II SA/Gd 399/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi R. M. i A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania postanowienia w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. UZASADNIENIE R. M. i A. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargi na trzy postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skargi te zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 czerwca 2020 r. zostały rozdzielone i odrębnie zarejestrowane, a sprawom nadane zostały sygnatury akt: II SA/Gd 398/20, II SA/Gd 399/20 i II SA/Gd 400/20. Sprawa ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 kwietnia 2020 r., nr [..], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 listopada 2019 r., nr [..], prostujące postanowienie tego organu z dnia 5 listopada 2019 r. w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia, zarejestrowana została pod sygnaturą akt II SA/Gd 399/20. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia 4 maja 2015 r., nr [..], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), nakazał R. M. i A.M. rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem oraz dwóch obiektów budowalnych nietrwale związanych z gruntem pełniących funkcje sanitariatów, wzniesionych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonej w miejscowości K., gmina K. Rozpoznając odwołanie skarżących Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 sierpnia 2016 r., nr [..], uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł co do istoty nakazując rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję sanitariatu, wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] w K., gmina K. Wobec braku wykonania ostatecznego nakazu rozbiórki upomnieniem z dnia 13 września 2016 r. organ egzekucyjny I instancji, wezwał zobowiązanych do bezzwłocznego wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 sierpnia 2016 r. z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienia zostały doręczone bezpośrednio skarżącym w dniu 29 września 2016 r. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego na wykonanie rozbiórki terminu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 5 grudnia 2016 r. wystawił skarżącym tytuł wykonawczy nr [..], obejmujący nakaz rozbiórki obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję sanitariatu, wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] w K., gmina K. Postanowieniem z dnia 17 lutego 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zawiesił postępowanie prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 5 grudnia 2016 r., albowiem w toku wszczętego skargą skarżących postępowania sądowoadministracyjnego mającego na celu kontrolę legalności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 sierpnia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 568/16, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Prawomocnym wyrokiem z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 568/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę R.M.i A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 sierpnia 2016 r. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął postępowanie egzekucyjne prowadzone w niniejszej sprawie i postanowieniem z tej samej daty nałożył na A. M.i R. M., na każdego z osobna, grzywnę w wysokości 10.000 zł w celu przymuszenia do wykonania prawomocnie orzeczonego obowiązku rozbiórki samowolnie wzniesionych obiektów: obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu, wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonej w K., gmina K., a określonego w tytule wykonawczym z dnia 5 grudnia 2016 r. Jednocześnie wezwano skarżących do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie do dnia 31 października 2019 r. Na podstawie art. 64a § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obciążono skarżących opłatą egzekucyjną w wysokości 68 zł za wydanie przedmiotowego postanowienia. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że A. M. i R. M. nie wykonali orzeczonego wobec nich nakazu rozbiórki. Każdy z adresatów decyzji zawierającej nakaz wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym (rozbiórki obiektu budowlanego), jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za jego wykonanie. W konsekwencji obowiązek wykonania czynności może być egzekwowany wobec każdego zobowiązanego. Z kolei w odniesieniu do wysokości grzywny organ uznał, że nie przekracza ona granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji. W zażaleniu na powyższe postanowienie R. M. i A. M. zakwestionowali wysokość nałożonej na nich grzywny oraz zobowiązanie do uiszczenia opłaty egzekucyjnej. Wskazali na wadliwość postanowienia organu egzekucyjnego I instancji z dnia 5 listopada 2019 r. o podjęciu zawieszonego postępowania w niniejszej sprawie polegającą na błędnym wskazaniu działki nr [..] jako działki, której dotyczy egzekucja, podczas, gdy prawidłową działką jest działka nr [..]. Zwrócili również uwagę, że w zaskarżonym postanowieniu wyznaczono termin wykonania obowiązku na dzień 31 października 2019 r., podczas gdy samo postanowienie nakładające grzywnę wydano w dniu 5 listopada 2019 r. Skarżący wyjaśnili, że nie uchylają się od wykonania obowiązku rozbiórki, jednak ze względu na wiek, stan zdrowia i koszty proszą o przesunięcie rozbiórki na czas letni. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 21 listopada 2019 r. sprostował z urzędu w postanowieniu z dnia 5 listopada 2019 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia błąd pisarski dotyczący nieprawidłowej daty uiszczenia grzywny i wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie do dnia 31 października 2019 r. poprzez wskazanie prawidłowej daty do dnia 30 czerwca 2020 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że powyższy błąd nastąpił w wyniku oczywistej omyłki pisarskiej. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wnieśli o uchylenie decyzji co do terminu wykonania rozbiórki, grzywny nałożonej na każdego z nich oraz opłaty egzekucyjnej, do uiszczenia której zostali zobowiązani. Skarżący wyjaśnili, że nie uchylają się od obowiązku wykonania rozbiórki, ale wnioskują o przesunięcie terminu jej wykonania do dnia 30 września 2020 r., tj. na okres letni. Rozpoznając zażalenie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem organu, niewątpliwie zawarty w sentencji postanowienia z dnia 5 listopada 2019 r. błąd polegający na wskazaniu daty 31 października 2019 r. wyznaczającej termin uiszczenia grzywny i wykonania obowiązku należało uznać za błąd pisarski lub inną oczywistą omyłkę pisarską. Tym samym organ I instancji mógł skutecznie dokonać sprostowania. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2020 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie organu I instancji z dnia 5 listopada 2019 r. w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia, sprostowane postanowieniem tego organu z dnia 21 listopada 2019 r., w części dotyczącej terminu uiszczenia grzywny i wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin do dnia 30 września 2020 r. W pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku R. M. i A.M. zakwestionowali trzy postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w tym postanowienie z dnia 10 kwietnia 2020 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji prostującego postanowienie o nałożeniu grzywny w zakresie terminu jej uiszczenia i terminu wykonania obowiązku rozbiórki. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonych postanowień, anulowanie nałożonej grzywny i opłaty egzekucyjnej oraz przesunięcie terminu wykonania obowiązku rozbiórki do czasu ustąpienia pandemii koronawirusa. Skarżący wskazali, że wnioskowany przez nich i przedłużony przez organ odwoławczy termin wykonania rozbiórki do dnia 30 września 2020 r. jest niemożliwy do zrealizowania ze względu na panującą epidemię koronawirusa. Skarżący są osobami w podeszłym wieku w grupie wysokiego ryzyka i nie chcąc narażać swojego życia powinni pozostać w domu. Ponadto koszty związane z wykonaniem nakazu rozbiórki są dla nich zbyt wysokie, a nałożona na nich grzywna jest zbyt uciążliwa. Powtórzyli również argumentację odnośnie nałożonej na nich opłaty egzekucyjnej twierdząc, że raz już taką opłatę uiścili przy okazji postanowienia z dnia 9 maja 2018 r. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny w zakresie swojej kognicji ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub inne rozstrzygnięcie z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, jedynie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów obowiązującego prawa w stopniu, który uzasadniałby uwzględnienie skargi i podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a. oraz odpowiedniego zastosowania przepisów k.p.a. Z tego też powodu Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 kwietnia 2020 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 listopada 2019 r. o sprostowaniu z urzędu błędu, popełnionego w postanowieniu tego organu z dnia 5 listopada 2019 r. o nałożeniu na skarżących grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektów budowlanych na działce nr [..] w miejscowości K., gmina K., polegającego na wskazaniu niewłaściwej daty uiszczenia grzywny i wykonania obowiązku, w terminie do dnia 31 października 2019 r., zamiast do dnia 30 czerwca 2020 r. Postanowienie to podjęto w toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w trybie i na zasadach wynikających z przepisów u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia, zmierzającego do wyegzekwowania od skarżących wykonania nałożonego na nich obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że przepisy tego kodeksu mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie modyfikować, przepisy u.p.e.a. Wynika stąd konieczność stosowania przepisów k.p.a. tylko w takich sprawach, które nie zostały w ogóle uregulowane w u.p.e.a. bądź nie zostały w tej ustawie uregulowane w sposób wyczerpujący. Kwestia rektyfikacji rozstrzygnięć administracyjnych, to jest usunięcia nieistotnych wad decyzji i postanowień, nie została w u.p.e.a. w ogóle uregulowana, co uzasadnia stosowanie regulacji k.p.a. w tym zakresie w postępowaniu egzekucyjnym. Należy jednak pamiętać, iż przepisy k.p.a. powinno się stosować przy uwzględnieniu specyfiki unormowań postępowania egzekucyjnego w administracji (zob. R. Hauser, A. Skoczylas, Glosa do wyr. NSA z 14.3.2001 r., I SA 439/00, OSP 2002, Nr 6, poz. 76). Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 113 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Wprawdzie przepis ten nie zawiera definicji legalnej oczywistej omyłki, ale już z samego potocznego rozumienia tego pojęcia wynika, że chodzi w nim o błąd pisarski lub rachunkowy albo inny błąd, lecz zawsze dostrzegalny "na pierwszy rzut oka", ewidentny, łatwo zauważalny i niewymagający dodatkowych zabiegów myślowych, obliczeń czy ustaleń. Wszystkie błędy prostowane w trybie art. 113 § 1 k.p.a. powinny cechować się oczywistością (tak wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r., II SA 1072/99, LEX nr 46235). Oczywistość omyłki wynika z natury samego błędu lub z porównania treści rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, innymi dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy albo z innymi czynnikami (zob. wyrok NSA z dnia 24 września 2009 r., II OSK 1439/08, LEX nr 597281). Błąd sprostowany w zaskarżonym postanowieniu spełnia wyżej wskazane kryteria oczywistości, co potwierdza prosta konfrontacja daty wydania postanowienia o nałożeniu grzywny, co miało miejsce w dniu 5 listopada 2019 r., z określonym w niej na dzień 31 października 2019 r. terminem uiszczenia grzywny i wykonania obowiązku. Oczywistym jest, że wyznaczenie, w postanowieniu orzekającym merytorycznie o zastosowaniu konkretnego środka egzekucyjnego, terminu wykonania przypadającego jeszcze przed dniem podjęcia tego postanowienia jest wynikiem oczywistej omyłki, która w okolicznościach niniejszej sprawy ani nie zmienia istoty rozstrzygnięcia w zakresie zastosowanego środka egzekucyjnego ani nie pozostaje w sprzeczności z ustalonymi okolicznościami faktycznymi sprawy i zgromadzonym materiałem dowodowym. Dokonane sprostowanie nie wpływa również negatywnie na sytuację prawną skarżących jako zobowiązanych, a wręcz odwrotnie pozostaje w zgodzie z ich interesem, objawiającym się w toku postępowania egzekucyjnego dążeniem do odłożenia w czasie terminu wykonania obowiązku rozbiórki. Dodatkowo, poczyniona przez organ korekta oczywistej omyłki została potwierdzona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2020 r., w którym po uchyleniu postanowienia o grzywnie w części dotyczącej terminu określonego na dzień 30 czerwca 2020 r., wyznaczono nowy termin uiszczenia grzywny i wykonania obowiązku, tj. do dnia 30 września 2020 r., czyniąc to w zgodzie z intencją skarżących. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy oraz w zaistniałym układzie procesowym, usunięcie oczywistej omyłki w zakresie ustalonego w postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia terminu jej uiszczenia i wykonania obowiązku rozbiórki, było dopuszczalne na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Dokonana bowiem korekta objęła swym zakresem fragment postanowienia, który w okolicznościach niniejszej sprawy nie miał charakteru istotnego, w tym znaczeniu, że zmiana terminu dokonana została zgodnie z intencją zobowiązanych i wolą wierzyciela, której dał wyraz w postanowieniu z dnia 14 kwietnia 2020 r. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną. Sąd orzekał w niniejszej sprawie w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także postanowienie, rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.