I AGa 18/24
Суди загальної юрисдикції2026-02-04
Номер справи
I AGa 18/24
Дата рішення
2026-02-04
Тип
SENTENCE
Судді
Rafał Dzyr (PRESIDING_JUDGE)
Правова підстава
Текст рішення
<p>Sygn. akt I AGa 18/24</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong>
</p>
<p>Dnia 4 lutego 2026 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie</p>
<p>Przewodniczący SSA Rafał Dzyr</p>
<p>Protokolant Katarzyna Mitan</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2026 r. w Krakowie na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">(...)</span> Spółka Akcyjna Spółki Komandytowo-Akcyjnej
</p>
<p>z siedzibą w <span class="anon-block">I.</span>
</p>
<p>przeciwko Przedsiębiorstwo <span class="anon-block">(...)</span> Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w <span class="anon-block">C.</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>na skutek apelacji strony powodowej</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 8 grudnia 2023 r., sygn. akt IX GC 797/22</p>
<p>1.
zmienia zaskarżony wyrok, nadając mu treść:</p>
<p>I.
<em>
<!-- -->zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej 231.503,76 zł (dwieście trzydzieści jeden tysięcy pięćset trzy zł siedemdziesiąt sześć gr) ; </em>
</p>
<p>II.
<em>
<!-- -->oddala powództwo w pozostałej części; </em>
</p>
<p>III.
<em>
<!-- -->zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej tytułem kosztów procesu 22.393 (dwadzieścia dwa tysiące trzystu dziewięćdziesiąt trzy) zł z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za okres od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty. </em>
<strong>
<!-- -->;</strong>
</p>
<p>2.
oddala apelację w pozostałej części <strong>
<!-- -->;</strong>
</p>
<p>3.
zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego kwotę 11.593 (jedenaście tysięcy pięćset dziewięćdziesiąt trzy) zł z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty <strong>
<!-- -->.</strong>
</p>
<p>Sygn. akt I AGa 18/24</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem1 z 8 grudnia 2023 r., sygn. akt IX GC 797/ 22, oddalił powództwo, które <span class="anon-block">(...)</span> Spółka Akcyjna Spółka Komandytowo-Akcyjna z siedzibą w <span class="anon-block">I.</span> skierowała przeciwko Przedsiębiorstwu <span class="anon-block">(...)</span> spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w <span class="anon-block">C.</span>, domagając się zasądzenia kwoty 231.503,76 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.</p>
<p>Sąd pierwszej instancji uznał, że roszczenie strony powodowej uległo przedawnieniu, za wyjątkiem kwot dochodzonych w związku z niewyegzekwowaniem wierzytelności wobec korzystającego z kredytu kupieckiego <span class="anon-block">S. H.</span>. W tym zakresie Sąd Okręgowy uznał roszczenie za nieudowodnione.</p>
<p>Strona powodowa w apelacji2 wniosła o zmianę zaskarżone wyroku przez uwzględnienie powództwa w całości. Ponadto, wniosła o zasądzenie od strony pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego.</p>
<p>Strona pozwana w odpowiedzi z dnia 24.06.2024 r.3 wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie od strony powodowej kosztów postępowania apelacyjnego.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Po uzupełnieniu postępowania dowodowego, Sąd Apelacyjny ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>Strony w dniu 25.07.2013 r. zawarły umowę4, zgodnie z którą strona powodowa zleciła stronie pozwanej wykonywanie usług outsourcingowych w zakresie logistyki spedycji towarów handlowych oraz w zakresie oceny bezpieczeństwa obrotu towarowego w Oddziale strony powodowej, znajdującym się w <span class="anon-block">C.</span> przy ulicy <span class="anon-block">(...)</span>. Strona pozwana została upoważniona do zawierania w tym Oddziale w imieniu strony powodowej umów sprzedaży jej towarów, a także udzielaniem tzw. kredytu kupieckiego, polegającego na odroczeniu terminu zapłacenia ceny. Strona pozwana zobowiązała się do niezwłocznego uregulowania przeterminowanych powyżej 14 dni należności odbiorców Oddziału, czyli spłacenia zobowiązań tych przedsiębiorców, którym został wydany towar bez równoczesnego zapłacenia przez nich ceny, w oparciu o udzielony przez stronę pozwaną kredyt kupiecki. W przypadku, gdy strona powodowa zdecydowała się na dochodzenie swoich należności od kupujących na drodze sądowej, a egzekucja zasądzonych należności okazała się ostatecznie bezskuteczna, strona pozwana miała zwrócić stronie powodowej ponadto koszty postępowania sądowego i komorniczego.</p>
<p>W ramach umowy z 25.07.2013 r. strona pozwana udzieliła w 2015 r., 2016 r., 2017 r. i 2019 r. kredytu kupieckiego przedsiębiorcom: <span class="anon-block">W. T.</span>, <span class="anon-block">T. N.</span>, <span class="anon-block">P. T.</span>, prowadzącemu Firmę <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">F. I.</span>, <span class="anon-block">D. R.</span> i <span class="anon-block">S. H.</span>. Strona pozwana, w imieniu strony powodowej, zawarła z tymi przedsiębiorcami umowy sprzedaży, przekazała im towar i zleciła wystawienie faktur VAT. Przedsiębiorcy ci nie zapłacili ceny, korzystając z udzielonego im przez stronę pozwaną kredytu kupieckiego. W związku z zawarciem umów sprzedaży, strona powodowa wystawiła wobec tych przedsiębiorców faktury <span class="anon-block">(...)</span>, które zostały złożone do akt sprawy w dniu 21.02.2024 r. W treści tych faktur sprzedawca został oznaczony jako: <span class="anon-block">(...)</span> Spółka Akcyjna” Spółka Komandytowo- Akcyjna w <span class="anon-block">I.</span> , Hurtownia <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>-<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">C.</span>, ul. <span class="anon-block">(...)</span>. Numery faktu składały się z trzech członów. Pierwsza liczba oznaczała kolejny numer faktury, wystawionej w danym roku kalendarzowym, liczba „<span class="anon-block">(...)</span>” identyfikowała Oddział w <span class="anon-block">C.</span>, jako miejsce sprzedaży i wydania towaru, a ostatni człon numeru wskazywał rok kalendarzowy.</p>
<p>Faktury VAT dla <span class="anon-block">S. H.</span> zostały wystawione w dniach: 20.07.2019 r.6, 20.07.2019 r.7, 27.07.2019 r.8, 10.08.2019 r.9, 17.08.2019 r.10, 17.08.2019 r.11, 17.08.2019 r.12.</p>
<p>Wykaz przeterminowanych należności wyżej wymienionych kupujących został zamieszczony w tabeli nr <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Tabela nr<span class="anon-block">(...)</span>
</strong>
</p>
<table>
<colgroup>
<col width="44"/>
<col width="208"/>
<col width="179"/>
<col width="269"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Lp.</strong>
</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Dłużnik</strong>
</p>
<p>(kupujący przedsiębiorca)</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Faktury</strong>
</p>
<p>(rok wydania i nr karty)</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Wysokość zadłużenia bez odsetek</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->w złotych </strong>(należność główna, koszty procesu, koszty egzekucyjne, odsetki od zapłaconej kwoty)</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>1</p>
</td>
<td>
<p>
<span class="anon-block">W. T.</span>
</p>
</td>
<td>
<p>2016 r., karty 285-296</p>
</td>
<td>
<p>95.735,38</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>2</p>
</td>
<td>
<p>
<span class="anon-block">T. N.</span>
</p>
</td>
<td>
<p>2015 r., k. 304-308</p>
</td>
<td>
<p>25.406,06</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>3</p>
</td>
<td>
<p>
<span class="anon-block">P. T.</span>
</p>
<p>Firma <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
</td>
<td>
<p>2015 r., k. 279-283</p>
</td>
<td>
<p>9.511,83</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>4</p>
</td>
<td>
<p>
<span class="anon-block">F. I.</span>
</p>
</td>
<td>
<p>2017 r., k. 284</p>
</td>
<td>
<p>643,10</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>5</p>
</td>
<td>
<p>
<span class="anon-block">D. R.</span>
</p>
</td>
<td>
<p>2017 r., k. 309-311</p>
</td>
<td>
<p>7.094,97</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>6</p>
</td>
<td>
<p>
<span class="anon-block">S. H.</span>
</p>
</td>
<td>
<p>2019 r., k. 297-303</p>
</td>
<td>
<p>27.255,80</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td> </td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Razem</strong>
</p>
</td>
<td> </td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->165.647,14</strong>
</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>Strona powodowa wystąpiła przeciwko wyżej wymienionym dłużnikom na drogę sądową i uzyskała tytuły wykonawcze13, które zostały dołączone do pozwu, a które zostały wydane na podstawie wyżej powołanych faktur VAT. Tytuły te obejmowały cenę za towar, odsetki ustawowe od transakcji handlowych za opóźnienie, koszty procesu. Następnie strona powodowa wszczęła przeciwko dłużnikom postępowania egzekucyjne, które okazały się bezskuteczne. Odpisy postanowień wydanych przez komorników sądowych zostały dołączone do pozwu.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Tabela nr <span class="anon-block">(...)</span>
</strong>
</p>
<table>
<colgroup>
<col width="44"/>
<col width="208"/>
<col width="179"/>
<col width="269"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Lp.</strong>
</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Dłużnik</strong>
</p>
<p>(kupujący przedsiębiorca)</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Tytuł wykonawczy</strong>
</p>
<p>( nr karty, data tytułu)</p>
</td>
<td>
<p>
<strong>
<!-- -->Data umorzenia postępowania egzekucyjnego i nr karty </strong>
</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>1</p>
</td>
<td>
<p>
<span class="anon-block">W. T.</span>
</p>
</td>
<td>
<p>k. 21, 13.04.2017 r.</p>
</td>
<td>
<p>27.06.2018 r., k. 22</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>2</p>
</td>
<td>
<p>
<span class="anon-block">T. N.</span>
</p>
</td>
<td>
<p>k. 26, 31.03.2016 r.</p>
</td>
<td>
<p>29.05.2019 r., k. 27</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>3</p>
</td>
<td>
<p>
<span class="anon-block">P. T.</span>
</p>
<p>Firma Handlowa <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
</td>
<td>
<p>k. 33, 12.09.2016 r.</p>
</td>
<td>
<p>31.08.2018 r., k. 34</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>4</p>
</td>
<td>
<p>
<span class="anon-block">F. I.</span>
</p>
</td>
<td>
<p>k. 38, 24.09.2017 r.</p>
</td>
<td>
<p>31.12.2018 r., k. 39</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>5</p>
</td>
<td>
<p>
<span class="anon-block">D. R.</span>
</p>
</td>
<td>
<p>k. 41, 27.04.2018 r.</p>
</td>
<td>
<p>14.06.2019 r., k. 42</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>6</p>
</td>
<td>
<p>
<span class="anon-block">S. H.</span>
</p>
</td>
<td>
<p>k. 46, 2.06.2021 r.</p>
<p>k. 47-48, 14.10.2020 r.</p>
</td>
<td> </td>
</tr>
</table>
<p>Strona powodowa wystawiła wobec strony pozwanej w dniu 19.08.2021 r. notę księgową nr <span class="anon-block">(...)</span> na kwotę 165.647,14 zł wraz z odsetkami ustawowymi od transakcji handlowych za opóźnienie za okres od daty wymagalności do dnia zapłaty, dołączając wyliczenie15 tej kwoty sporządzone na dzień 16.08.2021 r., zakreślając 14-dniowy termin do zapłaty. Nota została doręczona w dniu 23.08.2021 r.16</p>
<p>Strona powodowa pismami z 2.09.2019 r.17 wypowiedziała umowę łączącą strony.</p>
<p>Strona powodowa wniosła w dniu 29.09.2021 r. pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym18, domagając się w nim zasądzenia od strony pozwanej kwoty 212.877,71 zł, w tym skapitalizowanych odsetek. Starszy referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w <span class="anon-block">L.</span>, VI Wydziale Cywilnym postanowieniem z dnia 22.11.2021 r.19, sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>, umorzył postępowanie wobec braku podstaw do wydania nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym.</p>
<p>Strona powodowa w dniu 30.12.2021 r.20 wniosła pozew21 do Sądu Okręgowego w Krakowie, domagając się zasądzenia kwoty 231.503,76 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie transakcjach handlowych od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W pozwie wskazała, że na kwotę tę złożyły się zobowiązania sześciu dłużników wymienionych w tabeli nr <span class="anon-block">(...)</span> z tytułu nieuiszczonych cen za odebrany towar wraz z zasądzonymi odsetkami ustawowymi od transakcji handlowych za opóźnienie i kosztami procesu oraz naliczonymi przez komorników kosztami bezskutecznej egzekucji. Pozew został wniesiony z zachowaniem trzymiesięcznego terminu, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(37);art. 505(37) § 2)">art. 505<sup>
<!-- -->37</sup> § 2 k.p.c.</a>
</p>
<p>Strona pozwana w sprzeciwie22 od nakazu zapłaty wniosła o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu sprzeciwu powołała się na ustanie w dniu 3.09.2019 r. stosunków gospodarczych łączących ją ze stroną powodową. Zakwestionowała tzw. wykaz należności sądowych Oddziału w <span class="anon-block">C.</span>, z uwagi na brak podpisu pod tym pismem. Zarzuciła, że nie zostało wykazane, iż dłużnicy wymienieni w pozwie mieli związek ze stroną pozwaną. Podniosła zarzut przedawnienia, twierdząc, że bieg trzyletniego terminu przedawnienia rozpoczął się niezwłocznie po upływie 14 dni od daty, w której dłużnicy mieli zapłacić cenę. W odniesieniu do dłużnika <span class="anon-block">S. H.</span> stwierdziła, że nie pamięta, aby miała takiego kontrahenta.</p>
<p>Stan faktyczny sprawy został ustalony w oparciu o dowody z wyżej powołanych dokumentów, w tym faktur złożonych w toku postępowania apelacyjnego oraz dowody z zeznań świadków: <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">Z. Ł.</span>, <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>Sąd Apelacyjny nie dał wiary zeznaniom przesłuchanego w charakterze strony pozwanej <span class="anon-block">D. O.</span> oraz zeznaniom świadka <span class="anon-block">B. O.</span> w zakresie, w jakim zeznali oni, że numery faktur nie identyfikowały Oddziału w <span class="anon-block">C.</span> oraz w zakresie, w jakim stwierdzili, że nie są im znani kontrahenci wymienieni w pozwie jako dłużnicy. Faktury te, oprócz liczby „<span class="anon-block">(...)</span>” w środkowym członie numeru, zawierały nazwę Hurtowni w <span class="anon-block">C.</span> oraz dokładny adres tej hurtowni, tożsamy z adresem podanym w umowie z 25.07.2023 r. Skoro kupujący odebrali towar w Oddziale w <span class="anon-block">C.</span> i tam uzyskali od strony pozwanej kredyt kupiecki, tzn. że musieli oni być znani małżonkom <span class="anon-block">O.</span>. Uzyskanie kredytu kupieckiego było bowiem wyjątkiem od zasady, że kupujący płaci cenę w momencie odbierania towaru. Zgodnie zaś z umową z 25.07.2013 r., strona pozwana przejmowała pełną odpowiedzialność majątkową za nieuiszczoną przez kupującego cenę, co wymuszało na członkach zarządu i pracownikach pozwanej spółki weryfikowanie zarówno wypłacalności, jak i rzetelności kupieckiej osób, którym spółka ta udzielała kredytu kupieckiego.</p>
<p>Pismo zawierające wykaz należności dłużników Oddziału <span class="anon-block">(...)</span> nie stanowiło dokumentu w rozumieniu prawa dowodowego. Było to jedynie tabelą, w której znalazły się dane ujawnione w treści tytułów wykonawczych i postanowień o umorzeniu postępowań egzekucyjnych, dołączonych do pozwu. Tabela została sporządzona w celu zebrania w jednym miejscu kwot wskazujących na wysokość zadłużenia poszczególnych kupujących.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja zasługiwała na uwzględnienie w odniesieniu do świadczenia głównego. Apelacja była bezzasadna w zakresie dotyczącym akcesoryjnego roszczenia odsetkowego za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.</p>
<p>Strona pozwana nie zakwestionowała faktu, że w oparciu o umowę z dnia 25.07.2013 r. została uprawniona do udzielania kupującym kredytu kupieckiego i w związku z tym przyjęła na siebie odpowiedzialność za dług kupujących, wynikający z niezapłacenia ceny oraz za poniesione przez stronę powodową koszty postępowania sądowego i koszty bezskutecznej egzekucji. Wszystkie dochodzone pozwem roszczenia były związane z zawarciem przez stronę pozwaną, działającą w imieniu strony powodowej, umów sprzedaży, w których kupującym udzielono kredytu kupieckiego. Umowy te zostały zawarte w czasie obowiązywania umowy z 25.07.2013 r. Zobowiązania strony pozwanej, powstałe na podstawie tej umowy, zachowały ważność, pomimo późniejszego wypowiedzenia umowy. Z tych względów zarzut strony pozwanej, w myśl którego strona ta nie odpowiada materialnie za umowy zawarte z kupującym <span class="anon-block">S. H.</span> w lipcu i sierpniu 2019 r., ponieważ we wrześniu 2019 r. wygasła umowa stron z dnia 25.07.2013 r., był bezzasadny. Strona pozwana ponosi bowiem odpowiedzialność za skutki swojej nieprawidłowej decyzji o udzieleniu kredytu kupieckiego, którąś to decyzję podjęła jeszcze w trakcie trwania umowy.</p>
<p>Wymagalność roszczenia strony powodowej wobec strony pozwanej z tytułu jej odpowiedzialności za niezapłacenie ceny przez kupującego była uzależniona od tego, czy po bezskutecznym upływie terminu kupieckiego strona powodowa postanowiła od razu obciążyć stronę pozwaną obowiązkiem zapłaty ceny za wydany towar, czy też najpierw wszczęła przeciwko kupującemu postępowanie sądowe i egzekucyjne. W tym drugim przypadku przysługiwało jej uprawnienie do doliczenia do kwoty żądanej od strony pozwanej także poniesionych kosztów postępowania rozpoznawczego i egzekucyjnego. W przypadku zrezygnowania przez stronę powodową z dochodzenia ceny od kupującego, to po upływie 14 dni od dnia wyznaczonego kredytem kupieckim do zapłacenia ceny, byłaby ona uprawniona do wezwania strony pozwanej do jej zapłacenia. W zależności od okoliczności towarzyszących konkretnej transakcji strona powodowa powinna wezwać stronę pozwaną do zapłaty nie później niż do dwóch miesięcy. Gdyby zatem strona powodowa nie wszczęła postępowań rozpoznawczych i egzekucyjnych przeciwko pięciu pierwszym kupującym, to termin przedawnienia rozpocząłby bieg w odniesieniu do nich w tych samych latach, w których zostały zawarte umowy sprzedaży, tj. w latach 2015, 2016 i 2017. W takim przypadku strona pozwana mogłaby skutecznie powołać się na upływ 3-letniego terminu przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a>
</p>
<p>Skoro jednak strona powodowa podjęła działania procesowe i egzekucyjne przeciwko kupującym, to wezwanie strony pozwanej do zapłacenia kwot zasądzonych tytułami egzekucyjnymi, obejmującymi ceny sprzedaży z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych, kosztami procesu, oraz kosztami nałożonych w postanowieniach o umorzeniu egzekucji, mogło zostać wysłane dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowań komorniczych. Strona powodowa powinna takie wezwania wysłać stronie pozwanej w czasie zazwyczaj nie dłuższym niż dwa miesiące od chwili odnotowania, że doszło do prawomocnego zakończenia postępowania egzekucyjnego. W tej sytuacji żadne z roszczeń strony powodowej nie uległo przedawnieniu, a to na skutek przerwania biegu przedawnienia w dniu 29.09.2021 r., kiedy to został wniesiony pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123;art. 123 § 1;art. 123 § 1 pkt. 1)">art. 123 § 1 pkt 1 k.c.</a>, w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(37);art. 505(37) § 2)">art. 505<sup>
<!-- -->37</sup> § 2 k.p.c.</a>).</p>
<p>Nie można zgodzić się z argumentacją strony pozwanej, że to drugie rozwiązanie mogłyby prowadzić do powstania wobec niej roszczeń, które nigdy nie uległyby przedawnieniu. Strona powodowa musiała bowiem skierować pozwy o zapłatę przeciwko kupującym w takim terminie, aby jej roszczenia w stosunku do nich, wynikające z umów sprzedaży, nie uległy przedawnieniu. Mając na uwadze reguły wykładni, zawarte w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65;art. 65 § 2)">art. 65 § 2 k.c.</a>, nie sposób przyjąć, aby w okresie dochodzenia na drodze sądowej przez stronę powodową zapłaty ceny od kupujących równolegle biegł termin przedawnienia jej roszczeń wobec strony pozwanej. W umowie wyraźnie zastrzeżono, że strona pozwana ponosi odpowiedzialność z tytułu kosztów procesu i kosztów bezskutecznej egzekucji. Suma tych kosztów była zaś znana dopiero po umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Inny sposób interpretowania umowy czyniłby zapis umowy o treści: „W przypadku, gdy należność Odbiorcy Oddziału dochodzona będzie na drodze postępowania sądowego i skierowana do egzekucji komorniczej, to zobowiązanie Zleceniobiorcy obejmuje <span class="underline">
<!-- -->także</span> poniesione przez Zleceniodawcę koszty postępowania sądowego i komorniczego.”, nielogicznym i niezabezpieczającym interesy strony powodowej.</p>
<p>Strony były związane umową z 2013 r. przez 6 lat. Był to okres wystarczający dla strony pozwanej do przyswojenia określonych w umowie reguł rządzących udzielaniem przez stronę pozwaną kredytu kupieckiego i związanej z tym odpowiedzialności wobec strony powodowej.</p>
<p>Ustalając stan faktyczny sprawy Sąd Apelacyjny włączył w poczet materiału dowodowego faktury VAT, przedłożone przez stronę powodową w trakcie postępowania apelacyjnego. Sąd drugiej instancji nie skorzystał z możliwości przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 381)">art. 381 k.p.c.</a>, ponieważ uznał, że faktury te stanowią tylko dodatkowe źródło informacji, potwierdzającej zebrany już w sprawie materiał. Strona powodowa dołączyła do pozwu tytuły egzekucyjne, wydane w oparciu o te właśnie faktury VAT. Gdyby strona pozwana temu zaprzeczyła, to koniecznym stałoby się dopuszczenie dowodu z akta postępowań sądowych, w których zapadły orzeczenia przeciwko kupującym. Takiego zarzutu jednak strona pozwana nie sformułowała. Okoliczność, że fakt zawarcia umowy sprzedaży w Oddziale w <span class="anon-block">C.</span> został odnotowany w treści faktur, została potwierdzona zeznaniami świadków, którzy zajmowali się księgowością w powodowej Spółce. W tej sytuacji pominięcie dowodu z faktur nie miałoby wpływu na ustalenia faktyczne i stanowiłoby jedynie przejaw nadmiernego formalizmu, zwłaszcza w kontekście wyroku Sądu pierwszej instancji, którego nie sposób było uznać za prawidłowy.</p>
<p>Zawarte w imieniu strony powodowej umowy sprzedaży, także te, w których strona pozwana udzieliła kredytu kupieckiego, były podstawą do wystawienia przez stronę powodową faktur VAT. Faktury były wystawiany przy użyciu centralnego systemu informatycznego księgowego strony powodowej, do którego dane wprowadzali pracownicy zatrudnieni w oddziałach. W treści faktur wskazywano, w którym Oddziale nastąpiła sprzedaż, poprzez podanie nazwy i oznaczenia liczbowego Oddziału. W przypadku Oddziału w <span class="anon-block">C.</span> był to numer <span class="anon-block">(...)</span>. Strona pozwana przyjęła taktykę procesową polegającą na zasłaniania się niewiedzą i niepamięcią. Taka taktyka jest zupełnie nieprzekonywująca w kontekście sześcioletniej współpracy. W sytuacji, gdy faktury były wystawiane przez stronę powodową, strona pozwana musiała mieć dostęp do tego systemu bądź musiała prowadzić własny rejestr transakcji. We własnym interesie powinna prowadzić rejestr transakcji, w których udzieliła kredytu kupieckiego. Strona pozwana nie wyjaśniła, w jaki sposób rejestrowała transakcje zawierane przez nią w imieniu strony powodowej. Dlatego też wyjaśnienia jej przedstawiciela oraz stanowisko zajęte w tym procesie zostały zakwalifikowane przez Sąd Apelacyjny jako przejaw stosunkowo naiwnej taktyki procesowej.</p>
<p>Mając to na uwadze, Sąd drugiej instancji uznał, że w świetle umowy z dnia 25.07.2013 r. strona pozwana ponosi odpowiedzialność za zasądzone od sześciu wyżej wymienionych dłużników strony powodowej świadczenia główne, skapitalizowane odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, koszty procesu i naliczone przez komorników koszty bezskutecznej egzekucji, które to kwoty na dzień wniesienia pozwu zostały wyliczone przez stronę powodową na łączną sumę 231.503,76 zł. Kwotę tę należało zasądzić na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353;art. 353 § 1)">art. 353 § 1 k.c.</a>
</p>
<p>Strona powodowa była uprawniona do domagania się, w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 480;art. 480 § 1;art. 480 § 2;art. 482;art. 482 § 1)">art. 480 § 1 i 2 oraz art. 482 § 1 k.c.</a>, zasądzenia od strony pozwanej odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 231.503,76 zł. Zamiast takiego żądania strona powodowa zgłosiła żądanie zasądzenia od strony pozwanej odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, uregulowanych w ustawie z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych30. Art. 4 pkt 1 tej ustawy zawiera definicję transakcji handlowej. Jest nią umowa, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli przedsiębiorcy zawierają ją w związku z wykonywana działalnością. Przedmiotem sporu jest odpowiedzialność strony pozwanej za zadłużenie kupujących powstałe na skutek udzielenia im kredytu kupieckiego. To dodatkowe uregulowanie umowne o charakterze odszkodowawczym, nie mieści się odpłatnym świadczeniu usługi, a w konsekwencji nie znajdują zastosowania w sprawie odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych. W tym zakresie powództwo trafnie zostało oddalone przez Sąd pierwszej instancji, aczkolwiek z innym uzasadnieniem.</p>
<p>O kosztach procesu orzeczono, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100;art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 100 i art. 98 § 1<sup>
<!-- -->1</sup> k.p.c.</a> Oddalenie powództwa w zakresie żądania akcesoryjnego - zasądzenia odsetek ustawowych od transakcji handlowych za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty nie miało wpływu na wysokość zasądzonych kosztów postępowania w pierwszej instancji. Na koszty te złożyły się: opłata sądowa od pozwu w kwocie 11.576 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł i wynagrodzenie adwokata w kwocie 10.800 zł.</p>
<p>W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w punkcie 1 sentencji, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a>, nadając zaskarżonemu wyrokowi w całości nowe brzmienie w celu uniknięcia wątpliwości interpretacyjnych. W pozostałej części apelacja została oddalona w punkcie 2 sentencji, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>
</p>
<p>O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w punkcie 3 sentencji, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100;art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 100 i art. 98 § 1<sup>
<!-- -->1</sup> k.p.c.</a> Oddalenie apelacji w zakresie żądania akcesoryjnego - zasądzenia odsetek ustawowych od transakcji handlowych za opóźnienie za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty nie miało wpływu na wysokość zasądzonych kosztów postępowania apelacyjnego. Na koszty te złożyły się: opłata sądowa od apelacji w kwocie 11.576 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.</p>
<p>1 k. 243, uzasadnienie – k. 250-270</p>
<p>2 k. 266-270</p>
<p>3 k. 325-329</p>
<p>4 k. 18-19</p>
<p>5 k. 277-311</p>
<p>6 k. 297</p>
<p>7 k. 298</p>
<p>8 k. 298 v.</p>
<p>9 k. 299</p>
<p>10 k. 300</p>
<p>11 k. 301</p>
<p>12 k. 302</p>
<p>13</p>
<p>14 k. 55</p>
<p>15 k. 56</p>
<p>16 k. 57</p>
<p>17 k. 89-90</p>
<p>18 k. 68-69</p>
<p>19 k. 70</p>
<p>20 k. 61</p>
<p>21 k. 3-4</p>
<p>22 k. 82-86</p>
<p>23 k. 182-183</p>
<p>24 k. 165-166</p>
<p>25 k. 189 -191</p>
<p>26 k. 196-197</p>
<p>27 k. 219-220</p>
<p>28 k. 209-212</p>
<p>29 k. 56</p>
<p>30 Dz. U. z 2023 r. poz. 1790</p>
</div>