II GSK 3090/17
Адміністративні суди2019-11-21
Номер справи
II GSK 3090/17
Суд
Naczelny Sąd Administracyjny
Дата рішення
2019-11-21
Тип
Wyrok NSA
Судді
Dorota DąbekJoanna Sieńczyło - ChlabiczStanisław Śliwa
Резолютивна частина
Oddalono skargę kasacyjną
Текст рішення
SENTENCJA
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. NSA Stanisław Śliwa (spr.) Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "M." Sp. z o.o. z siedzibą w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1876/16 w sprawie ze skargi "M." Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "M." Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na rzecz Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie, wyrokiem z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1876/16, oddalił skargę "M." Sp. z o.o. z siedzibą
w Z. (dalej także: "Spółka") na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych (GIJHARS) z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych.
W dniach od 13 do 31 sierpnia 2015 r. inspektorzy K. Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (WIJHARS) przeprowadzili kontrolę jakości handlowej soków oznaczonych jako świeże w spółce "M." Sp. z o.o. W wyniku kontroli zakwestionowano oznakowanie partii artykułu rolno-spożywczego w postaci soków z pomarańczy, ananasów, z różowych grejpfrutów, z jabłek i granatu, oraz z jabłek i marakui z uwagi na niewłaściwe oznakowanie określeniem "świeży", podczas gdy w procesie wytwarzania tych soków zastosowano proces fizyczny "krótkotrwałą obróbkę cieplną z natychmiastowym schłodzeniem". Wobec powyższego, K. WIJHARS decyzją z dnia [...] marca 2016 r. wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości 4.133,24 zł za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych o nazwach handlowych wskazanych w tej decyzji.
W związku z odwołaniem Spółki GIJHARS utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie. Wskazał, że nieprawidłowe oznakowanie produktu narusza art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2015 r. Nr 678, poz. 1577 ze zm.), zwanej dalej "u.j.h.", który stanowi, że wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach tych zostały określone takie wymagania oraz wymagania dodatkowe dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Organ powołał się na art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom i informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/200 (Dz. U. L 304/18 z 22.11.2011, str. 18 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1169/2011, wedle którego informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Organ wskazał, że oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej. Obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych zgodnie z przepisami, w sposób rzetelny i niewzbudzający wątpliwości konsumenta. W ocenie GIJHARS, Spółka dopuściła się naruszenia przepisów prawa żywnościowego z uwagi na umieszczenie na etykietach przedmiotowych partii soków owocowych określenia "świeży", podczas gdy w procesie ich wytwarzania zastosowano proces fizyczny "krótkotrwałą obróbkę cieplną z natychmiastowym schłodzeniem". GIJHARS przychylił się do opinii WIJHARS, że zawarta na etykietach przedmiotowych partii soków owocowych informacja "świeży" jest kojarzona przez konsumentów z sokiem wyciskanym z owoców, który nie jest poddawany przetwarzaniu, w szczególności obróbce termicznej. Dla wytwarzanego wyrobu producent powinien stosować odpowiednią nazwę, która nie będzie wywoływać u konsumenta nadmiernych oczekiwań co do jego charakterystyki. Organ podkreślił, że nawet minimalna pasteryzacja może powodować nieodwracalne zmiany w wartości odżywczej soku oraz cechach sensorycznych. Wartość odżywcza oraz jakość organoleptyczna produktów żywnościowych mają zaś istotne znaczenie dla konsumenta. GIJHARS stwierdził, że zarówno polskie, jak i europejskie prawo żywnościowe nie zawierają definicji soków "świeżych", jednak linia orzecznicza wypracowała w tym zakresie jednolite stanowisko, iż określenie to tyczy się produktów nieprzetworzonych. W takich okolicznościach GIJHARS wskazał, że skoro nie istnieją szczegółowe przepisy prawne w danym zakresie, a istnieje ryzyko wprowadzenia konsumenta
w błąd, producent jest zobligowany do wyeliminowania dwuznacznych bądź niejasnych stwierdzeń w oznakowaniu.
WSA w Warszawie oddalił skargę Spółki na decyzję GIJHARS z dnia [...] lipca 2016 r. Sąd powołał się na obowiązujące w zakresie prawa żywnościowego unormowania stwierdzając, że sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta. Sąd podzielił stanowisko organu, że zawarta na etykietach przedmiotowych partii soków owocowych informacja "świeży" jest kojarzona przez konsumentów z sokiem bezpośrednio wyciskanym z owoców, który nie jest poddawany przetwarzaniu,
w szczególności obróbce termicznej. Zastosowanie jakiejkolwiek obróbki termicznej powoduje, że przedmiotowe produkty nie są produktami surowymi, świeżymi (Słownik języka polskiego PWN) a stają się produktami przetworzonymi. Jako trafne uznał stanowisko, że podczas podgrzewania tłoczonego soku owocowego dochodzi do strat witamin, co powoduje obniżenie atrakcyjności oraz właściwości zdrowotnych produktu. Konsumenci ceniący zdrowy tryb życia, chętniej sięgają po "świeże" soki owocowe i/lub warzywne, z uwagi na bogactwo witamin i przeciwutleniaczy dostępnych w nieprzetworzonych sokach. Tego rodzaju ustalenia nie wymagały dodatkowych dowodów w postaci opinii biegłego, gdyż rozumienie przez konsumenta pojęcia "świeży" nie wymaga wiedzy specjalistycznej, dlatego organ administracji publicznej nie mógł naruszyć przepisów postępowania poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącą dowodu. Reasumując Sąd podzielił stanowisko organu, że produkty poddane kontroli stanowiły artykuł zafałszowany w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. c u.j.h.
Spółka złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, kwestionując go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej następnie "P.p.s.a." zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
1. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz w zw. z art 7, art. 75 § 1,art. 77 § 1 oraz 80 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że organ zaniechał wyczerpującego wyjaśnienia podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji, który to z kolei uchybił:
a) obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym odmówił przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego technologa żywności, który mógł doprowadzić do dokonania odmiennych wniosków co do wpływu procesu fizycznego obróbki cieplnej na właściwości wyjściowe oferowanych do sprzedaży soków i jednoczesne przyjęcie przez Sąd, iż organ nie mógł naruszyć przepisów dotyczących gromadzenia
i oceny dowodów, ponieważ "tego rodzaju ustalenia nie wymagały dodatkowych dowodów
w postaci opinii biegłego, gdyż rozumienie przez konsumenta pojęcia "świeży" nie wymaga wiedzy specjalistycznej";
b) obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, opierając poczynione ustalenia faktyczne na zeznaniach świadka głównego technologa produkcji, który nie posiada wystarczającej wiedzy w zakresie wpływu procesu fizycznego obróbki cieplnej na właściwości oferowanych do sprzedaży soków;
a w konsekwencji organ nie dokonał rzetelnych, sprawdzonych oraz potwierdzonych ustaleń co do wpływu procesu fizycznego obróbki cieplnej na właściwości oferowanych do sprzedaży soków, a tym samym na fakt zafałszowania soków,
2. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że:
a) uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji nie zawierało dostatecznego oraz pełnego uzasadnienia decyzji w zakresie ustaleń co do wpływu procesu fizycznego obróbki cieplnej na właściwości wyjściowe oferowanych do sprzedaży soków, a tym samym na fakt zafałszowania przedmiotowych soków;
b) organ nie odniósł się w uzasadnieniu do wszystkich zarzutów wskazanych w odwołaniu, a także nie wskazał na jakich dowodach organ pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie oraz przyczyn odmowy wiarygodności i mocy dowodowej wnioskowanym przez nią dowodom oraz pominięcie w uzasadnieniu przeprowadzonego dowodu z zeznań świadka A. J.,
3. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. 1 art. 136 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że zebrany materiał dowodowy był niewystarczający i budzący wątpliwości, które po przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego technologa żywności, mogły doprowadzić do całkowicie odmiennych wniosków, co do wpływu procesu fizycznego obróbki cieplnej na właściwości wyjściowe oferowanych do sprzedaży soków,
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. poprzez jego błędne niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonej decyzji,
II. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:
1. art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że określenie "świeży" zamieszczone w ramach oznakowania oferowanych do sprzedaży soków, które były poddane procesowi fizycznej obróbki cieplnej, stanowi informację wprowadzającą konsumentów w błąd co do ich właściwości, kiedy to zastosowany proces nie zmienia w sposób znaczny wyjściowych właściwości tych soków,
2. art. 3 pkt 10 lit c u.j.h. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że określenie "świeży" zamieszczone w ramach oznakowania oferowanych do sprzedaży soków, które były poddane procesowi fizycznej obróbki cieplnej, przemawia za uznaniem tych produktów za artykuł rolno-spożywczy zafałszowany, kiedy to zgodnie z definicją wyrażenia "świeży" należy rozumieć "niedawno przyrządzany lub wyprodukowany", a nie jak to przyjął Sąd "bezpośrednio wyciskany z owoców, który nie jest poddany przetwarzaniu".
W odpowiedzi na skargę kasacyjną GIJHARS wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 P.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej określonej zarówno
w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. (naruszeniu prawa materialnego), jak też na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. (naruszeniu prawa procesowego). Przy tak sformułowanych zarzutach kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady rozpoczyna analizę zasadności skargi kasacyjnej od zbadania zarzutów o charakterze procesowym, bowiem dopiero przeprowadzenie postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i dokonanie, na jego podstawie, prawidłowych ustaleń faktycznych, pozwala na ustalenia prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Ponieważ w analizowanej sprawie zarzuty o charakterze procesowym dotyczą braków w materiale dowodowym sprawy, a zakres postępowania dowodowego organów administracji publicznej w sprawie determinują przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę rozstrzygania koniecznym jest łączne ustosunkowanie się do zarzutów skargi kasacyjnej.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów stanowił przepis art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. w zw. z art. 7 ust. 1 lit a i ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (WE) nr 1169/2011, w zw. z art. 3 pkt 10 lit. c w zw. z art. 3 pkt 5 u.j.h.
Przepis art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. przewiduje nałożenie kary pieniężnej na podmiot, który wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane. W tym miejscu wspomnieć należy, że Kasator nie kwestionuje wysokości i sposobu wyliczenia kary, a jedynie zasadność jej wymierzenia.
Określając - w art. 3 pkt 10 u.j.h. - pojęcie artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego prawodawca wskazał, że jest to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych, w szczególności jeżeli w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej (art.3 pkt 10 lit. c ustawy). W rozumieniu art. 3 pkt 5 u.j.h. jakością handlową są cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych
w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.
Z kolei przepis art. 7 ust. 1 lit a i ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1169/2011 zakazuje przy podawaniu informacji na temat żywności wprowadzania w błąd, co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej. Obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych zgodnie z przepisami, w sposób rzetelny, jasny i łatwo zrozumiały dla konsumenta.
Do rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu administracyjnym organy musiały dokonać ustaleń, czy umieszczenie na opakowaniu objętych postępowaniem soków określenia "świeży", podczas gdy w procesie wytwarzania tych soków zastosowano proces fizyczny "krótkotrwałą obróbkę cieplną z natychmiastowym schłodzeniem" nie wprowadza w błąd konsumentów, co powoduje, że twierdzenie o wprowadzeniu przez skarżącego zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych jest prawidłowe.
Należy uznać za trafne zaaprobowanie przez Sąd I instancji stanowiska organów, że zawarta na etykietach przedmiotowych partii soków owocowych informacja "świeży" jest kojarzona przez konsumentów z sokiem wyciskanym z owoców, który nie jest poddawany przetwarzaniu, w szczególności obróbce termicznej. Zasadne jest stwierdzenie, że zastosowanie jakiejkolwiek obróbki termicznej powoduje, że produkty nie są produktami surowymi, świeżymi (Słownik języka polskiego PWN) a stają się produktami przetworzonymi. Trafnie organ stwierdził, że podczas podgrzewania tłoczonego soku owocowego dochodzi do strat witamin, co powoduje obniżenie atrakcyjności oraz właściwości zdrowotnych produktu. Konsumenci sięgający po soki określone jako "świeże" oczekują, że nie zostały one w żaden sposób przetworzone. Tego rodzaju ustalenia nie wymagają dodatkowych dowodów między innymi w postaci opinii biegłego technologa żywności, gdyż rozumienie przez konsumenta pojęcia "świeży" nie wymaga wiedzy specjalistycznej, wystarczająca jest w takim przypadku wiedza i doświadczenie życiowe organu.
Wskazać również należy na trafność przywołanych w uzasadnieniu wyroku WSA ustaleń organów, że na rynku dostępne są produkty naturalne, niepoddawane procesowi pasteryzacji, czyli soki minimalnie przetworzone o jedno-, dwudniowej trwałości. Pozostałe soki utrwalane są metodami fizycznymi - przez pasteryzację, sterylizację i ewentualnie schładzanie. Zatem przywilej określania soku jako "świeży" mają wyłącznie producenci soków minimalnie przetworzonych, w którym zrezygnowano z utrwalania poprzez pasteryzację. Sięgając po sok, w którego nazwie użyto wyrazu "świeży" konsument spodziewa się jakości podobnej do soków wyciskanych z owoców w domu lub punktach gastronomicznych, a nie artykułu poddanego obróbce cieplnej w celu utrwalenia.
Mając na uwadze sformułowane wyżej pojęcie "świeży" sok uznać należy, że do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej nie było konieczne przeprowadzenie dowodu
z opinii biegłego technologa żywności, ani przeprowadzanie innych dowodów, a zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił na jej rozstrzygnięcie, stąd też zaaprobowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustaleń organów i przyjęcie, że zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na rozstrzygnięcie sprawy zasługuje na akceptację.
Takie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego determinuje stwierdzenie, że zarzuty naruszenia prawa procesowego przez WSA, a to art. 151 P.p.s.a. w zw.
z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz w zw. z art 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 136 K.p.a. są bezzasadne. Sąd prawidłowo uznał, że organy zebrały materiał dowodowy pozwalający na rozstrzygnięcie sprawy, dokonały jego prawidłowej oceny,
a swoje stanowisko zaprezentowały w uzasadnieniu decyzji, która spełnia wymogi stawiane przez przepis art. 107 § 3 K.p.a. Sąd nie dopuścił się również naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Wskazane normy prawne mają charakter przepisów wynikowych. Sąd uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie w oparciu o ten przepis uchyla zaskarżony akt. Sąd mógłby naruszyć ten przepis gdyby oddalił skargę, a jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Ponieważ WSA w analizowanej sprawie skargę oddalił, jako podstawę prawną prawidłowo wskazał przepis art. 151 P.p.s.a., dlatego nie może być mowy o naruszeniu analizowanych przepisów.
Mając na uwadze taką sytuację uznać należy, że zarzuty skargi kasacyjnej zawarte w punktach I.1 do I.4 petitum nie mogą zostać uwzględnione.
Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego wymienione w punktach II.1 i II.2 petitum skargi kasacyjnej. Podkreślenia w pierwszej kolejności wymaga, że Kasator nie zdołał skutecznie zakwestionować dokonanych przez organy i zaaprobowanych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie. Ustalenia te są podstawą oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Przepis art. 7 ust. 1 lit a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1169/2011 zakazuje wprowadzania w błąd co do właściwości środka spożywczego
w szczególności co do właściwości, czy metod wytwarzania. Informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumentów. Art. 3 pkt 10 u.j.h. definiuje pojęcie artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego. Jest nim między innymi produkt którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany w tym zmiany dotyczące oznakowania mające na celu ukrycie jego właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych, w szczególności, gdy w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane. Jakość handlowa to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące między innymi prezentacji i oznakowania (art. 3 pkt 5 u.j.h.).
W art. 174 pkt 1 P.p.s.a. wymieniono dwie formy naruszenia prawa materialnego umożliwiające zaskarżenie orzeczenia sądu administracyjnego pierwszej instancji : błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Powinny one stanowić samodzielne zarzuty, które w podstawach skargi kasacyjnej mogą pojawiać się łącznie lub oddzielnie, lecz zawsze powinny być uzupełnione o wskazanie, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (zob. wyrok NSA
z 22.05.2014 r., II FSK 1461/12, LEX nr 1479141). W przypadku błędnej wykładni Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje, że przejawia się ona w nieprawidłowym zrekonstruowaniu normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów) polegającym na mylnym zrozumieniu jej treści lub znaczenia albo na niezrozumieniu intencji prawodawcy, bądź też zastosowaniu normy nieobowiązującej (zob. np. wyrok NSA z: 5.06.2014 r., I OSK 294/14). NSA, odnosząc się do konstrukcji zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, uznaje, że taki zarzut wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on w sprawie zastosowany (zob. np. wyrok NSA z 14.06.2017 r., II GSK 2735/15).
Kasator podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego wskazuje, że nastąpiło ono przez "błędne zastosowanie". Argumentacja uzasadnienia skargi wskazuje, że w rzeczywistości chodzi mu o zarzut niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana.
W obu zarzutach problem dotyczy możliwości zastosowania wskazanych przepisów do soku, któremu przypisano określenie "świeży".
Nie budzi żadnych wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że informacja, iż sok jest "świeży" może wprowadzać konsumentów w błąd. Informacja taka jest kojarzona przez konsumentów z sokiem bezpośrednio wyciskanym z owoców, który nie jest poddawany przetwarzaniu, w szczególności obróbce termicznej. Zastosowanie jakiejkolwiek obróbki termicznej powoduje, że przedmiotowe produkty nie są produktami surowymi, świeżymi, a stają się produktami przetworzonymi. Poza sporem pozostaje, że objęty postępowaniem sok jest poddawany krótkotrwałej obróbce cieplnej z natychmiastowym schłodzeniem.
W takiej sytuacji nie można uznać, że w sprawie nie miał zastosowania przepis art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1169/2011, skoro kreuje on zakaz udzielania informacji, które wprowadzają w błąd między innymi, co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Jak już NSA wskazywał wyżej w obrocie handlowym są soki naturalne, niepoddawane procesowi pasteryzacji, czyli soki minimalnie przetworzone
o jedno-, dwudniowej trwałości i im można przypisać przymiot "świeży". Natomiast soki objęte postępowaniem są poddawane krótkotrwałej obróbce cieplnej z natychmiastowym schłodzeniem, dlatego przymiotu "świeży" przypisać im nie można, zaś znajdująca się na opakowaniu informacja "świeży" wprowadza konsumenta w błąd. Jeżeli producent przedmiotowego produktu spożywczego chce go wyróżnić przez wskazanie szczególnych cech lub właściwości czy też sposobu produkcji, to powinien przy oznaczeniu tej cechy lub właściwości podawać ją na tyle dokładnie i precyzyjnie, aby nie budzić
u konsumentów oczekiwań i wyobrażeń o jakości tego produktu, których on nie posiada.
Trafnie również zaaprobował Sąd stanowisko organów, że w zaistniałym stanie faktycznym spełnione zostały również przesłanki z art. 3 pkt 10 lit c u.j.h. W świetle tego przepisu zafałszowanym artykułem spożywczym jest produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych, w szczególności jeżeli w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. Jakością handlową są cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji
i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.
Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że Kasator podając, że objęte postępowaniem soki są "świeże" dopuścił się zafałszowania produktu rolno-spożywczego. Mając na uwadze zaprezentowaną już wcześniej interpretację pojęcia "świeży", powtórzyć należy, że może być ono przypisywane sokom naturalnym, niepoddawanym procesowi pasteryzacji, sokom o jedno-, dwudniowej trwałości. Soki objęte postępowaniem są poddawane krótkotrwałej obróbce cieplnej z natychmiastowym schłodzeniem, dlatego przymiotu "świeży" przypisać im nie można. Znajdująca się na opakowaniu informacja "świeży" jest niezgodna z prawdą i w istotny sposób narusza interesy konsumentów finalnych, bowiem zachęca ich do zakupu soków, przypisując im właściwości, których w rzeczywistości nie posiadają. Jak już podano wyżej, jeżeli producent przedmiotowych produktów spożywczych chce je wyróżnić przez wskazanie szczególnych cech lub właściwości czy też sposobu produkcji, to powinien przy oznaczeniu tej cechy lub właściwości podawać ją na tyle dokładnie i precyzyjnie, aby nie budzić u konsumentów oczekiwań i wyobrażeń o jakości tego produktu, których on nie posiada.
W takiej sytuacji uznać należy, że również zarzuty zawarte w punktach II.1 i II.2 petitum skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).