I OW 186/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia NSA Tamara Dziełakowska sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta L. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta L. a Prezydentem Miasta W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosków T.L. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego i świadczenia "Dobry start" postanawia wskazać Prezydenta Miasta W. jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Burmistrz Miasta L. we wniosku z [...] lipca 2019 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim a Prezydentem [...] przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosków T. L. z [...] lipca 2019 r. o ustalenie prawa do świadczenia "[...]" oraz do świadczenia wychowawczego na syna M. L. T. L. skierował w dniach [...] i [...] lipca 2019 r. powyżej wymienione wnioski do Prezydenta [...] - Urzędu Dzielnicy [...]. We wnioskach wskazał jako miejsce zamieszkania ul. [...],[...] L. oraz wskazał, że jego syn M. L. w roku szkolnym 2019/2020 będzie uczęszczać do szkoły podstawowej w W. Mając na uwadze właściwość organu ustalaną według miejsca zamieszkania strony, Prezydent [...] przekazał ww. wnioski do Burmistrza Miasta L. W dniu [...] lipca 2019 r. T. L. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w L. oświadczenie, że zamieszkuje pod adresem [...] W., ul[...]. Prezydent [...] w piśmie z [...] września 2019 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek Burmistrza Miasta L., wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga sprawy o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego; Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.). Rozstrzyganie sporów o właściwość w sprawach należących do sądów administracyjnych należy do kompetencji Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Pozostające w sporze organy nie mają wspólnego organu wyższego stopnia (§ 1 pkt 1 lit. a i pkt 7 lit. f rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych - Dz. U. z 2003 r. poz. 1925), zatem Naczelny Sąd Administracyjny był właściwy do rozstrzygnięcia sprawy. W realiach niniejszej sprawy wystąpił spór negatywny o właściwość pomiędzy Prezydentem [...] a Burmistrzem Miasta L. dotyczący ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosków o przyznanie prawa do świadczenia dobry start i świadczenia wychowawczego. Dla rozpoznania sporu o właściwość organu zobowiązanego do załatwienia wniosków o przyznanie powyższych świadczeń podstawowe znaczenie ma zatem prawidłowe ustalenie miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Właściwość organu w sprawach o świadczenie wychowawcze regulują przepisy art. 10 ust. 2 i 3 oraz art. 13 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r. poz. 2134 ze zm.), zgodnie z którymi właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie świadczenia wychowawczego jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze lub otrzymującej świadczenie wychowawcze. Zgodnie zaś z § 3 pkt 4 lit. b tiret pierwsze rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu “Dobry start" (Dz. U. z 2018 r. poz. 1061), zgodnie z którym ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o organie właściwym, oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie dobry start lub otrzymującej świadczenie dobry start. W myśl § 8 ust. 1 i 2 pkt 1 tego rozporządzenia postępowanie w sprawie świadczenia dobry start prowadzi organ właściwy. Postępowania w sprawie świadczenia dobry start prowadzone są w jednostce organizacyjnej gminy, w której prowadzone są postępowania w sprawie świadczenia wychowawczego. Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie dobry start (§ 10 ust. 2 rozporządzenia). Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ani rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu “Dobry start" nie definiują, co należy rozumieć przez "miejsce zamieszkania", co oznacza, że określenie to należy rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego terminu, zawartą w art. 28 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.c." Zgodnie z art. 25 K.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Tym samym o miejscu zamieszkania w świetle ww. przepisu decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Z unormowania tego wynika, że do przyjęcia zamieszkiwania danej osoby w określonej miejscowości konieczne jest ustalenie występowania dwóch przesłanek, a mianowicie przebywania i zamiaru stałego pobytu w określonej miejscowości, przy czym przesłanki te muszą wystąpić łącznie. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 10 lutego 2009 r. sygn. akt I OW 164/08, 2 września 2009 r. sygn. akt I OW 85/09 i 25 września 2014 r. sygn. akt I OW 93/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z oświadczenia T. L. z [...] lipca 2019 r. wynika jasno, że jego miejscem zamieszkania jest W., ul. [...]. W tej sytuacji nie może mieć znaczenia początkowe wskazanie we wnioskach jako miejsca zamieszkania miasta L., skoro w toku postępowania ta okoliczność została wyjaśniona. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że to Prezydent [...] jest właściwy do rozpatrzenia wniosków T. L. o przyznanie świadczenia dobry strat i świadczenia wychowawczego. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.