II SAB/Po 89/17

SENTENCJA Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata P. T. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. M. na przewlekłość Wojewody w przedmiocie wydania decyzji stwierdzającej, że nieruchomość nie podpadała pod działanie dekretu PKWN z 06.091944r. o prowadzeniu reformy rolnej postanawia przyznać adwokatowi P. T. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu za I instancję kwotę [...] zł ([...]), w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł ([...]) oraz za II instancję kwotę [...] zł ([...]), w tym [...] zł ([...]) tytułem podatku od towarów i usług. /-/ K. Witkowicz-Grochowska UZASADNIENIE Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowieniem z 26 stycznia 2017r., na podstawie art. 246 §1 pkt 1 oraz art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369, ze zm., dalej "P.p.s.a."), zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania, ustanowił dla skarżącego T. M. adwokata, jako pełnomocnika z urzędu oraz zwolnił skarżącego od obowiązku poniesienia kosztów sądowych (sygn. akt II SO/Po 1/17). Wnioskodawca podnosił, bowiem że jego sprawa przed Wojewodą toczy się już około 5 lat, zatem zaistniały przesłanki do przyjęcia, że skarżący zapowiada wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi na przewlekłość organu administracji. Osobę adwokata P. T. wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka. Z akt sądowych niniejszej sprawy wynika, że pełnomocnik w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu wniósł pisma procesowe i podejmował czynności przed Sądem I instancji, które uznać należy za realne świadczenie pomocy prawej z urzędu. Pełnomocnik złożył wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu przed I instancją, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone nawet w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 25 maja 2017r. odrzucił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Pełnomocnik sporządził i wniósł skargę kasacyjną od powyższego postanowienia Sądu wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Następnie, pełnomocnik w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie, w zażaleniu nie zawarł jednak wniosku o przyznania kosztów udzielonej pomocy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym postanowieniem z 19 października 2017r. oddalił skargę kasacyjną od postanowienia Sądu I instancji z 25 maja 2017r., rozstrzygnięcie o kosztach pomocy prawnej z urzędu pozostawiając wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokatowi lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). W myśl przepisu §2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy i wysokości 150 % opłat określonych w rozdziałach 2-4 (ust. 2). W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę obliczoną na podstawie §8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 600 zł c) w innej sprawie – 240 zł. Przedmiotowa sprawa kwalifikuje się do spraw opisanych w § 21 ust. 1 pkt 1 c), gdyż przedmiot sprawy nie stanowi należności pieniężnej. Opłata w niniejszej sprawie wynosi zatem 240 zł. Zauważyć przy tym należy, że normodawca w odróżnieniu od zapisów § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) nie określił w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia konkretnych czynności, za które przysługuje określona w nim stawka minimalna. Przyjąć zatem należy, iż do czynności tych zaliczyć można sporządzenie pism procesowych, w tym wykonywanie poleceń Sądu I instancji. Pełnomocnik w ramach czynności pomocy prawnej reprezentował, zatem skarżącego w postępowaniu przed Sądem I instancji. Podjęte przez pełnomocnika czynności uznać należy za czynności wykonane w postępowaniu w I instancji i w tym zakresie pomoc prawna została skarżącemu faktycznie udzielona (por. post. WSA w Olsztynie z 06 kwietnia 2011, sygn. akt II SA/Ol 1007/10, WSA w Szczecinie z 25 stycznia 2011r., sygn. akt II SA/Sz 933/10, dostępne www.cebios.nas.gov.pl). W tym stanie rzeczy należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu za udzieloną skarżącemu nieopłaconą pomoc prawną opłatę w wysokości [...] zł. Opłatę podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, czyli o kwotę [...] zł. Z pisma pełnomocnika (k. 57 akt sąd.) wynika, że pomoc prawną świadczył w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Pełnomocnikowi przyznano, zatem za pierwszą instancje opłatę w łącznej wysokości [...] zł. Wobec skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej pełnomocnikowi należy się wynagrodzenia także za drugą instancję. Dla prawidłowego określenia wysokości wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi z urzędu istotne jest, że reprezentował on stronę postępowania sądowoadministracyjnego w drugiej instancji oraz że dokonał czynności, za którą przyznaje się wynagrodzenie. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit b) rozporządzenia opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Opłata, o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 21 ust. 1 pkt 2 lit b) rozporządzenia, wynosi zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) 240 zł. Uwzględniając rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika z urzędu, który prowadził sprawę w I instancji, należało przyznać pełnomocnikowi za udzieloną skarżącemu nieopłaconą pomoc prawną w drugiej instancji obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, wynagrodzenie w kwocie [...] zł (50% x 240 zł), podwyższone zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, w kwocie [...] zł., łącznie [...] zł. Pełnomocnik w toku postępowania międzyinstancyjnego złożył zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, jednak nie zawarł w nim wniosku o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w tym zakresie. Brak, zatem podstaw do przyznania opłaty za świadczoną pomoc prawną z urzędu w postępowaniu zażaleniowym (§21 ust. 1 pkt 2 d) rozporządzenia). Nie ulega wątpliwości, że przyznanie kosztów pomocy prawnej następuje na wniosek pełnomocnika złożony w danej instancji w konkretnym postępowaniu przed sądem administracyjnym lub za wykonanie skonkretyzowanej czynności, za którą przepisy rozporządzenia przewidują opłatę w określonej wysokości. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) i ust. 1 pkt 2 lit b) oraz §3 i § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia, orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska