II OZ 1190/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Rady Gminy Daszyna na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 października 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 855/11 o odmowie zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 stycznia 2013 r. w sprawie ze skargi Z.W. i Rady Gminy Daszyna na zarządzenie zastępcze Wojewody Łódzkiego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu wójta postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 października 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 855/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w sprawie ze skargi Z.W. i Rady Gminy Daszyna na zarządzenie zastępcze Wojewody Łódzkiego z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu wójta, odmówił Radzie Gminy Daszyna zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 stycznia 2013 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek Rady Gminy Daszyna z dnia 22 sierpnia 2013 r. jest kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym przyznania pełnomocnika z urzędu. Dlatego też został on potraktowany jako wniosek o zmianę postanowienia Sądu z dnia 17 stycznia 2013 r. o odmowie przyznania Radzie Gminy Daszyna prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Nadto Sąd wskazał, że ze złożonego przez Radę Gminy Daszyna oświadczenia o majątku i dochodach wynika, iż wysokość majątku lub środków finansowych Gminy Daszyna wynosi 761.357,29 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok obrotowy wyniosła 27.035.878,39 zł, a wysokość zysku za ostatni rok obrotowy wyniosła 7.810.014,75 zł. Stan rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił -517.536,24 zł. Ponadto dokonując porównania oświadczenia majątkowego zawartego w formularzu PPPr z dnia 22 sierpnia 2013 r., z oświadczeniem zawartym w formularzu PPPr z dnia 27 sierpnia 2012 r., stanowiącym podstawę wydania postanowienia z dnia 17 stycznia 2013 r. Sąd stwierdził, że sytuacja finansowa Rady Gminy Daszyna nie pogorszyła się. Wręcz przeciwnie sytuacja finansowa skarżącej uległa poprawie, bowiem jak wynika ze złożonych oświadczeń, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok obrotowy wyniosła 27.035.878,39 zł, a wysokość zysku za ostatni rok obrotowy wyniosła 7.810.014,75 zł, co oznacza, iż w stosunku do oświadczenia złożonego w dniu 27 sierpnia 2012 r., powyższe kwoty zwiększyły się odpowiednio o 5.021.609,41 zł i o 6.325.169,90 zł. Tym samym Sąd uznał, że skarżąca nie znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej uniemożliwiającej jej poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika. Z powyższych względów Sąd stanął na stanowisku, że brak jest podstaw do zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 stycznia 2013 r., na podstawie art. 165 P.p.s.a. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła Rada Gminy Daszyna zarzucając Sądowi naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 165 i art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 243 § 1 P.p.s.a. polegające na uznaniu, iż nie zachodzi istotna zmiana sytuacji majątkowej Rady Gminy i brak jest podstaw do zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2013 r. i domagając się uchylenia zakwestionowanego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący organ wskazał, że Sąd nie wziął pod uwagę tego, że stan rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił – 517.536,24 zł. Zdaniem organu wystąpienie tego deficytu jest właśnie taką okolicznością faktyczną, która uzasadnia zmianę poprzedniego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Wskazano także, że w sprawie doszło do swoistego paradoksu, albowiem zdolność sądową ma Rada, ale już koszty związane z jej uczestnictwem w postępowaniu ma ponosić gmina. Tym samym doszło do ograniczenia zdolności sądowej Rady. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Stosownie zaś do art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. W tym miejscu przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 17 stycznia 2013 r. Sąd pierwszej instancji odmówił Radzie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Stanowisko Wojewódzkiego Sądu zaaprobował Naczelny Sąd Administracyjny oddalając zażalenie Rady postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OZ 263/13. Przekładając powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy stwierdzić należy, że stanowisko Sądu pierwszej instancji zajęte w zaskarżonym postanowieniu odpowiada prawu. Zasadnie bowiem Sąd ten uznał, że w sprawie nie doszło do takiej zmiany okoliczności faktycznych, która uzasadniałaby zmianę prawomocnego orzeczenia w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Wprawdzie w zażaleniu Rada wskazała na deficyt na rachunku bakowym Gminy jako na okoliczność, która jej zdaniem uzasadnia zmianę zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, jednakże powyższe nie podważa prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Zwrócić bowiem należy uwagę, że oceniając stan majątkowy osoby prawnej sąd bierze pod uwagę nie tylko aktualny stan jej rachunku bankowego, ale i wartość środków trwałych oraz wysokość osiąganego zysku. Rada nie zakwestionowała ustaleń Sądu pierwszej instancji, że za ostatni rok obrotowy Gmina osiągnęła zysk w wysokości 7.810.014,75 zł, a wartość środków trwałych wg bilansu za ostatni rob obrotowy wyniosła 27.035.878,39 zł. Zatem mając na uwadze wysokość majątku Gminy i wysokość osiąganego zysku trudno przyjąć, że wzrost deficytu na rachunku bankowym o około 250.000 zł stanowi okoliczność uzasadniającą zmianę prawomocnego orzeczenia z dnia 17 stycznia 2013 r. Zaś pozostałe okoliczności podniesione w zażaleniu, jako niedotyczące przesłanki w postaci "zmiany okoliczności sprawy" o której mowa w art. 165 P.p.s.a. nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.