, kiedy „rozpoczęła” prowadzenie działalności pod firmą <span class="anon-block">(...)</span>, miała świadomość działań syna zmierzających do obejścia przepisów prawa celem ochrony przed utratą środków finansowych – przez co rozumieć należy spłatę wierzycieli. Pozwana, firmując swoim nazwiskiem działalność gospodarczą syna, musiała zdawać sobie sprawę, że sprawy wykraczają poza sytuacje zwyczajowo uznawane za „normalne”.</p>
<p>W konsekwencji podobną świadomość musiała mieć w sytuacji, w której (rzekomo) syn zwrócił się do niej o wykupienie za 265 tys. zł od nieznanego jej bliżej mężczyzny udziału w nieruchomości, w której mieszkał syn z rodziną, a która to nieruchomość jeszcze kilka miesięcy wcześniej stanowiła współwłasność tegoż syna i jego żony. Całkowicie nieprzekonujące są jej twierdzenia, jakoby uważała takie działanie za „normalne”, szczególnie że pozwana sama nie dysponowała takimi środkami finansowymi. 100 tys. zł na ten cel uzyskała z konta „prowadzonej” przez siebie działalności gospodarczej <span class="anon-block">(...)</span>, resztę zaś z rachunku osoby trzeciej, według deklaracji pozwanej – jej zięcia. Stoi to w sprzeczności z zeznaniami części świadków, jakoby pozwana wykorzystała na ten cel swoje oszczędności. Forsowana przez pełnomocnika pozwanej teza, jakoby ta nie tylko nie miała świadomości nieuczciwego charakteru poprzedniego przeniesienia własności, ale nawet kłopotów finansowych syna wymagałaby uznania pozwanej za osobę nieporadną bądź niedoświadczoną życiową. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie daje podstaw do uznania pozwanej za taką. Sama pozwana przyznała na rozprawie z dnia 15 stycznia 2026 r. (już po przeprowadzeniu całego postępowania dowodowego), że nie czuje się oszukana czy zmanipulowana przez syna bądź synową.</p>
<p>Nawet gdyby przyjąć – za linią obrony – że pozwana nie dopytywała o szczegóły transakcji, to w okolicznościach niniejszej sprawy takie zaniechanie musi być uznane za zawinione. W świetle zasad doświadczenia życiowego, zakup udziału w nieruchomości od osoby obcej (<span class="anon-block">F. M.</span>), który to udział chwilę wcześniej należał do syna pozwanej i jest przez nich nadal zamieszkiwany, stanowi sytuację tak dalece odbiegającą od standardów rynkowych, że brak podjęcia jakichkolwiek ustaleń przez pozwaną świadczy o akceptacji fraudacyjnego celu działania syna.</p>
<p>W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu należało przyjąć, że pozwana miała świadomość, że odkupując dawny udział swojego syna w nieruchomości pozwana miała świadomość, że sprzedawca uzyskał do niego tytuł prawny w drodze czynności dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli. Dla ziszczenia się przesłanki wiedzy, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 531;art. 531 § 2)">art. 531 § 2 k.c.</a>, nie jest wymagane, aby kolejna nabywczyni (pozwana) znała szczegóły wierzytelności powoda. Wystarczające jest, że w świetle ustalonych faktów (prowadzenie firmy-kontynuatorki, bliska relacja rodzinna, nietypowy obrót udziałami z udziałem księgowego) pozwana miała świadomość, iż czynność ta służy wyjęciu składnika majątkowego spod egzekucji. Pozwana, godząc się na rolę figurantki, tzw. słupa w działalności gospodarczej syna, zrezygnowała z zachowania elementarnej staranności, co w kontekście skargi pauliańskiej nakazuje przypisać jej co najmniej wiedzę o nielojalności dłużnika względem wierzycieli.</p>
<p>Również sam <span class="anon-block">F. M.</span> musiał mieć świadomość, że nabycie 1/2 udziału w nieruchomości o charakterystyce jak w niniejszej sprawie jest ekonomicznie bezużyteczne. Taka konstrukcja transakcji – a następnie szybka odsprzedaż matce dłużnika – wskazuje, że <span class="anon-block">F. M.</span> pełnił jedynie rolę bufora mającego utrudnić akcję pauliańską, o czym pozwana, biorąc aktywny udział w finalnym etapie „powrotu” udziału do rodziny, wiedziała.</p>
<p>Jedynie na marginesie należy wspomnieć, że wbrew rzekomemu przekonaniu <span class="anon-block">F. M.</span>, przeniesienie własności udziału w nieruchomości w formie aktu notarialnego, zmiana wpisu w księdze wieczystej, a następnie niemalże zwrotna sprzedaż nieruchomości (ponownie w formie aktu notarialnego, z koniecznością zmian w księdze wieczystej) jawi się jako rozwiązanie obiektywnie bardziej skomplikowane niż chociażby odroczenie terminu spłaty należności. Wszak matka <span class="anon-block">K. G.</span> zdołał zebrać środki przewyższające wysokość udzielonej rzekomo pożyczki w stosunkowo krótkim czasie. Na marginesie należy wskazać, że różnica pomiędzy wysokością umorzonego długu a kwotą otrzymaną za sprzedaż udziału nosi w tym przypadku znamiona wynagrodzenia kontrahenta, nie wynika zaś z realnej wyceny nieruchomości, na której dokonanie nie przedstawiono żadnych dowodów.</p>
<p>Z przyczyn wskazanych powyżej w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 1;art. 527 § 2;art. 527 § 4)">art. 527 § 1 i 2 i 4</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 531;art. 531 § 2)">art. 531 § 2 k.c.</a> Sąd orzekł jak w pkt I sentencji, uznając przeniesienie własności udziału za bezskuteczne względem powodowej spółki celem zaspokojenia roszczeń wynikających z załączonych do pozwu tytułów wykonawczych.</p>
<p>O kosztach procesu orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1);art. 98 § 3)">art. 98 § 1, 1<sup>
<!-- -->1</sup> i 3</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a>, zasądzając je w całości od strony pozwanej na rzecz powodowej spółki. Na łączną kwotę 7784 zł złożyły się: opłata sądowa od pozwu w kwocie 1000 zł (art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 ()">ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a>; t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1228), wynagrodzenie pełnomocnika powoda w kwocie 5400 zł (§ 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych; t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935) opłata skarbowa od dokumenty pełnomocnictwa w kwicie 2 × 17 zł (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20062251635" title="Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej - Dz. U. z 2006 r. Nr 225, poz. 1635 (art. 1;art. 1 ust. 1;art. 1 ust. 1 pkt. 2)">art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej</a>; t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1154; w zw. z pkt. IV załącznika do niej), a także 1350 zł tytułem kosztów postępowania zabezpieczającego ( 25 % stawki wps ).</p>
</div>