I FZ 262/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Lu 337/19 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. [...] z dnia 3 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do sierpnia 2013 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Lu 337/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił zażalenie A.K. (dalej "Strona" lub "Skarżąca") na postanowienie tego Sądu z 5 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 337/19, odrzucające skargę Strony na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. [...] (dalej "organ") z 3 kwietnia 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do sierpnia 2013 r., z uwagi na niedochowanie przez Skarżącą terminu do wniesienia przedmiotowego zażalenia. Na postanowienie Sądu pierwszej instancji z 30 stycznia 2020 r. Skarżąca wniosła zażalenie (pismo z 27 lutego 2020 r., k. 58), podnosząc w nim zarzut naruszenia art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), poprzez brak wszechstronnego zbadania okoliczności faktyczno-prawnych sprawy, przez pominięcie okoliczności polegającej na złożeniu przez Skarżącą zażalenia w terminie 7 dni od dnia odebrania przesyłki zawierającej zaskarżone postanowienie, czym wbrew supozycji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zażalenie zostało złożone w ustawowym terminie wskazanym do zaskarżenia postanowienia, zaś jego odrzucenie zostało dokonane w sposób sprzeczny z przepisami prawa i prawem Strony do kontroli instancyjnej zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wskazano, że nie sposób ustalić, na jakiej podstawie Sąd pierwszej instancji przyjął, że pomiędzy pokwitowaniem odbioru postanowienia a nadaniem zażalenia mogło minąć więcej niż 7 dni. Zdaniem Strony konieczna jest wnikliwa analiza dokumentacji zawartej w aktach sprawy. W konsekwencji Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i nadanie dalszego biegu zażaleniu na postanowienie Sądu z 5 grudnia 2019 r., ewentualnie – uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przed przystąpieniem do wyjaśnienia przyczyn braku zasadności zażalenia, konieczne jest, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uporządkowanie okoliczności dotyczących przebiegu postępowania sądowoadministracyjnego w rozpoznawanej sprawie, a zarazem zakreślenie granic sporu na obecnym etapie tego postępowania. Jak wynika z akt sprawy, pismem z 23 kwietnia 2019 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na wskazaną na wstępie decyzję organu. Zważywszy, że przedmiotowa skarga dotknięta była brakiem fiskalnym, Sąd pierwszej instancji wezwał Stronę do jego usunięcia, poprzez uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł. Z akt sprawy wynika też, że o ile Skarżąca wpis uiściła, o tyle uczyniła to z uchybieniem wyznaczonego przez Sąd terminu, w konsekwencji czego Sąd ten, postanowieniem z 5 grudnia 2019 r, skargę Strony odrzucił. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, Strona pismem z 14 stycznia 2020 r. zaskarżyła je w drodze zażalenia. W wyniku formalnoprawnej kontroli przedmiotowego zażalenia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu wynikającego z art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), dalej "P.p.s.a.", w związku z czym postanowieniem z 30 stycznia 2020 r. zażalenie to odrzucił. To ostatnie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie stanowi przedmiot kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie, wywołanej zażaleniem Skarżącej z 27 lutego 2020 r. Rolą Sądu kasacyjnego jest zatem wyjaśnienie, czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że zażalenie Skarżącej z 14 stycznia 2020 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 194 § 2 P.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Szczegółowe zasady dokonywania doręczeń w postępowaniu przed sądem administracyjnym regulują przepisy rozdziału 4 "Doręczenia" Działu III Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w którym w art. 65 § 2 cytowanej ustawy przewidziano, że w przypadku doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego (w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe [tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1041, ze zm.], dalej "Prawo pocztowe"), stosuje się tryb doręczania pisma sądowych w postępowaniu cywilnym. Ponadto w myśl art. 73 § 1-3 P.p.s.a w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 (tj. doręczenia bezpośrednio adresatowi lub innym osobom zrównanym z nim przez przepisy cytowanej ustawy), pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu Prawa pocztowego albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o możliwości odbioru pisma w placówce pocztowej (urzędzie gminy) w terminie 7 dni od pozostawienia tego zawiadomienia, a w przypadku niepodjęcia pisma w tym ostatnim terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia. W myśl natomiast art. 73 § 4 P.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Zgodnie zaś art. 83 § 1 i 2 P.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym co do zasady terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, z tym że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Ponadto w myśl art. 83 § 3 P.p.s.a. oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu Prawa pocztowego albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Odnosząc powołane przepisy do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że z treści znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej postanowienie Sądu pierwszej instancji z 5 grudnia 2019 r. (k. 44) wynika, że bezpośrednia próba doręczenia tej przesyłki Skarżącej okazała się bezskuteczna. W konsekwencji przesyłkę tę pozostawiono w placówce pocztowej FUP W. [...], o czym 23 grudnia 2019 r. poinformowano adresata (Skarżącą), umieszczając zawiadomienie w jego oddawczej skrzynce pocztowej. Następnie 7 stycznia 2020 r. doszło do wydania Skarżącej spornej przesyłki, co zarówno ona sama, jak i osoba wydająca przesyłkę z ramienia operatora pocztowego potwierdziły własnoręcznym podpisem. Data, ani okoliczności doręczenia nie są przy tym przez Skarżącą kwestionowane w obecnie rozpoznawanym zażaleniu. W tym miejscu wyjaśnić należy, że o ile wspomniane zdarzenie (wydanie przesyłki Skarżącej) miało miejsce już po upływie czternastu dni kalendarzowych od daty jej pierwszego awizowania (23 grudnia 2019 r.), o tyle nie doszło w tej sytuacji do wydania spornej przesyłki po upływie terminu wynikającego z art. 73 § 1 P.p.s.a. Czternasty dzień okresu, przez który pismo spoczywa w placówce pocztowej, upływał bowiem 6 stycznia 2020 r., który zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1920, ze zm.), jest dniem wolnym od pracy. W konsekwencji, kierując się dyrektywą wynikająca z art. 83 § 2 P.p.s.a., uznać należało, że czternastodniowy termin do odbioru awizowanej przesyłki, zawierającej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 5 grudnia 2019 r., upływał w pierwszym dniu roboczym po 6 stycznia 2020 r., tj. 7 stycznia 2020 r., i w tej dacie sporna przesyłka została przez Skarżącą odebrana. Skoro więc postanowienie Sądu pierwszej instancji z 5 grudnia 2019 r. doręczono Skarżącej 7 stycznia 2020 r., to siedmiodniowy termin do wniesienia na nie zażalenia upływał 14 stycznia 2020 r. Tymczasem zażalenie Skarżącej, datowane wprawdzie na 14 stycznia 2020 r., zostało nadane 16 stycznia 2020 r. w placówce operatora pocztowego W. [...], co w sposób bezsporny wynika ze stempla pocztowego na kopercie, w której wysłano zażalenie (k. 49), a zatem po upływie siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia. Skarżąca w obecnie rozpoznawanym zażaleniu nie wskazuje na inną datę wniesienia (nadania w placówce pocztowej) pisma z 14 stycznia 2020 r. Jej twierdzenie jakoby "(...) nadała przesyłkę na poczcie z zachowaniem (...) terminu (...)" należy więc uznać za gołosłowne. Wbrew zatem twierdzeniom Skarżącej wnikliwa analiza akt sprawy wskazuje, że zażalenie z 14 stycznia 2020 r. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, a ponadto Sąd pierwszej instancji, odrzucając je postanowieniem z 30 stycznia 2020 r., wskazał w uzasadnieniu tego postanowienia okoliczności istotne dla oceny terminowości wniesienia przedmiotowego zażalenia. Podnoszona przez Stronę okoliczność, że "(...)tożsama sytuacja miała miejsce również w odniesieniu do drugiego skarżącego, co uznać należy za sytuację wielce wątpliwą, aby obie osoby nadały zażalenia z uchybieniem terminu (...)", nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie, zważywszy w szczególności, że w sprawie tej brak jest poza Stroną innych skarżących. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadome jest wprawdzie, że postanowieniem z 20 listopada 2020 r., sygn. akt I FZ 179/20, uwzględnione zostało zażalenie męża Skarżącej (G.K.) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Lu 298/19, odrzucające zażalenie ww. na postanowienie tego Sądu z 5 grudnia 2019 r. w zakresie wstrzymania wykonania decyzji organu, z uwagi na niedochowanie terminu do jego wniesienia. Analiza uzasadnienia rozstrzygnięcia wydanego w sprawie I FZ 179/20 prowadzi jednakże do wniosku, że okoliczności faktyczne sprawy, w której zostało ono wydane, pomimo, że pozornie zbieżne, były w istocie odmienne, niż w rozpoznawanej obecnie sprawie dotyczącej Skarżącej. Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że okoliczności sprawy nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że termin do wniesienia przez Skarżącą zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 5 grudnia 2019 r. w przedmiocie odrzucenia skargi nie został zachowany, a w konsekwencji zastosowanie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. przez Sąd pierwszej instancji było prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 5