II SA/Gl 1417/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 9 sierpnia 2022 r. nr SKO.4204.172.2022 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 17 maja 2022 r. nr [...], Prezydent Miasta C. (dalej: "organ I instancji"), na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541 z późn. zm., dalej: "ustawa") w zw. z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 450 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "k.p.a."), zatrzymał M. M. (dalej: "Strona", "Skarżący"), prawo jazdy kat. AM ([...].01.2013), T ([...].05.2019), B+E ([...].05.2019), B ([...].01.1997), B1 ([...].07.1999) nr [...] nr druku [...] wydanego przez Prezydenta Miasta C. w dniu [...] maja 2019 r. do czasu ustania przyczyn, które były powodem zatrzymania prawa jazdy. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 16 maja 2022 r. do organu wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień, z którego wynika, że w okresie od 20 lutego 2021 r. do 16 lutego 2022 r. Strona wielokrotnie naruszyła przepisy ruchu drogowego i przekroczyła liczbę 24 punktów (łącznie 27 punktów). Następnie organ podał, iż w dniu 17 maja 2022 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zatrzymania prawa jazdy, przywołał treść art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy oraz wyjaśnił, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy nastąpi po poddaniu się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego z wynikiem pozytywnym. Jednocześnie organ zobowiązał Stronę do zwrotu posiadanego dokumentu prawa jazdy w terminie 14 dni. Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie od opisanej wyżej decyzji podnosząc zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. polegający na dowolnej ocenie materiału dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami wynikającymi z ustawy i w konsekwencji niezasadne zatrzymanie Stronie prawa jazdy, w sytuacji gdy Strona w dniu 24 lutego 2021 r. i 15 września 2021 r. uczestniczyła w szkoleniach, których odbycie skutkowało zmniejszeniem liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego po 6 punktów za każde odbyte szkolenie, co winno zostać uwzględnione przez organ i spowodować ustalenie, że Strona nie przekroczyła ustawowej liczby punktów karnych uzasadniających skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Do odwołania przedłożono zaświadczenia o odbyciu szkoleń w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy"), działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy oraz art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, decyzją z dnia 9 sierpnia 2022 r. nr SKO.4204.172.2022, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczas przeprowadzone w sprawie czynności, ponadto wskazał, iż w dniu 24 czerwca 2022 r. do organu odwoławczego wpłynęło pismo organu I instancji przekazujące w załączeniu pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 10 czerwca 2022 r., w którym poinformowano, że odbyte szkolenia spowodowały dwukrotne zmniejszenie liczby punktów przypisanych wcześniej Stronie, lecz powyższe pozostawało bez wpływu na fakt, iż w okresie od 20 lutego 2021 r. do 16 lutego 2022 r. Strona przekroczyła o 3 liczbę 24 punktów przypisanych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach. W dalszej części organ odwoławczy przywołał treść art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy, a także orzecznictwo sadów administracyjnych w zakresie związanego charakteru przedmiotowej decyzji oraz braku podstaw do rozważania w postępowaniu o zatrzymaniu prawa jazdy zarzutów dotyczących ilości posiadanych punktów czy okoliczności dotyczących naruszenia przepisów ruchu drogowego. Organ odwoławczy stwierdził, iż w sytuacji przekroczenia przez Stronę liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego organ I instancji miał obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania Stronie prawa jazdy. Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Względem zaskarżonej decyzji sformułował zarzut naruszenia: 1. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mających na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli wobec powziętych przez organ wątpliwości, celem zgromadzenia materiału dowodowego w sposób wszechstronny, a w konsekwencji dokonania jego prawidłowej analizy, co miało wpływ na treść decyzji, 2. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z przekroczeniem swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do nieuzasadnionego przyjęcia, że zasadnym jest zatrzymanie Skarżącemu prawa jazdy, w sytuacji gdy Skarżący w dniu 24 lutego 2021 r. i 15 września 2021 r. uczestniczył w szkoleniach, których odbycie skutkowało zmniejszeniem liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, po 6 punktów za każde odbyte szkolenie, co winno spowodować uznanie, że Skarżący nie stwarza zagrożenia w ruchu drogowym, a zatem brakiem konieczności ponownej weryfikacji i sprawdzenia kwalifikacji jako kierowcy, co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegającego na bezpodstawnym uznaniu, iż Skarżącemu winno się zatrzymać prawo jazdy, w sytuacji gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do uznania, iż zatrzymanie prawa jazdy jest nieuzasadnione i niekonieczne. Przy tak sformułowanych zarzutach Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Skarżący ponowił stanowisko przedstawione na etapie złożonego odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Kolegium podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2494) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zarzuty skargi z przyczyn podanych poniżej nie mogły zostać uwzględnione. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, a także przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożony w treści skargi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym przy jednoczesnym braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez pozostałe strony (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.). Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 9 sierpnia 2022 r. nr SKO.4204.172.2022 utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji – Prezydenta Miasta C. z dnia 17 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania Skarżącemu prawa jazdy kat. AM, T, B+E, B, B1 nr [...] wydanego w dniu [...] maja 2019 r. przez Prezydenta Miasta C. do czasu ustania przyczyn, które były powodem zatrzymania prawa jazdy. Decyzja została wydana w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, stosownie do którego do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy zmienianej w art. 5: starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z treścią tej regulacji (w ostatnim brzmieniu) Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie przez Kolegium, Minister Cyfryzacji nie określił terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach. Organ wydaje zatem decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy wówczas, gdy spełniona zostanie przesłanka przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzja ta ma charakter aktu związanego. Oznacza to, że w sytuacji, gdy kierowca przekroczy 24 punkty za naruszenie przepisów o ruchu drogowym, ustawodawca nie pozostawił organowi administracji publicznej żadnej dowolności i uznaniowości. W konsekwencji w przypadku złożenia stosownego wniosku przez komendanta Policji, organ nie ma wyboru, co do odstąpienia od wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Podkreślić należy, że organ nie prowadzi żadnych własnych ustaleń co do naruszenia przepisów o ruchu drogowym, a jedynie opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego, stanowiącego dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 marca 2020 r. II SA/Gl 1658/19). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 sierpnia 2022 r. sygn. I OSK 1743/19: "Starosta w ramach postępowania wyjaśniającego nie jest uprawniony do tego, aby podważać skuteczność wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Kwestia prawidłowości dokonanych wpisów może być podnoszona przez osobę naruszającą przepisy ruchu drogowego w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji. Natomiast wysokość wpisu punktów karnych w ewidencji i prawidłowość ich usunięcia może być kwestionowania w odrębnym postępowaniu, a wydana w tym postępowaniu czynność podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Kwestia ta nie może natomiast być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia, ani też w postępowaniu sądowym kontrolującym decyzje wydane w takich sprawach." W postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy organ nie jest zatem uprawniony do prowadzenia rozważań dotyczących ilości posiadanych punktów, czy okoliczności dotyczące naruszenia przepisów ruchu drogowego. Podnoszone przez Skarżącego okoliczności zmierzają w istocie do podważenia w/w okoliczności. Kwestie te jednak wykraczają poza granice rozpoznawanej sprawy. Zmiana w ewidencji ilości przypisanych punktów nie może być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez starostę, ani w postępowaniu odwoławczym przed samorządowym kolegium odwoławczym, ani też w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w toku którego kontroli podlega decyzja wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2017 r., I OSK 1335/15, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 2022 r. III SA/Gd 913/21). Organ odwoławczy zasadnie zatem w odniesieniu do art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy wyjaśnił, że tak sformułowany przepis nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zatrzymania prawa jazdy. Z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika, iż postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 12 maja 2022 r. o sprawdzenie kwalifikacji w związku z otrzymaniem przez Skarżącego łącznie 27 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 20 lutego 2021 r. do 16 lutego 2022 r., tj.: 20 lutego 2021 r. (C., kolizja drogowa, 6 punktów), 3 marca 2021 r. (P., przekroczenie prędkości, 6 punktów), 1 lipca 2021 r. (C., przekroczenie prędkości, 6 punktów), 18 października 2021 (P., przekroczenie prędkości, 4 punkty), 16 lutego 2022 r. (O., korzystanie z telefonu, 5 punktów). W związku z pismem Skarżącego z dnia 3 czerwca 2022 r. skierowanym do Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach, w odpowiedzi - pismem z dnia 10 czerwca 2022 r. Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach potrzymał stanowisko przedstawione w sprawie. Mianowicie jak wynika z jego treści, szkolenie, które Skarżący odbył w dniu 23 lutego 2021 r., spowodowało zmniejszenie o 6 liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego popełnione w dniu 26 czerwca 2020 r. w S., natomiast szkolenie z 14 września 2021 r. – zmniejszenie o 6 liczby punktów za naruszenie popełnione w dniu 9 lutego 2021 r. w B. Dwukrotne zmniejszenie liczby punktów przypisanych wcześniej Skarżącemu nastąpiło poprzez ich odjęcie według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą zgodnie z § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488) w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957 z późn. zm.), i pozostało bez wpływu na fakt, iż w okresie od 20 lutego 2021 r. do 16 lutego 2022 r. Skarżący wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, co spowodowało przekroczenie o 3 liczby 24 punktów przypisanych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach. Uwzględniając, iż wydanie decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy wymaga spełnienia jedynie przesłanki przekroczenia liczby 24 punktów na naruszenie przepisów ruchu drogowego, która to przesłanka w niniejszej sprawie została niewątpliwie spełnione, organ I instancji był zatem zobowiązany do jej wydania. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji Skarżącego z uwagi na fakt, że Skarżący otrzymał łącznie 27 punktów karnych obligował organ I instancji do wszczęcia postępowania o zatrzymanie prawa jazdy i w konsekwencji - do wydania decyzji o zatrzymaniu Skarżącemu przedmiotowego dokumentu. Z przyczyn wskazanych wyżej, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów uzasadniających zastosowanie kompetencji kasacyjnych. Skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Niezasadny pozostawał zarzut naruszenia art. 7, art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. (zarzut nr 1, 2 petitum skargi). Kontrola sądowoadministracyjna doprowadziła bowiem do wniosku, iż postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z regułami wynikającymi z przepisów postępowania, w tym prawidłowego zastosowania przepisów określających zasady związane z gromadzeniem dowodów oraz ich oceną. W sprawie podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Organy administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, który w ocenie Sądu nie wymagał uzupełnienia. Wątpliwości przedstawione przez Skarżącego na etapie wniesionego odwołania, w związku z ponowną analizą stanowiska przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, zostały wyjaśnione przed organem odwoławczym. Powyższe oznacza, że stan faktyczny sprawy został w toku postępowania administracyjnego prawidłowo wyjaśniony i ustalony, a ocena organów administracji publicznej jest w tym zakresie uzasadniona. Motywy podjętych rozstrzygnięć zostały uzasadnione stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., obejmując uzasadnienie faktyczne oraz prawne decyzji. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.