II SA/Rz 1102/17

SENTENCJA Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. UZASADNIENIE M. J. wezwano do uiszczenia kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Po otrzymaniu powyższego wezwania skarżąca złożyła pismo, w którym wskazała na potrzebę skorzystania z pomocy adwokata z urzędu. Z uwagi na powyższe przesłano stronie urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. M. J. nadesłała następnie do tut. Sądu wypełniony egzemplarz tego formularza, w którym zaznaczyła, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Wnioskodawczyni podała, że do wspólnego z nią gospodarstwa domowego wchodzą mąż oraz dwójka pełnoletnich, niepełnosprawnych dzieci. Wymienieni mieszkają w domu o pow. 100 m.kw. Są właścicielami nieruchomości rolnej o pow. 30 ar. Rodzina uzyskuje następujące dochody: 744 zł – renta skarżącej, 1400 zł - zasiłek opiekuńczy męża strony, 306 zł – zasiłki pielęgnacyjne, 724 zł – renta socjalna córki skarżącej, 724 zł – renta socjalna syna skarżącej. W związku z tym, że dane powyższe uznano za niewystarczające do rozpoznania wniosku M. J., wezwano ją do ich uzupełnienia w terminie siedmiu dni od daty doręczenia. Wezwanie to zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 28 listopada 2017r. w trybie podwójnej awizacji, zgodnie z brzmieniem art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a.". Do dnia 5 grudnia 2017 r. wnioskodawczyni nie udzieliła jakiejkolwiek odpowiedzi na wezwanie. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: M. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego bądź adwokata. Podała w nim niewielką ilość danych potrzebnych do jego rozpoznania. Z uwagi na powyższe skierowano do niej wezwanie o przedstawienie dodatkowych informacji oraz nadesłanie potwierdzających je dokumentów. Rozpoznającemu wniosek chodziło mianowicie o uzyskanie wiedzy odnośnie do średnich comiesięcznych wydatków rodziny na wyżywienie, lekarstwa i rehabilitację niepełnosprawnych dzieci, na utrzymanie domu, z tytułu korzystania z telefonu i Internetu oraz na utrzymanie posiadanych ewentualnie pojazdów mechanicznych. Wezwanie dotyczyło też podania informacji o podejmowanych ewentualnie pracach dorywczych męża i dzieci strony oraz przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych członków rodziny. Strona nie udzieliła na nie odpowiedzi, a doręczenie wezwania było - jak już wyżej zaznaczono – skuteczne, bowiem zgodne z brzmieniem art. 73 P.p.s.a. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., całkowite prawo pomocy adresowane jest do osoby, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast wedle art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., niepełny wymiar prawa pomocy przyznawany jest osobie, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obydwa wskazane wyżej przepisy nakładają obowiązek wykazania, że podane w nich okoliczności faktycznie istnieją na podmiot starający się o wsparcie ze środków publicznych. Zatem to ubiegający się o pomoc winien przedstawić w sposób wyczerpujący swoją sytuację rodzinną i materialną. Od tego bowiem zależy sposób rozpatrzenia złożonego przez niego wniosku. W sytuacji, gdy strona samodzielnie nie wskaże wszystkich niezbędnych informacji bądź też, gdy motywy żądania są nazbyt lakoniczne, wówczas sąd (referendarz sądowy) uprawniony jest do wezwania wnioskodawcy o nadesłanie wyszczególnionych danych, potrzebnych do dokonania należytej oceny wniosku strony. Podstawę powyższego stanowi art. 255 P.p.s.a. Gdy wnioskodawca zlekceważy to wezwanie poprzez niepełną odpowiedź bądź też jej brak, wtenczas uprawnione jest stwierdzenie, że nie udało mu się wykazać spełnienia którejś z przesłanek przyznania prawa pomocy. Taka właśnie sytuacja zaistniała w sprawie niniejszej, gdzie M. J. nie odniosła się do żadnego z pytań skierowanego do niej wezwania. Nie ma przy tym znaczenia, że przedmiotowego wezwania faktycznie nie odebrała, bowiem w świetle powołanego wyżej art. 73 P.p.s.a. należy je uznać za skutecznie doręczone, co z kolei pozwala na wyprowadzanie z tego faktu określonych konsekwencji prawnych. Skarżąca wskazała więc w swoim wniosku tylko uzyskiwane przez członków jej rodziny dochody. Nie podała zaś na jakie potrzeby i w jakiej średniej miesięcznej wysokości są one przeznaczane. Nie można więc dokonać analizy, czy dochód, którym dysponuje rodzina strony wystarcza jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb tej rodziny, czy też można z niego także wygospodarować środki na przynajmniej częściowe pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Wobec więc faktycznej niemożliwości ocenienia zdolności płatniczych strony, koniecznym stała się odmowa przyznania jej prawa pomocy i to w jakimkolwiek zakresie. Uwzględnienie wniosku w takiej sytuacji mogłoby bowiem skutkować nadużyciem instytucji prawa pomocy, która przeznaczona jest dla osób ubogich, które przy tym wykażą (jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.), że spełniają przesłanki uzyskania wsparcia od Państwa. Z wymienionych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 i art. 246 § 1 pkt 1, pkt 2 P.p.s.a.