II SA/Gl 1137/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. A. i M. A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych w kwestii wniosku skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skargi p o s t a n a w i a przywrócić skarżącym termin do wniesienia skargi. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] r., nr [...] nakazującą D. A. rozbiórkę samowolnie wzniesionych 4 obiektów kontenerowych funkcjonalnie powiązanych o funkcji biurowo-socjalnej, zlokalizowanych przy ul. [...] w L., na działce o nr geod. [...]. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone D. A. i M. A. w dniu 8 sierpnia 2014 r. w drodze tzw. doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – zwanej dalej kpa). Wobec niezastania adresata doręczyciel dokonał tzw. awizacji przesyłki w dniu 25 lipca 2014 r. W związku z nieodebraniem przedmiotowej przesyłki do dnia 8 sierpnia 2014 r., w dniu 12 sierpnia 2014 r. zwrócono ją nadawcy (tj. organowi II instancji). Pismem z dnia 3 listopada 2015 r. D. A. i M. A. reprezentowani przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego. Jednocześnie skarżący wystąpili z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazano przede wszystkim, że skarżący nie ponoszą winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi, bowiem o istnieniu zaskarżonej decyzji i jej treści dowiedzieli się dopiero w dniu 28 października 2015 r. Dalej wskazano, że przesyłki adresowane do skarżących zostały awizowane w dniu 25 lipca 2014 r., jednocześnie jak wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych kopert, uchybiono obowiązkowi wynikającemu z art. 44 § 3 kpa oraz zaniechano ponownej awizacji przesyłek. Dalej wyjaśniono, że w okresie od dnia 21 lipca 2014 r. do dnia 10 sierpnia 2014 r. skarżący przebywali na wakacyjnym wyjeździe. Po powrocie z wakacji nie znaleźli jednak w swojej skrzynce pocztowej żadnego awiza. Zdaniem skarżących w ich sprawie doszło do naruszenia zasad doręczenia korespondencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Biorąc pod uwagę powyższą regulację stwierdzić należy, że przywrócenie terminu może nastąpić tylko wtedy, gdy strona uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Brak winy polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd przy tym powinien brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można zatem mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V S.A. 793/02). Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn uchybienia terminu ciąży na stronie. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii terminowości złożenia rozpatrywanego wniosku Sąd przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Skarżący D. A. stawił się osobiście w siedzibie organu w dniu 29 i 30 października 2015 r. w celu wglądu w akta sprawy. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został natomiast wniesiony w dniu 3 listopada 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). W dalszej kolejności ocenie Sądu podlega przesłanka braku winy skarżących w uchybieniu terminu do złożenia skargi. W tym miejscu podkreślić należy, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Dokonując takiej oceny należy przyjąć obiektywny miernik staranności, zgodnie z którym o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona, obiektywnie nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody. W ocenie Sądu przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi zasługuje na uwzględnienie, albowiem skarżący uprawdopodobnili brak winy w uchybieniu terminu do dokonania powyższej czynności procesowej. Na znajdujących się w aktach administracyjnych kopertach, zawierających przeznaczone dla skarżących decyzje, znajduje się informacja, że przesyłki zostały zwrócone nadawcy z powodu niepodjęcia ich w terminie. Z adnotacji umieszczonych na kopertach wynika również, że przesyłki były awizowane jednokrotnie, a pierwsze awizo miało miejsce w dniu 25 lipca 2015 r. Brak natomiast stosownej adnotacji co do drugiego awiza, brak również informacji o miejscu umieszczenia zawiadomienia o pozostawieniu korespondencji w urzędzie pocztowym. Podkreślić natomiast należy, że uznanie za prawidłowe doręczenie awizowanej przesyłki w trybie art. 44 § 4 kpa wymaga stwierdzenia, że zachodzi niemożność doręczenia pisma do rąk adresata (doręczenie właściwe na podstawie art. 42 kpa) lub w przypadku nieobecności adresata dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 kpa). Wówczas pismo pozostawia się przez okres 14 dni w placówce pocztowej (w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego). Jednocześnie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, umieszcza się zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia ww. zawiadomienia. W przypadku niepodjęcia przesyłki w powyższym siedmiodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu 14 dni od dnia pozostawienia pisma w placówce pocztowej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że argumenty skarżących podniesione we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skutecznie obalają domniemanie doręczenia zaskarżonej decyzji w trybie art. 44 § 4 kpa Skarżący podnieśli, że doręczyciel nie pozostawił drugiego awiza. Twierdzenia te znajdują odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy. W ocenie Sądu umieszczenie na kopercie zawierającej zaskarżoną decyzję pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy też wzmianki o pierwszym awizowaniu przesyłki nie dawały podstaw do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia zastępczego. Konieczna była wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 44 kpa. Organ prowadzący postępowanie powinien zaś dysponować, niebudzącymi wątpliwości, dowodami potwierdzającymi zawiadomienie adresata o nadejściu przesyłki, pozostawieniu jej w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Skoro z akt sprawy nie wynika, że dokonano drugiego awiza oraz, czy i gdzie zostało umieszczone zawiadomienie o przesyłce, to czynności doręczającego, jako nierealizujące wszystkich wymogów określonych w art. 44 kpa nie mogły wywołać skutku prawnego doręczenia. W konsekwencji Sąd stanął na stanowisku, że doręczenie zaskarżonej decyzji było wadliwe i nie może korzystać z domniemania doręczenia w trybie art. 44 kpa. Skarżący nie powinni zatem ponosić negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu im korespondencji. Zaniedbania organu czy podmiotu dokonującego doręczenia oraz wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na korzyść skarżących. Tym samym uznać należało, że skarżący bez swojej winy uchybili terminowi do wniesienia skargi do Sądu. W konsekwencji przyjęto, iż uchybienie procesowe, którego skarżący się dopuścili, nastąpiło z przyczyn usprawiedliwionych, niezawinionych przez nich. Zdaniem Sądu przyczyny te czynią niniejszy przypadek wyjątkowym, o którym mowa w art. 87 § 5 P.p.s.a. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie ar. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia