II OZ 1038/12

SENTENCJA Dnia 27 listopada 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.N. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 lipca 2012 roku sygn. akt II SO/Łd 2/12 o pozostawieniu bez rozpoznania pisma R.N. z dnia 28 czerwca 2012 roku zatytułowanego "skarga kasacyjna" postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. 5 2 UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 31 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi pozostawił bez rozpoznania pismo R.N. z dnia 28 czerwca 2012 r. zatytułowane "skarga kasacyjna". W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w dniu 28 czerwca 2012 r. wpłynęło pismo skarżącego zatytułowane "skarga kasacyjna". Do pisma skarżący załączył szereg dokumentów, w tym decyzję Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...]. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia 29 czerwca 2012 r. skarżący został zobowiązany do wyjaśnienia, od którego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego składa skargę kasacyjną z dnia 15 czerwca 2012 r. oraz do wskazania sygnatury akt, pod którą toczyło się postępowanie przed sądem – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Powyższe zarządzenie doręczone zostało skarżącemu w dniu 6 lipca 2012 r. Pismem z dnia 15 lipca 2012 r. skarżący wyjaśnił, że jego pismo dotyczy decyzji "organu administracji publicznej tj. Kierownika Biura Ewidencji i Ludności oraz Dowodów Osobistych z up. Prezydenta Miasta z dn. [...].03.09 o nr sprawy: [...]." Skarżący wniósł o "zmianę i uchylenie decyzji nr [...] a utrzymanie decyzji o nr [...]z dn. [...].03.2008, która uprawomocniła się [...].05.2008 r." Pozostawiając pismo bez rozpoznania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że pismo skarżącego z dnia 15 czerwca 2012 nie może otrzymać prawidłowego biegu. W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że termin do wykonania wezwania przez skarżącego upłynął w dniu 13 lipca 2012 r. Oznacza to, że skarżący nie wywiązał się z obowiązku nałożonego na niego zarządzeniem z dnia 29 czerwca 2012 r., bowiem udzielił na nie odpowiedzi dwa dni po upływie wskazanego w zarządzeniu terminu. Jednocześnie Sąd I instancji wskazał, że skarga kasacyjna nie przysługuje od orzeczeń organów administracji publicznej, stanowi bowiem środek zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponadto Sąd I instancji wskazał, że decyzje administracyjne, w tym również decyzja nadesłana przez skarżącego, w swej treści zawierają stosowne pouczenia skarżącego o przysługujących mu środkach ich zaskarżenia. Skarżący wniósł zażalenie od powyższego postanowienia (pismo zatytułowano "skarga kasacyjna"). Wskazał między innymi, że wnosił o "anulowanie" decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] kwietnia 2009 r. [...], która jak wynika z akt administracyjnych sprawy utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania (art. 49 § 2 p.p.s.a.). Zażalenie zasługuje na uwzględnienie z następujących przyczyn. Po pierwsze, skierowane do strony wezwanie nie może być utożsamiane z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych pisma, o których mowa w cytowanym wyżej przepisie. W treści zarządzenia Sąd I instancji nie odniósł się do żadnego z braków formalnych pisma określonych w art. 46 i art. 47 p.p.s.a., czy też art. 176 p.p.s.a, jeśli Sąd I instancji uznawał, że wniesione pismo jest skargą kasacyjną. W szczególności Sąd I instancji nie wezwał do oznaczenia pisma czy też wyjaśnienia składanych przez stronę oświadczeń (art. 46 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a.), lecz wezwanie ograniczył do założenia, że złożone przez stronę pismo mogło być skargą kasacyjną. Oznacza to, że Sąd I instancji ograniczył analizę pisma wyłącznie do jego tytułu, pomijając fakt, że pismo to zostało złożone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, za pośrednictwem Wojewody Łódzkiego oraz, że w jego treści skarżący wyraźnie wnosi o uchylenie bądź zmianę decyzji organu administracji publicznej (w tym przypadku prezydenta). Oczywistym jest, że to nie tytuł lecz treść pisma oraz intencje strony determinują, w jaki sposób pismo to zostanie zakwalifikowane przez wojewódzki sąd administracyjny. Wobec nieprecyzyjnego sformułowania wezwania i braku wyraźnego odniesienia się do dostrzeżonych przez Sąd I instancji braków formalnych pisma, Sąd ten nie mógł zastosować rygoru pozostawienia pisma bez rozpoznania. Jednocześnie Sąd I instancji naruszył wynikający z art. 6 p.p.s.a. obowiązek udzielania stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczania ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Po drugie, w toku postępowania, przed upływem terminu do wykonania przez skarżącego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 29 czerwca 2012 r., do akt sprawy Wojewoda Łódzki przesłał akt administracyjne. Z akt tych wynika między innymi, że wskazywana przez skarżącego decyzja Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Łódzkiego z dnia z dnia [...] kwietnia 2009 r. Tak uzupełnione akta sprawy umożliwiały Sądowi I instancji ponowne skierowanie do skarżącego wezwania do uzupełnienia braków pisma, w którym braki te zostałyby precyzyjnie określone oraz które uwzględniałoby, że decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia z dnia [...] kwietnia 2009 r. mogła podlegać zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd I instancji powinien mieć również na uwadze, że pismo skarżącego w swoim tytule zawierało również wniosek o przywrócenie terminu, co mogło mieć znaczenie, uwzględniając fakt, że decyzja Wojewody Łódzkiego została wydana w dniu 10 kwietnia 2009 r. i doręczona stronie w dniu [...] kwietnia 2009 r. Nie bez znaczenia jest przy tym, że intencję zaskarżenia właśnie decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] kwietnia 2009 r. podkreślił skarżący w zażaleniu. Na marginesie należy podkreślić, że bez znaczenia jest przy tym, że decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia [...] kwietnia 2009 r. była już przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (sygn. akt III SA/Łd 286/09.). Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2009 r. Sąd I instancji uprzednią skargę odrzucił, a więc nie doszło do jej merytorycznego rozpoznania, co oznacza, że ponowne wniesienie skargi nie narusza zasady powagi rzeczy osądzonej (art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Po trzecie, wraz z odpowiedzią na wezwanie Przewodniczącego Wydziału III z dnia 29 czerwca 2012 r. (która niewątpliwie wpłynęła po terminie), skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a więc obejmującym również ustanowienie pełnomocnika z urzędu (co wyraźnie zaznaczono w piśmie). Zaskarżone zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania zostało wydane bez wcześniejszego rozpoznania wniosku skarżącego w tym zakresie, co w określonych warunkach prawnych i faktycznych mogłoby naruszać konstytucyjnie zagwarantowane prawo skarżącego do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), a także stanowić podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Z tych względów, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 3 4